Materiał do nauki
Poziom 1: Polskie święta państwowe i religijne – podstawy
Nowy Rok (1 stycznia) jest dniem wolnym od pracy w Polsce. Poprzedniego wieczoru, 31 grudnia, Polacy celebrują Sylwestra – bale, fajerwerki o północy, toast szampanem. Nazwa „Sylwester” pochodzi od papieża Sylwestra I, którego wspomnienie przypada 31 XII. Na Nowy Rok składa się życzenia: „Szczęśliwego Nowego Roku!”.
Największe miejskie imprezy sylwestrowe odbywają się w Krakowie na Rynku Głównym, w Warszawie na pl. Zamkowym i w Zakopanem.
Wielkanoc to najważniejsze święto chrześcijańskie – celebracja zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Jest to święto ruchome – wypada wiosną, między 22 marca a 25 kwietnia. Wielkanoc obchodzi się przez 2 dni: niedzielę i poniedziałek wielkanocny. Poniedziałek wielkanocny (śmigus-dyngus) jest dniem wolnym od pracy.
3 maja Polska obchodzi rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja z 1791 roku – pierwszej konstytucji w Europie i drugiej na świecie (po USA). To jedno z najważniejszych świąt państwowych. W tym dniu odbywają się parady, koncerty i uroczystości oficjalne. Jest to dzień wolny od pracy.
Konstytucja 3 Maja była tak postępowa, że uchwalenie jej doprowadziło do II rozbioru Polski – Rosja i Prusy uznały ją za zagrożenie.
Opłatek to cienki przaśny chlebek z mąki i wody, kupowany w kościele. Dzielenie się opłatkiem symbolizuje jedność i wzajemne przebaczenie.
Na stole wigilijnym powinno być 12 potraw postnych (bezmięsnych) – symbolizujących 12 apostołów.
Pod biały obrus kładzie się siano – symbol miejsca narodzenia Chrystusa (żłóbka w Betlejem).
11 listopada 1918 roku władzę nad odrodzonym państwem polskim przejął Józef Piłsudski.
Do kolacji wigilijnej zasiada się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka.
Kiedyś były to dwie różne tradycje: „śmigus" – bicie po nogach wierzbą i oblewanie wodą, „dyngus" – możliwość odkupienia się prezentami (jajkami).
Wigilia (24 XII) jest dniem roboczym, ale często skróconym – sklepy zamykają się już o 15-16. Dni wolne to 25 i 26 grudnia.
Wolne miejsce zostawia się dla nieznajomego gościa, który może przyjść na Wigilię – symbol gościnności i otwarcia na potrzebujących.
Polskie Boże Narodzenie to: 24 XII – Wigilia (kolacja wigilijna), 25 XII – Boże Narodzenie (pierwszy dzień), 26 XII – Dzień Świętego Szczepana (drugi dzień).
11 listopada Polska obchodzi Narodowe Święto Niepodległości – rocznicę odzyskania niepodległości w 1918 roku. Jest to dzień wolny od pracy. Odbywają się marsze, uroczystości oficjalne i koncerty. Historia obchodów tego dnia zmieniała się w różnych okresach historycznych.
Poziom 2: Polskie święta państwowe i religijne – podstawy
1 listopada to Uroczystość Wszystkich Świętych – dzień wolny od pracy. Polacy odwiedzają groby bliskich na cmentarzach, zapalają znicze (świeczki) i składają kwiaty (najczęściej chryzantemy). Cmentarze wieczorem wyglądają pięknie – tysiące płonących zniczy tworzą niezwykły widok. To jeden z najpiękniejszych polskich zwyczajów.
11 listopada Polska obchodzi Święto Niepodległości – rocznicę odzyskania niepodległości w 1918 roku po 123 latach rozbiorów (Rosja, Prusy, Austria). To dzień wolny od pracy. 11 XI 1918 Polska oficjalnie stała się wolnym państwem. Tego dnia odbywają się uroczystości, parady, Marsze Niepodległości i koncerty patriotyczne.
25 i 26 grudnia to dwa dni świąteczne Bożego Narodzenia – oba są dniami wolnymi od pracy. 25 XII (pierwszy dzień) – uroczysta msza i rodzinny obiad. 26 XII (Dzień Świętego Szczepana, drugi dzień) – tradycja odwiedzania dalszej rodziny i przyjaciół. Boże Narodzenie to czas radości, prezentów i spotkań rodzinnych.
W Polsce prezenty przynosi Święty Mikołaj (6 XII), ale w wielu rodzinach dodatkowe prezenty pojawiają się pod choinką w Wigilię (24 XII).
Święto Pracy obchodzi się 1 maja. Jest to dzień wolny od pracy w Polsce.
Święto Niepodległości obchodzi się 11 listopada. Upamiętnia odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku.
Dzień Flagi obchodzi się 2 maja. To święto od 2002 roku.
Święto Konstytucji 3 Maja obchodzi się 3 maja — na pamiątkę uchwalenia pierwszej w Europie konstytucji w 1791 roku.
Dzień Babci obchodzi się 21 stycznia.
Dzień Matki obchodzi się 26 maja.
Dzień Dziecka obchodzi się 1 czerwca.
Tłusty Czwartek to ostatni czwartek karnawału przed Wielkim Postem. Tradycyjne przysmaki to pączki i faworki (chrusty). Tradycja sięga XVI wieku. W Krakowie dzień ten nazywano historycznie Combrowym Czwartkiem. Dawniej w pączkach ukrywano orzechy – kto trafił, temu miało się poszczęścić.
Tłusty Czwartek to ostatni czwartek przed Wielkim Postem (40 dni przed Wielkanocą). Jest to dzień, w którym wszyscy Polacy objadają się pączkami — tradycyjnymi ciastami drożdżowymi nadziewanymi marmoladą różaną lub innymi nadzieniami. To ostatnie obżarstwo przed okresem postu.
15 sierpnia to w Polsce podwójne święto: religijne Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny oraz państwowe Święto Wojska Polskiego. Święto wojskowe upamiętnia rocznicę Bitwy Warszawskiej 1920 roku, zwanej "Cudem nad Wisłą", gdy wojska polskie powstrzymały marsz bolszewików.
Prima Aprilis (1 kwietnia) to dzień żartów obchodzony w Polsce od XVIII wieku. Tradycja polega na robienie psikusów rodzinie, przyjaciołom i współpracownikom. Nawet poważne media (gazety, telewizja) publikują tego dnia fałszywe wiadomości. Popularne polskie powiedzenie tego dnia: „Prima Aprilis, uważaj bo się mylisz!" (Pierwszy kwietnia, uważaj bo się mylisz!). W Polsce panuje przekonanie, że tego dnia nie można nikomu ufać.
Poziom 3: Polskie święta – więcej szczegółów
6 stycznia to Święto Trzech Króli (Epifania) – dzień wolny od pracy od 2011 roku. Upamiętnia przybycie Trzech Króli (Kacpra, Melchiora i Baltazara) do nowonarodzonego Jezusa z darami: złotem, kadzidłem i mirrą. W wielu miastach organizuje się Orszaki Trzech Króli – kolorowe procesje uliczne.
Święto Trzech Króli stało się dniem wolnym od pracy dopiero w 2011 roku – wcześniej było zwykłym dniem roboczym.
1 maja to Międzynarodowy Dzień Pracy – dzień wolny od pracy w Polsce. Obchodzony od 1890 roku jako dzień solidarności robotników. W PRL-u (1945-1989) był jednym z najważniejszych świąt – organizowano obowiązkowe pochody. Dziś jest to raczej dzień wolny niż ideologiczne święto. Wielu Polaków wyjeżdża na majówkę.
Boże Ciało (Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa) to święto ruchome – wypada zawsze w czwartek, 60 dni po Wielkanocy (maj lub czerwiec). Jest dniem wolnym od pracy. Wierni idą w procesji ulicami miasta do 4 ołtarzy. To jedno z najbardziej widocznych świąt religijnych w Polsce – ulice zamykają się na czas procesji.
Pasterka (Msza Pasterska) to uroczysta msza odprawiana w nocy z 24 na 25 grudnia. Nazwa nawiązuje do pasterzy, którzy przybyli do żłóbka Jezusa.
K+M+B oznacza łacińskie „Christus mansionem benedicat" (Niech Chrystus błogosławi ten dom). To też inicjały Trzech Króli: Kacper, Melchior, Baltazar.
W koszyczku są: jajka, chleb, mięso i kiełbasa, sól, chrzan, babka wielkanocna i figurka baranka z cukru lub ciasta.
Tradycyjne zupy wielkanocne to biały barszcz z jajkiem i kiełbasą lub żurek – obie zupy są do siebie podobne.
Święty Mikołaj przynosi prezenty w nocy z 5 na 6 grudnia (Mikołajki). Dzieci znajdują je pod poduszką lub w skarpecie.
W Niedzielę Palmową w kościele święci się palmy (gałązki wierzby). Mają one chronić od nieszczęścia, choroby i zła.
Karp to tradycyjna ryba wigilijna. Ryba jest starożytnym symbolem Chrystusa. Potrawy wigilijne muszą być postne (bezmięsne).
Znaki między literami K+M+B to krzyże, a nie plusy. Napis pisze się święconą kredą 6 stycznia (Trzech Króli).
15 sierpnia to święto Wojska Polskiego – upamiętnienie zwycięstwa nad bolszewikami w Bitwie Warszawskiej 1920 roku. Zwycięstwo to ocalił niepodległość Polski. Jest to dzień wolny od pracy i święto kościelne Wniebowzięcia NMP.
Tłusty Czwartek to tradycyjne polskie święto przypadające na ostatni czwartek karnawału, przed Środą Popielcową. W tym dniu Polacy jedzą ogromne ilości pączków (wypełnionych dżemem różanym, marmoladą lub budyniem) i faworków (chruściki). Średnio Polacy zjadają w tym dniu ok. 100 milionów pączków! Jest to jeden z najbardziej „kalorycznych" dni w polskim kalendarzu.
Mikołajki obchodzone są 6 grudnia, w dzień wspomnienia św. Mikołaja. W Polsce dzieci znajdują rano prezenty pod poduszką lub w bucie. To osobne święto od Bożego Narodzenia – prezenty mikołajkowe są zwykle mniejsze. W szkołach i przedszkolach dzieci losują osoby, którym dają drobne upominki. Tradycja ta jest szczególnie popularna wśród młodszych dzieci.
Dzień Kobiet (8 marca) to w Polsce szczególne święto – dziedzictwo PRL, kiedy był jednym z najważniejszych oficjalnych świąt. W czasach komunizmu kobiety dostawały goździki i rajstopy. Dziś tradycja wręczania kwiatów przetrwała, choć goździki zastąpiły tulipany i inne kwiaty. Dzień Kobiet nie jest dniem wolnym od pracy, ale jest powszechnie obchodzony – w pracy, szkole i w domu. Mężczyźni wręczają kobietom kwiaty i drobne upominki.
Poziom 4: Polskie święta – więcej szczegółów
15 sierpnia to podwójne święto: religijne – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (jeden z najważniejszych świąt maryjnych) oraz państwowe – Święto Wojska Polskiego, upamiętniające zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej 1920 roku nad bolszewikami (tzw. „Cud nad Wisłą”). Jest to dzień wolny od pracy.
Bitwa Warszawska 1920 roku jest uznawana za jedną z 18 bitew, które zmieniły historię świata – powstrzymała marsz komunizmu na Europę Zachodnią.
Majówka to popularna nazwa na długi weekend na początku maja: 1 maja (Święto Pracy), 2 maja (Dzień Flagi RP – od 2004) i 3 maja (Święto Konstytucji). Jeśli dni wypadają korzystnie, Polacy biorą urlop i mają nawet tydzień wolny. Majówka to czas wyjazdów za miasto, grillowania i wypoczynku na świeżym powietrzu.
W Polsce jest 13 dni ustawowo wolnych od pracy (oprócz niedziel): 1 I, 6 I, Wielkanoc (2 dni), 1 V, 3 V, Boże Ciało, 15 VIII, 1 XI, 11 XI, 25-26 XII. Dodatkowo 2 maja (Dzień Flagi) jest dniem wolnym w urzędach, ale nie jest świętem ustawowym. Jeśli święto wypada w sobotę, pracownik nie otrzymuje dodatkowego dnia wolnego.
Baranek wielkanocny symbolizuje Chrystusa – „Baranka Bożego, który gładzi grzechy świata". Może być z cukru, plastiku lub ciasta.
3 maja to Święto Konstytucji 3 Maja, upamiętniające uchwalenie pierwszej w Europie konstytucji w 1791 roku.
Dzień Matki w Polsce obchodzi się 26 maja. Jest to dzień, w którym dzieci dziękują matkom za ich miłość i opiekę.
Dzień Dziecka w Polsce obchodzi się 1 czerwca.
Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego obchodzi się 1 sierpnia.
Święto Wojska Polskiego obchodzi się 15 sierpnia — na pamiątkę Bitwy Warszawskiej 1920 roku (Cud nad Wisłą).
Majówka to: 1 maja — Święto Pracy, 2 maja — Dzień Flagi i Dzień Polonii, 3 maja — Święto Konstytucji.
Dzień Papieża Jana Pawła II obchodzi się 16 października.
Andrzejki to tradycyjne polskie święto wieczorem 29 listopada, w wigilię św. Andrzeja. Dawniej było zarezerwowane dla niezamężnych kobiet, które wróżyły sobie przyszłość (np. lanie wosku). Odpowiednikiem dla mężczyzn były Katarzynki (24-25 listopada). Z czasem tradycje połączyły się w wspólną zabawę.
Niedziela Palmowa to święto obchodzone tydzień przed Wielkanocą, upamiętniające wjazd Jezusa Chrystusa do Jerozolimy. W Polsce wierni przynoszą do kościoła palmy – tradycyjne ozdoby z suszonych kwiatów, ziół i gałązek. Najsłynniejszy konkurs palm odbywa się w Lipnicy Murowanej.
Dzień Babci obchodzony jest 21 stycznia, a Dzień Dziadka 22 stycznia. Badania wykazały, że 60% Polaków przypisuje swoje wartości moralne relacji z babcią. Są to bardzo popularne polskie święta, podczas których wnuki składają życzenia i wręczają prezenty.
Adwent to w chrześcijaństwie okres czterech tygodni przed Bożym Narodzeniem, czas duchowego przygotowania i oczekiwania. W Polsce adwent ma szczególne tradycje: roraty (poranne msze), wieńce adwentowe i kalendarze adwentowe. Jest to czas refleksji i wyciszenia.
Poziom 5: Polskie święta – głębsza wiedza
Święto Niepodległości obchodzi się na wiele sposobów: składanie kwiatów i wieńców pod pomnikami bohaterów, Biegi Niepodległości (uczestnicy biegną w białych i czerwonych koszulkach – tworzą żywą flagę), parady wojskowe, Koncert Niepodległości w Muzeum Powstania Warszawskiego, uroczyste Msze Święte w intencji Ojczyzny, wywieszanie flag narodowych na budynkach.
Bieg Niepodległości w Warszawie to jeden z największych biegów ulicznych w Europie – bierze w nim udział ponad 30 000 biegaczy.
Święto Wojska Polskiego (15 VIII) upamiętnia Bitwę Warszawską 1920 roku. W tym dniu odprawia się Msze Święte w intencji poległych żołnierzy. Przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odbywa się uroczysta zmiana warty. Organizowane są defilady wojskowe z udziałem żołnierzy i sprzętu wojskowego. Prezydent wręcza odznaczenia wojskowe.
Dzień Flagi RP obchodzony jest od 2004 roku. Polscy patrioci wywieszają flagi narodowe na domach i budynkach. Flaga Polski – dwa poziome pasy: biały (góra) i czerwony (dół). Biel symbolizuje czystość i pokój, czerwień – odwagę i krew przelaną za Ojczyznę. 2 maja to także Dzień Polonii i Polaków za Granicą.
Na Boże Ciało wierni idą w procesji ulicami miasta do 4 ołtarzy. Dzieci posypują drogę procesji kwiatami.
Maryja była uważana za opiekunkę polskiej armii. Dzięki jej „pomocy" (symbolicznie) Polska wygrała Bitwę Warszawską 1920 roku, zwaną „Cudem nad Wisłą".
Polonia to Polacy mieszkający za granicą. Osoby starające się o Kartę Polaka automatycznie zaliczają się do Polonii, więc powinny znać swoje święto (2 maja).
Dawniej Zaduszki nazywano „Dziadami". Ta nazwa przetrwała w literaturze dzięki dramatowi Adama Mickiewicza „Dziady".
Na Wigilię potrawy muszą być postne (bezmięsne) – 12 dań. Na Wielkanoc jest dużo mięsa, wędlin, pasztetów – bo kończy się Wielki Post.
Tradycyjnie z koszyczkiem wielkanocnym do kościoła posyła się najmłodszego członka rodziny.
Boże Ciało wypada w czwartek 9. tygodnia po Wielkanocy (60 dni po Wielkanocy).
Międzynarodowy Dzień Pracy obchodzi się w 142 krajach na świecie.
1 marca obchodzony jest od 2011 roku jako Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Upamiętnia partyzantów antykomunistycznych, którzy po II wojnie światowej walczyli z sowiecką okupacją i narzuconym reżimem komunistycznym. Wielu z nich zostało zamordowanych lub skazanych na śmierć.
Niedziela Palmowa (Palmowa) to niedziela przed Wielkanocą, upamiętniająca wjazd Jezusa do Jerozolimy. W Polsce wierni przynoszą do kościoła palmy – ozdobne kompozycje z gałązek wierzby, bukszpanu, suszonych kwiatów i traw. Najsłynniejszy konkurs palm odbywa się w Lipnicy Murowanej (Małopolska), gdzie palmy mogą mieć nawet kilkanaście metrów wysokości.
15 sierpnia to w Polsce podwójne święto: państwowe (Święto Wojska Polskiego – rocznica Cudu nad Wisłą 1920) i kościelne (Wniebowzięcie NMP). Tradycyjnie w tym dniu wierni przynoszą do kościoła bukiety ziół, kwiatów i zbóż do poświęcenia – dlatego to święto nazywane jest też „Matki Boskiej Zielnej". W bukietach znajdują się m.in.: mięta, rumianek, rozmaryn, kłosy zboża, mak, wrzosy. Poświęcone zioła przechowywano w domu jako ochronę przed chorobami i złem.
Poziom 6: Polskie święta – głębsza wiedza
Dni ustawowo wolne od pracy: 1 I (Nowy Rok), 6 I (Trzej Królowie), Wielkanoc (niedziela + poniedziałek), 1 V (Święto Pracy), 3 V (Konstytucja), Boże Ciało (czwartek, 60 dni po Wielkanocy), 15 VIII (Wniebowzięcie NMP + Wojsko Polskie), 1 XI (Wszystkich Świętych), 11 XI (Niepodległość), 25 XII (I dzień Bożego Narodzenia), 26 XII (II dzień Bożego Narodzenia). Łącznie 13 dni.
Polska ma 13 dni ustawowo wolnych – to mniej niż Austria (13) czy Hiszpania (14), ale więcej niż Holandia (8) czy Wielka Brytania (8).
Dzień Matki obchodzony jest 26 maja – dzieci wręczają mamom kwiaty, laurki i prezenty. Szkoły i przedszkola organizują występy dla mam. Dzień Ojca przypada 23 czerwca. Żadne z tych świąt nie jest dniem wolnym od pracy, ale oba są bardzo ważne dla polskich rodzin. Dzień Kobiet (8 III) – mężczyźni wręczają kobietom kwiaty (tulipany, goździki).
Walentynki (14 lutego) to stosunkowo nowa tradycja w Polsce – stała się popularna dopiero w latach 90. XX wieku. Polacy wręczają sobie kwiaty, czekoladki i kartki walentynkowe. Tradycyjnym polskim odpowiednikiem Walentynek były Andrzejki (29 XI) – wieczór wróżb miłosnych. Starsze pokolenie Polaków czasem krytykuje Walentynki jako „importowane święto”.
Bolszewicy byli zaledwie 60 km od Warszawy, gdy Polacy zdołali odwrócić bieg wojny i ich przegonić – stąd nazwa „Cud nad Wisłą".
Święto Wojska Polskiego 15 sierpnia upamiętnia Bitwę Warszawską 1920 roku, w której Polska pokonała bolszewików. Tego dnia obchodzi się też Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny.
1 sierpnia o godzinie 17:00 w całej Polsce wyją syreny, upamiętniając wybuch Powstania Warszawskiego w 1944 roku. Jest to tzw. "Godzina W".
2 maja to Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dzień Polonii. Tego dnia w 1945 roku polska flaga została zawieszona na Reichstagu w Berlinie.
2 maja 1945 roku polscy żołnierze zawiesili biało-czerwoną flagę na Reichstagu w Berlinie.
Godzina "W" to 17:00 — godzina wybuchu Powstania Warszawskiego 1 sierpnia 1944 roku. "W" oznacza "Wybuch" lub "Wolność".
15 sierpnia jest też Świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Matki Boskiej Zielnej).
11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała władzę Józefowi Piłsudskiemu, który został Naczelnikiem Państwa.
Dzień Chłopaka obchodzony jest 30 września. W tym dniu kobiety wręczają prezenty swoim partnerom. Jest bardziej popularny niż Dzień Mężczyzn (10 marca). To nieformalne święto, które cieszy się dużą popularnością wśród młodych ludzi.
Noc Kupały (zwana też Sobótką lub Wiankami) to najstarsza polska tradycja o korzeniach słowiańskich i przedchrześcijańskich. Obchodzona w noc z 23 na 24 czerwca (przesilenie letnie, dzień św. Jana Chrzciciela w kalendarzu katolickim). Tradycje: rozpalanie ognisk nad rzekami, dziewczęta puszczają wianki z kwiatów na wodę (jeśli wianek złapie kawaler – będą parą), szukanie mitycznego kwiatu paproci (kto go znajdzie, zyska szczęście i bogactwo). W wielu polskich miastach odbywa się festiwal „Wianki" nad Wisłą (np. w Krakowie).
Rezurekcja (łac. resurrectio – zmartwychwstanie) to uroczysta procesja wokół kościoła o świcie w Niedzielę Wielkanocną (zwykle ok. 6:00 rano). Rozpoczyna się od Mszy Wielkosobotniej (Wigilia Paschalna), podczas której kapłan rozpala ogień przed kościołem, zapala od niego wielką świecę – Paschał – i wchodzi do ciemnego kościoła, rozświetlając go tym światłem. O świcie następuje uroczysta procesja – Rezurekcja – z dzwonami, fajerwerkami i śpiewem. To najradośniejszy moment roku liturgicznego – ogłoszenie, że Chrystus zmartwychwstał.
31 sierpnia to Dzień Solidarności i Wolności – święto upamiętniające podpisanie Porozumień Sierpniowych (31 sierpnia 1980) między Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym (MKS) pod przewodnictwem Lecha Wałęsy a rządem PRL w Stoczni Gdańskiej. Porozumienia te doprowadziły do powstania NSZZ „Solidarność" – pierwszego niezależnego związku zawodowego w bloku komunistycznym. Solidarność liczyła 10 milionów członków i odegrała kluczową rolę w upadku komunizmu w Europie.
Poziom 7: Polskie święta – szczegóły i konteksty
1 sierpnia o godzinie 17:00 (Godzina „W” – od „Wolność” i „Wybuch”) w całej Warszawie włączają się syreny alarmowe. Ludzie zatrzymują się w miejscu na minutę ciszy, samochody stają, tramwaje i autobusy się zatrzymują – wszystko na cześć bohaterów Powstania Warszawskiego (1944). Powstanie trwało 63 dni (1 VIII – 2 X 1944). Zginęło ok. 200 000 osób, miasto zostało zniszczone w 85%.
Godzina „W” to jeden z najbardziej wzruszających momentów w polskim kalendarzu – cała Warszawa zamiera na minutę, niezależnie od pogody czy pory roku.
Wielki Tydzień to najważniejszy tydzień w kalendarzu liturgicznym: Niedziela Palmowa (wjazd Jezusa do Jerozolimy), Wielki Czwartek (Ostatnia Wieczerza – Jezus umył nogi apostołom i ustanowił Eucharystię), Wielki Piątek (śmierć Jezusa na krzyżu – najsmutniejszy dzień, Droga Krzyżowa), Wielka Sobota (oczekiwanie, święcenie pokarmów), Wielkanoc (Zmartwychwstanie).
Adwent to 4 tygodnie przed Bożym Narodzeniem – czas przygotowania i oczekiwania. Symbolem Adwentu jest wieniec adwentowy z 4 świecami – każda zapalana w kolejną niedzielę: pierwsza (nadzieja), druga (pokój), trzecia (radość – „Gaudete”), czwarta (miłość). Popularne są też kalendarze adwentowe z czekoladkami lub drobnymi prezentami na każdy dzień.
Na Tłusty Czwartek (ostatni czwartek przed Wielkim Postem) Polacy jedzą pączki i faworki (chrust). To ostatni dzień obżarstwa przed Postem.
Ksiądz mówi: „Pamiętaj, że z prochu powstałeś i w proch się obrócisz". Popiół pochodzi ze spalonych ubiegłorocznych palm (wierzb).
Popiół w Środę Popielcową pochodzi ze spalonych ubiegłorocznych palm (gałązek wierzby) poświęconych w Niedzielę Palmową.
Karnawał rozpoczyna się 6 stycznia (Trzech Króli), a kończy we wtorek przed Środą Popielcową (Ostatki/Mardi Gra).
Rezurekcja to uroczysta msza odprawiana w Wielką Sobotę wieczorem lub w nocy z soboty na niedzielę, ogłaszająca Zmartwychwstanie Chrystusa. Wierni obchodzą kościół w procesji z paschałem.
Na Roraty dzieci przynoszą lampiony, które symbolizują światło Chrystusa w ciemności. Roraty odprawia się wczesnym rankiem w Adwencie.
Wielki Tydzień to najważniejszy tydzień w roku liturgicznym. Wielki Czwartek upamiętnia Ostatnią Wieczerzę i ustanowienie Eucharystii. W Wielki Piątek wierni uczestniczą w Drodze Krzyżowej, nie odprawia się Mszy Świętej, kościoły milczą. W Wielką Sobotę Polacy niosą do kościoła koszyczki z jedzeniem (święconka) do poświęcenia: chleb, jajka, sól, wędlinę, chrzan, babkę.
Boże Ciało (Corpus Christi) to jedno z najważniejszych świąt katolickich w Polsce, obchodzone w czwartek dziewiątego tygodnia po Wielkanocy. W tym dniu odbywają się uroczyste procesje ulicami miast i wsi. Wierni przechodzą do czterech ołtarzy polowych, przy których odczytywane są fragmenty Ewangelii. Ulice dekorowane są kwiatami i gałęziami brzozowymi. Jest to dzień wolny od pracy.
1 marca to Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych (ustanowiony w 2011 roku). Upamiętnia żołnierzy antykomunistycznego podziemia zbrojnego, którzy po II wojnie światowej odmówili złożenia broni i kontynuowali walkę z narzuconym przez ZSRR reżimem komunistycznym. Nazywano ich „żołnierzami wyklętymi" lub „żołnierzami niezłomnymi". Wielu z nich zostało aresztowanych przez UB (Urząd Bezpieczeństwa) i NKWD, torturowanych i zamordowanych. Ostatni z nich – Józef Franczak ps. „Lalek" – zginął w 1963 roku.
Poziom 8: Polskie święta – szczegóły i konteksty
Trzecia niedziela Adwentu nazywa się „Gaudete” (łac. „Radujcie się”) – tego dnia ksiądz nosi różowe szaty zamiast fioletowych.
Roraty to specjalne msze adwentowe odprawiane wczesnym rankiem (najczęściej o 6:00 lub 7:00) ku czci Najświętszej Maryi Panny. Nazwa pochodzi od łacińskiego hymnu „Rorate caeli desuper” (Spuśćcie rosę, niebiosa). Dzieci przynoszą na Roraty lampiony – symbolizujące światło Chrystusa w ciemności. Roraty odprawia się od poniedziałku do soboty w czasie Adwentu.
Dzień Babci (21 stycznia) i Dzień Dziadka (22 stycznia) to popularne polskie święta rodzinne. Wnuki wręczają babciom i dziadkom laurki, rysunki i drobne prezenty. W przedszkolach i szkołach organizuje się występy z piosenkami i wierszami. Nie są to dni wolne od pracy, ale są bardzo ważne w polskiej tradycji rodzinnej.
Ostatni dzień karnawału (wtorek przed Środą Popielcową) to Mardi Gra, zwany też w Polsce „Ostatkami".
4 świece adwentowe symbolizują: 1. nadzieja, 2. pokój, 3. radość (Gaudete – ksiądz nosi różowe szaty), 4. miłość. Każdą zapalamy w kolejną niedzielę Adwentu.
Symbolem Dnia Polonii jest zawieszenie polskiej flagi na Reichstagu w Berlinie w 1945 roku przez polskich żołnierzy.
Dzień Babci obchodzi się 21 stycznia. Jest to dzień, w którym wnuki dziękują babciom za ich miłość i opiekę.
Powstanie Warszawskie trwało 63 dni. Dowodził nim generał Tadeusz Bór-Komorowski.
W 1831 roku, podczas powstania listopadowego, Sejm Królestwa Polskiego oficjalnie uznał kolory biały i czerwony za barwy narodowe.
15 sierpnia to w Polsce dwa święta: religijne Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny oraz państwowe Święto Wojska Polskiego, ustanowione na pamiątkę Bitwy Warszawskiej 1920 roku, zwanej „Cudem nad Wisłą". W tej bitwie wojska polskie pod dowództwem Józefa Piłsudskiego powtrzymały marsz armii bolszewickiej na Zachód, ratując Europę przed komunizmem.
Środa Popielcowa to pierwszy dzień Wielkiego Postu, który trwa 40 dni przed Wielkanocą. Podczas Mszy kapłan posypuje głowy wiernych popiołem ze spalonych zeszłorocznych palm, mówiąc: „Pamiętaj, że jesteś prochem i w proch się obrócisz". Ten dzień symbolizuje pokutę i przygotowanie do Wielkanocy. W Środę Popielcową obowiązuje post ścisły – jeden posiłek do syta i dwa mniejsze.
Poziom 9: Polskie święta – wiedza ekspercka
Święta ruchome to te, których data zmienia się co roku, bo zależy od daty Wielkanocy. Wielkanoc (marzec-kwiecień) wyznacza się według kalendarza księżycowego – pierwsza niedziela po pierwszej pełni księżyca po równonocy wiosennej. Ruchome święta: Wielkanoc, Poniedziałek Wielkanocny, Wniebowstąpienie Pańskie (40 dni po Wielkanocy), Zesłanie Ducha Świętego (50 dni), Boże Ciało (60 dni).
Wielkanoc może wypaść najwcześniej 22 marca, a najpóźniej 25 kwietnia. Od tego zależą daty wszystkich świąt ruchomych w danym roku.
W czasach PRL-u (1945-1989) władze komunistyczne zakazały obchodzenia kilku świąt: Trzech Króli (6 I) – przywrócone jako dzień wolny w 2011 r.; Święto Niepodległości (11 XI) – zakazane 1945-1989, przywrócone w 1989 r.; Konstytucja 3 Maja – zakazana 1945-1990, przywrócona w 1990 r. Zamiast nich PRL promował 22 VII (Manifest PKWN) i 9 V (Dzień Zwycięstwa – wersja radziecka).
Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki) wypada 50 dni po Wielkanocy. Wniebowstąpienie – 40 dni, Boże Ciało – 60 dni.
14 kwietnia to Święto Chrztu Polski – rocznica chrztu Mieszka I w 966 roku, co uważa się za symboliczny początek polskiej państwowości.
31 sierpnia to Dzień Solidarności i Wolności – rocznica porozumień sierpniowych 1980 roku i powstania NSZZ „Solidarność".
1) Lanie wosku przez klucz do wody – kształt cienia wróży przyszłość. 2) Stawianie butów od ściany – czyj dojdzie do progu, ta wyjdzie za mąż pierwsza. 3) Przekłuwanie kartek z imionami – kogo przekołesz, ten będzie mężem.
1 marca to Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – żołnierzy antykomunistycznego podziemia walczących po 1945 roku.
Prima Aprilis (1 kwietnia) to Dzień żartów. Media publikują fałszywe wiadomości, ludzie robią sobie psikusy. Tradycja ma długą historię w Polsce.
Poziom 10: Polskie święta – wiedza ekspercka
Andrzejki (29 XI, wigilia św. Andrzeja) – tradycyjny wieczór wróżb miłosnych dla dziewcząt. Najsłynniejsza wróżba: lanie gorącego wosku przez klucz do zimnej wody – kształt cienia wróży przyszłość. Katarzynki (25 XI, dzień św. Katarzyny) – odpowiednik Andrzejek dla chłopców, dziś prawie zapomniane. Andrzejki były tradycyjnym polskim „Walentynkami” – ostatnia zabawa przed Adwentem.
Noc Kupały (Noc Świętojańska, Sobótka) – obchodzona w noc z 23 na 24 czerwca (najkrótsza noc). To tradycja przedchrześcijańska (słowiańska), związana z letnim przesileniem. Tradycje: puszczanie wianków na wodę (dziewczyny – wróżba miłosna), skakanie przez ogień (oczyszczenie), szukanie kwiatu paproci (przynosi szczęście i bogactwo, choć paproć nie kwitnie!). Tradycja kultywowana szczególnie na Kaszubach i Podlasiu.
PRL promował: 22 VII (Manifest PKWN – „święto odrodzenia Polski Ludowej") i 9 V (Dzień Zwycięstwa w wersji radzieckiej).
Konstytucja 3 Maja uchwalona w 1791 roku. Zaledwie 4 lata później (1795) Polska przestała istnieć po III rozbiorze.
16 października 1978 roku kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża, przyjmując imię Jan Paweł II. Od 2006 roku ten dzień jest obchodzony w Polsce jako Dzień Papieża.
11 listopada w Warszawie odbywa się Bieg Niepodległości, defilada wojskowa oraz koncert w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Punkt numer 14 programu pokojowego prezydenta Wilsona mówił o odrodzeniu niepodległej Polski.
Pytania i odpowiedzi (152)
Poziom 1Kiedy obchodzimy Nowy Rok w Polsce?
Odpowiedź: 1 stycznia
1 stycznia - Nowy Rok, oficjalne święto państwowe.
Poziom 1Kiedy obchodzimy Święto Konstytucji 3 Maja?
Odpowiedź: 3 maja
3 maja - Święto Konstytucji 3 Maja, upamiętniające uchwalenie konstytucji w 1791 roku.
Poziom 1Kiedy obchodzimy Święto Niepodległości?
Odpowiedź: 11 listopada
11 listopada - Święto Niepodległości, upamiętniające odzyskanie niepodległości w 1918 roku.
Poziom 1Kiedy obchodzimy Boże Narodzenie?
Odpowiedź: 25-26 grudnia
25-26 grudnia - Boże Narodzenie, najważniejsze święta religijne w Polsce.
Poziom 1Która konstytucja była pierwsza w Europie?
Odpowiedź: Konstytucja 3 Maja (1791)
Konstytucja 3 Maja (1791) była pierwszą konstytucją w Europie i drugą na świecie (po amerykańskiej).
Poziom 1Kiedy Polska obchodzi Święto Niepodległości?
Odpowiedź: 11 listopada
Polska obchodzi Święto Niepodległości 11 listopada – rocznicę odzyskania niepodległości w 1918 roku.
Poziom 1Jakie kwiaty Polacy najczęściej kładą na grobach 1 listopada?
Odpowiedź: Chryzantemy
Na 1 listopada Polacy najczęściej kładą chryzantemy – to tradycyjny kwiat związany z tym świętem.
Poziom 1Co to jest znicz?
Odpowiedź: Świeczka zapalana na grobach – symbol pamięci
Znicz to specjalna świeczka (lampion) zapalana na grobach – symbol pamięci o zmarłych. Znicze zapala się szczególnie 1 listopada.
Poziom 1Które święto obchodzi się 26 grudnia?
Odpowiedź: Dzień Świętego Szczepana (II dzień Bożego Narodzenia)
26 grudnia to Dzień Świętego Szczepana (II dzień Bożego Narodzenia) – tradycja odwiedzania rodziny i przyjaciół.
Poziom 1Jak Polacy witają Nowy Rok o północy?
Odpowiedź: Fajerwerkami i toastem szampanem
O północy 31 XII/1 I Polacy oglądają fajerwerki, wznoszą toast szampanem i składają sobie życzenia: „Szczęśliwego Nowego Roku!”.
Poziom 1Wielkanoc obchodzi się w Polsce przez ile dni?
Odpowiedź: 2 dni (niedzielę i poniedziałek)
Wielkanoc obchodzi się przez 2 dni: niedzielę wielkanocną i poniedziałek wielkanocny (śmigus-dyngus).
Poziom 1Od ilu państw Polska odzyskała niepodległość w 1918 roku?
Odpowiedź: 3 (Rosja, Prusy, Austria)
Polska odzyskała niepodległość od 3 państw zaborczych: Rosji, Prus (Niemiec) i Austrii (Austro-Węgier).
Poziom 1Co Polacy robią 1 listopada?
Odpowiedź: Odwiedzają cmentarze, zapalają znicze i kładą kwiaty
1 listopada (Wszystkich Świętych) Polacy odwiedzają groby bliskich, zapalają znicze i składają kwiaty na cmentarzach.
Poziom 1Czego rocznicę obchodzi się 3 maja?
Odpowiedź: Uchwalenia Konstytucji 3 Maja (1791)
3 maja Polska obchodzi rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja z 1791 roku – pierwszej konstytucji w Europie.
Poziom 1Jak nazywa się wieczór 31 grudnia w Polsce?
Odpowiedź: Sylwester
Wieczór 31 grudnia to Sylwester – nazwa pochodzi od papieża Sylwestra I.
Poziom 1Ile dni trwa Boże Narodzenie w Polsce (dni wolne)?
Odpowiedź: 2 dni (25 i 26 grudnia)
Boże Narodzenie to 2 dni wolne od pracy: 25 XII (I dzień) i 26 XII (Dzień Św. Szczepana, II dzień).
Poziom 1W którym roku Polska odzyskała niepodległość?
Odpowiedź: 1918
Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918 roku po 123 latach rozbiorów (Rosja, Prusy, Austria).
Poziom 1Kiedy obchodzi się Wielkanoc w Polsce?
Odpowiedź: Wiosną (między 22 marca a 25 kwietnia)
Wielkanoc to święto ruchome – wypada wiosną, między 22 marca a 25 kwietnia.
Poziom 1Czym jest Konstytucja 3 Maja pod względem historycznym?
Odpowiedź: Pierwsza konstytucja w Europie, druga na świecie
Konstytucja 3 Maja z 1791 roku to pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie (po USA).
Poziom 1Ile lat trwały rozbiory Polski?
Odpowiedź: 123 lata
Rozbiory Polski trwały 123 lata (1795-1918). Polskę podzieliły między siebie Rosja, Prusy i Austria.
Poziom 1Co to jest opłatek i co symbolizuje dzielenie się nim na Wigilię?
Odpowiedź: Cienki chlebek – symbolizuje jedność i przebaczenie
Opłatek to cienki przaśny chlebek z mąki i wody, kupowany w kościele. Dzielenie się opłatkiem symbolizuje jedność i wzajemne przebaczenie.
Poziom 1Ile potraw powinno być na stole wigilijnym i dlaczego?
Odpowiedź: 12 potraw postnych – tyle co apostołów
Na stole wigilijnym powinno być 12 potraw postnych (bezmięsnych) – symbolizujących 12 apostołów.
Poziom 1Co kładzie się pod obrus na stole wigilijnym?
Odpowiedź: Siano – symbol żłóbka, w którym narodził się Chrystus
Pod biały obrus kładzie się siano – symbol miejsca narodzenia Chrystusa (żłóbka w Betlejem).
Poziom 1Czy Wigilia (24 grudnia) jest dniem wolnym od pracy?
Odpowiedź: Nie, jest dniem roboczym (ale często skróconym)
Wigilia (24 XII) jest dniem roboczym, ale często skróconym – sklepy zamykają się już o 15-16. Dni wolne to 25 i 26 grudnia.
Poziom 1Dlaczego przy stole wigilijnym zostawia się jedno wolne miejsce?
Odpowiedź: Dla nieznajomego gościa – symbol gościnności
Wolne miejsce zostawia się dla nieznajomego gościa, który może przyjść na Wigilię – symbol gościnności i otwarcia na potrzebujących.
Poziom 1Kto przejął władzę nad Polską 11 listopada 1918 roku?
Odpowiedź: Józef Piłsudski
11 listopada 1918 roku władzę nad odrodzonym państwem polskim przejął Józef Piłsudski.
Poziom 1Jakie trzy dni obejmują polskie święta Bożego Narodzenia?
Odpowiedź: 24 XII (Wigilia), 25 XII (Boże Narodzenie), 26 XII (Św. Szczepana)
Polskie Boże Narodzenie to: 24 XII – Wigilia (kolacja wigilijna), 25 XII – Boże Narodzenie (pierwszy dzień), 26 XII – Dzień Świętego Szczepana (drugi dzień).
Poziom 1Kiedy rodzina zasiada do kolacji wigilijnej?
Odpowiedź: Gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka
Do kolacji wigilijnej zasiada się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka.
Poziom 1Dlaczego tradycja „śmigus-dyngus" ma taką nazwę?
Odpowiedź: To połączenie dwóch tradycji: śmigus (woda+wierzba) i dyngus (odkupienie jajkami)
Kiedyś były to dwie różne tradycje: „śmigus" – bicie po nogach wierzbą i oblewanie wodą, „dyngus" – możliwość odkupienia się prezentami (jajkami).
Poziom 2Kiedy obchodzi się Święto Pracy w Polsce?
Odpowiedź: 1 maja
Święto Pracy obchodzi się 1 maja. Jest to dzień wolny od pracy w Polsce.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Święto Niepodległości w Polsce?
Odpowiedź: 11 listopada
Święto Niepodległości obchodzi się 11 listopada. Upamiętnia odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku.
Poziom 2Co obchodzimy 3 maja?
Odpowiedź: Święto Konstytucji 3 Maja
3 maja Polska świętuje uchwalenie Konstytucji 3 Maja z 1791 roku - pierwszej w Europie i drugiej na świecie nowoczesnej konstytucji.
Poziom 2Czym jest Wielkanoc dla chrześcijan?
Odpowiedź: Święto zmartwychwstania Chrystusa
Wielkanoc to święto zmartwychwstania Chrystusa.
Poziom 2Co to jest Boże Ciało?
Odpowiedź: Święto z procesjami, 60 dni po Wielkanocy
Boże Ciało to święto z procesjami ulicznymi, 60 dni po Wielkanocy.
Poziom 2Co robią Polacy w Dzień Wszystkich Świętych (1 listopada)?
Odpowiedź: Odwiedzają groby bliskich
Wszystkich Świętych (1 listopada) - Polacy odwiedzają groby bliskich.
Poziom 2Jak dekoruje się ulice w Boże Ciało?
Odpowiedź: Kwiatami
W Boże Ciało ulice przyozdabiane są kwiatami.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Dzień Babci w Polsce?
Odpowiedź: 21 stycznia
Dzień Babci obchodzi się 21 stycznia.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Dzień Dziecka w Polsce?
Odpowiedź: 1 czerwca
Dzień Dziecka obchodzi się 1 czerwca.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Dzień Matki w Polsce?
Odpowiedź: 26 maja
Dzień Matki obchodzi się 26 maja.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej?
Odpowiedź: 2 maja
Dzień Flagi obchodzi się 2 maja. To święto od 2002 roku.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Święto Konstytucji 3 Maja?
Odpowiedź: 3 maja
Święto Konstytucji 3 Maja obchodzi się 3 maja — na pamiątkę uchwalenia pierwszej w Europie konstytucji w 1791 roku.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Święto Pracy w Polsce?
Odpowiedź: 1 maja
Święto Pracy obchodzi się 1 maja. Jest to dzień wolny od pracy.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Święto Niepodległości w Polsce?
Odpowiedź: 11 listopada
Święto Niepodległości obchodzi się 11 listopada — na pamiątkę odzyskania niepodległości w 1918 roku.
Poziom 2Kiedy obchodzi się Święto Trzech Króli?
Odpowiedź: 6 stycznia
Święto Trzech Króli (Epifania) obchodzi się 6 stycznia – jest dniem wolnym od pracy od 2011 roku.
Poziom 2Co upamiętnia Święto Wojska Polskiego (15 VIII)?
Odpowiedź: Bitwę Warszawską 1920 roku (Cud nad Wisłą)
Święto Wojska Polskiego upamiętnia zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej 1920 roku nad bolszewikami – tzw. „Cud nad Wisłą”.
Poziom 2Co to jest „majówka”?
Odpowiedź: Długi weekend 1-3 maja (Święto Pracy + Flagi + Konstytucji)
Majówka to długi weekend na początku maja: 1 V (Święto Pracy), 2 V (Dzień Flagi) i 3 V (Konstytucja). Polacy wyjeżdżają za miasto.
Poziom 2W jakim dniu tygodnia zawsze wypada Boże Ciało?
Odpowiedź: W czwartek
Boże Ciało zawsze wypada w czwartek – 60 dni po Wielkanocy.
Poziom 2Ile dni ustawowo wolnych od pracy jest w Polsce?
Odpowiedź: 13
W Polsce jest 13 dni ustawowo wolnych od pracy (oprócz niedziel).
Poziom 2Jakie dwa święta obchodzi się 15 sierpnia?
Odpowiedź: Wniebowzięcie NMP i Święto Wojska Polskiego
15 sierpnia to podwójne święto: Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (religijne) i Święto Wojska Polskiego (państwowe).
Poziom 2Jak powszechnie nazywa się Bitwę Warszawską 1920 roku?
Odpowiedź: Cud nad Wisłą
Bitwę Warszawską 1920 roku nazywa się „Cudem nad Wisłą” – Polska pokonała armię bolszewicką.
Poziom 2Od kiedy Święto Trzech Króli jest dniem wolnym od pracy?
Odpowiedź: Od 2011 roku
Święto Trzech Króli stało się dniem wolnym od pracy w 2011 roku.
Poziom 2Czym było 1 maja w czasach PRL-u?
Odpowiedź: Jednym z najważniejszych świąt z obowiązkowymi pochodami
W PRL-u (1945-1989) 1 maja było jednym z najważniejszych świąt – organizowano obowiązkowe pochody robotnicze.
Poziom 2Od kiedy obchodzony jest Dzień Flagi RP?
Odpowiedź: Od 2004 roku
Dzień Flagi RP obchodzony jest od 2004 roku – 2 maja.
Poziom 2Jakie dary przynieśli Trzej Królowie Jezusowi?
Odpowiedź: Złoto, kadzidło i mirrę
Trzej Królowie przynieśli: złoto (Melchior), kadzidło (Kacper) i mirrę (Baltazar).
Poziom 2Czy 2 maja (Dzień Flagi) jest dniem ustawowo wolnym od pracy?
Odpowiedź: Nie, jest wolny w urzędach, ale nie jest świętem ustawowym
2 maja (Dzień Flagi) jest dniem wolnym w urzędach, ale nie jest świętem ustawowym – nie wszyscy mają wolne.
Poziom 2Jak nazywa się poniedziałek wielkanocny?
Odpowiedź: Lany poniedziałek / śmigus-dyngus
Poniedziałek wielkanocny nazywa się „lany poniedziałek” lub „śmigus-dyngus” – tradycja polewania się wodą.
Poziom 2Co to jest Bitwa Warszawska 1920 roku i dlaczego jest ważna?
Odpowiedź: Polska pokonała bolszewików; jedna z 18 bitew, które zmieniły świat
Bitwa Warszawska 1920 – Polska pokonała bolszewików. Uznawana za jedną z 18 bitew, które zmieniły historię świata – powstrzymała marsz komunizmu na Zachód.
Poziom 2Skąd pochodzi nazwa „Sylwester” na wieczór 31 grudnia?
Odpowiedź: Od papieża Sylwestra I (31 XII w kalendarzu)
Nazwa „Sylwester” pochodzi od papieża Sylwestra I, którego wspomnienie w kalendarzu kościelnym przypada 31 grudnia.
Poziom 2Co jedzą Polacy w Tłusty Czwartek?
Odpowiedź: Pączki
W Tłusty Czwartek Polacy objadają się pączkami — tradycyjnymi ciastami drożdżowymi.
Poziom 2Co oprócz święta kościelnego przypada 15 sierpnia w Polsce?
Odpowiedź: Święto Wojska Polskiego
15 sierpnia to podwójne święto: Wniebowzięcie NMP i Święto Wojska Polskiego (rocznica Cudu nad Wisłą 1920).
Poziom 3Kiedy obchodzony jest Dzień Kobiet w Polsce?
Odpowiedź: 8 marca
Dzień Kobiet obchodzony jest 8 marca. Mężczyźni wręczają kobietom kwiaty – ta tradycja pochodzi z czasów PRL.
Poziom 3Co jedzą Polacy w Tłusty Czwartek?
Odpowiedź: Pączki i faworki
W Tłusty Czwartek Polacy jedzą pączki i faworki (chruściki).
Poziom 3Co robią uczestnicy Biegu Niepodległości 11 listopada?
Odpowiedź: Biegną w biało-czerwonych koszulkach, tworząc żywą flagę
Uczestnicy Biegu Niepodległości biegną w białych i czerwonych koszulkach – tworząc żywą polską flagę.
Poziom 3Co symbolizują kolory polskiej flagi?
Odpowiedź: Biel – czystość i pokój; czerwień – odwaga i krew
Biel symbolizuje czystość i pokój, czerwień – odwagę i krew przelaną za Ojczyznę.
Poziom 3Co odbywa się przed Grobem Nieznanego Żołnierza 15 sierpnia?
Odpowiedź: Uroczysta zmiana warty i defilada wojskowa
Przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odbywa się uroczysta zmiana warty i defilada wojskowa.
Poziom 3Kiedy obchodzi się Dzień Matki w Polsce?
Odpowiedź: 26 maja
Dzień Matki w Polsce obchodzony jest 26 maja – dzieci wręczają mamom kwiaty i laurki.
Poziom 3Co to jest 2 maja oprócz Dnia Flagi?
Odpowiedź: Dzień Polonii i Polaków za Granicą
2 maja to także Dzień Polonii i Polaków za Granicą – dzień poświęcony milionom Polaków mieszkających poza Polską.
Poziom 3Kiedy stały się popularne Walentynki w Polsce?
Odpowiedź: W latach 90. XX wieku
Walentynki stały się popularne w Polsce dopiero w latach 90. XX wieku – wcześniej tradycyjnym odpowiednikiem były Andrzejki.
Poziom 3Kiedy obchodzi się Dzień Ojca w Polsce?
Odpowiedź: 23 czerwca
Dzień Ojca w Polsce obchodzony jest 23 czerwca.
Poziom 3Co to były Andrzejki w tradycji polskiej?
Odpowiedź: Wieczór wróżb miłosnych (29 XI)
Andrzejki (29 XI) to tradycyjny wieczór wróżb miłosnych – polski odpowiednik Walentynek przed ich popularyzacją.
Poziom 3Jakie kwiaty mężczyźni wręczają kobietom na Dzień Kobiet (8 III)?
Odpowiedź: Tulipany i goździki
Na Dzień Kobiet mężczyźni najczęściej wręczają kobietom tulipany lub goździki.
Poziom 3Gdzie odbywa się Koncert Niepodległości 11 listopada?
Odpowiedź: W Muzeum Powstania Warszawskiego
Koncert Niepodległości odbywa się w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Poziom 3Jakie tradycyjne zupy podaje się na Wielkanoc?
Odpowiedź: Biały barszcz z jajkiem i kiełbasą lub żurek
Tradycyjne zupy wielkanocne to biały barszcz z jajkiem i kiełbasą lub żurek – obie zupy są do siebie podobne.
Poziom 3Kiedy Święty Mikołaj przynosi prezenty dzieciom w Polsce?
Odpowiedź: W nocy z 5 na 6 grudnia (Mikołajki)
Święty Mikołaj przynosi prezenty w nocy z 5 na 6 grudnia (Mikołajki). Dzieci znajdują je pod poduszką lub w skarpecie.
Poziom 3Co święci się w kościele w Niedzielę Palmową?
Odpowiedź: Palmy (gałązki wierzby) – chronią od nieszczęścia
W Niedzielę Palmową w kościele święci się palmy (gałązki wierzby). Mają one chronić od nieszczęścia, choroby i zła.
Poziom 3Czym jest tradycyjnie karp na Wigilię?
Odpowiedź: Tradycyjna ryba wigilijna – ryba to starożytny symbol Chrystusa
Karp to tradycyjna ryba wigilijna. Ryba jest starożytnym symbolem Chrystusa. Potrawy wigilijne muszą być postne (bezmięsne).
Poziom 3Czym są znaki między literami K, M, B w napisie na drzwiach?
Odpowiedź: Krzyże (nie plusy) – pisze się je święconą kredą
Znaki między literami K+M+B to krzyże, a nie plusy. Napis pisze się święconą kredą 6 stycznia (Trzech Króli).
Poziom 3Co to jest Pasterka i kiedy się ją odprawia?
Odpowiedź: Nocna msza z 24 na 25 XII, nazwa od pasterzy przy żłóbku
Pasterka (Msza Pasterska) to uroczysta msza odprawiana w nocy z 24 na 25 grudnia. Nazwa nawiązuje do pasterzy, którzy przybyli do żłóbka Jezusa.
Poziom 3Co oznacza napis „K+M+B" na drzwiach w dniu Trzech Króli?
Odpowiedź: Łac. „Christus mansionem benedicat" + inicjały Kacper, Melchior, Baltazar
K+M+B oznacza łacińskie „Christus mansionem benedicat" (Niech Chrystus błogosławi ten dom). To też inicjały Trzech Króli: Kacper, Melchior, Baltazar.
Poziom 3Co zawiera koszyczek wielkanocny (święconka)?
Odpowiedź: Jajka, chleb, mięso, kiełbasa, sól, chrzan, babka, baranek
W koszyczku są: jajka, chleb, mięso i kiełbasa, sól, chrzan, babka wielkanocna i figurka baranka z cukru lub ciasta.
Poziom 4Jakie święto obchodzi się w Polsce 3 maja?
Odpowiedź: Święto Konstytucji 3 Maja
3 maja to Święto Konstytucji 3 Maja, upamiętniające uchwalenie pierwszej w Europie konstytucji w 1791 roku.
Poziom 4Kiedy w Polsce obchodzi się Dzień Matki?
Odpowiedź: 26 maja
Dzień Matki w Polsce obchodzi się 26 maja. Jest to dzień, w którym dzieci dziękują matkom za ich miłość i opiekę.
Poziom 4Kiedy obchodzi się Dzień Dziecka w Polsce?
Odpowiedź: 1 czerwca
Dzień Dziecka w Polsce obchodzi się 1 czerwca.
Poziom 4Z jakich trzech świąt składa się Majówka?
Odpowiedź: 1 maja — Święto Pracy, 2 maja — Dzień Flagi, 3 maja — Konstytucja
Majówka to: 1 maja — Święto Pracy, 2 maja — Dzień Flagi i Dzień Polonii, 3 maja — Święto Konstytucji.
Poziom 4Kiedy obchodzi się Dzień Papieża Jana Pawła II?
Odpowiedź: 16 października
Dzień Papieża Jana Pawła II obchodzi się 16 października.
Poziom 4Kiedy obchodzi się Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego?
Odpowiedź: 1 sierpnia
Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego obchodzi się 1 sierpnia.
Poziom 4Kiedy obchodzi się Święto Wojska Polskiego?
Odpowiedź: 15 sierpnia
Święto Wojska Polskiego obchodzi się 15 sierpnia — na pamiątkę Bitwy Warszawskiej 1920 roku (Cud nad Wisłą).
Poziom 4O której godzinie włączają się syreny 1 sierpnia w Warszawie i dlaczego?
Odpowiedź: O 17:00 – godzina wybuchu Powstania Warszawskiego
Syreny włączają się o 17:00 – Godzina „W” (od „Wolność” i „Wybuch”). To godzina rozpoczęcia Powstania Warszawskiego w 1944 roku.
Poziom 4Ile dni trwało Powstanie Warszawskie?
Odpowiedź: 63 dni
Powstanie Warszawskie trwało 63 dni (od 1 VIII do 2 X 1944). Zginęło ok. 200 000 osób.
Poziom 4Jaka jest prawidłowa kolejność dni Wielkiego Tygodnia?
Odpowiedź: Niedziela Palmowa → Wielki Czwartek → Wielki Piątek → Wielka Sobota → Wielkanoc
Wielki Tydzień: Niedziela Palmowa → Wielki Czwartek → Wielki Piątek → Wielka Sobota → Wielkanoc (Niedziela Zmartwychwstania).
Poziom 4Ile świec ma wieniec adwentowy i co symbolizują kolejne świece?
Odpowiedź: 4: nadzieja, pokój, radość (Gaudete), miłość
Wieniec adwentowy ma 4 świece: 1. nadzieja, 2. pokój, 3. radość (Gaudete), 4. miłość. Każda zapalana w kolejną niedzielę Adwentu.
Poziom 4Co to jest Godzina „W” i od czego pochodzi litera „W”?
Odpowiedź: „Wolność” i „Wybuch”
Godzina „W” – 17:00, 1 sierpnia. Litera „W” oznacza „Wolność” i „Wybuch” (moment rozpoczęcia Powstania Warszawskiego).
Poziom 4Co to są Roraty?
Odpowiedź: Adwentowe msze poranne ku czci Maryi
Roraty to specjalne msze adwentowe odprawiane wczesnym rankiem ku czci Maryi. Nazwa od łac. „Rorate caeli desuper”. Dzieci przynoszą lampiony.
Poziom 4Co wydarzyło się w Wielki Czwartek?
Odpowiedź: Ostatnia Wieczerza – Jezus ustanowił Eucharystię
W Wielki Czwartek odbyła się Ostatnia Wieczerza – Jezus umył nogi apostołom i ustanowił Eucharystię (Komunię Świętą).
Poziom 4Kiedy obchodzi się Dzień Babci i Dzień Dziadka w Polsce?
Odpowiedź: 21 stycznia (Babci) i 22 stycznia (Dziadka)
Dzień Babci – 21 stycznia, Dzień Dziadka – 22 stycznia. Wnuki wręczają laurki i prezenty.
Poziom 4Na ile procent Warszawa została zniszczona podczas Powstania Warszawskiego?
Odpowiedź: 85%
Warszawa została zniszczona w 85% podczas i po Powstaniu Warszawskim 1944 roku.
Poziom 4Jak nazywa się trzecia niedziela Adwentu i czym się wyróżnia?
Odpowiedź: Gaudete – ksiądz nosi różowe szaty zamiast fioletowych
Trzecia niedziela Adwentu to „Gaudete” (łac. „Radujcie się”). Ksiądz nosi różowe szaty zamiast fioletowych.
Poziom 4Co symbolizuje figurka baranka w koszyczku wielkanocnym?
Odpowiedź: Chrystusa – „Baranka Bożego, który gładzi grzechy świata"
Baranek wielkanocny symbolizuje Chrystusa – „Baranka Bożego, który gładzi grzechy świata". Może być z cukru, plastiku lub ciasta.
Poziom 5Co to jest Niedziela Palmowa?
Odpowiedź: Niedziela przed Wielkanocą, święcenie palm
Niedziela Palmowa to niedziela przed Wielkanocą, w którą święci się palmy.
Poziom 5Jak wyznacza się datę Wielkanocy?
Odpowiedź: Pierwsza niedziela po pierwszej pełni księżyca po 21 marca
Wielkanoc to pierwsza niedziela po pierwszej pełni księżyca po równonocy wiosennej (21 marca). Może wypaść między 22 marca a 25 kwietnia.
Poziom 5Które święta były zakazane w PRL-u?
Odpowiedź: Trzech Króli, Niepodległość (11 XI), Konstytucja 3 Maja
W PRL-u zakazano: Święto Trzech Króli (6 I), Święto Niepodległości (11 XI) i Konstytucję 3 Maja. Promowano za to 22 VII (Manifest PKWN) i 9 V.
Poziom 5Kiedy przywrócono Święto Niepodległości (11 XI) jako dzień wolny?
Odpowiedź: W 1989 roku
Święto Niepodległości przywrócono w 1989 roku – było zakazane w PRL od 1945 roku.
Poziom 5Jaka jest najsłynniejsza wróżba andrzejkowa?
Odpowiedź: Lanie wosku przez klucz do zimnej wody
Najsłynniejsza wróżba to lanie gorącego wosku przez klucz do zimnej wody – kształt cienia na ścianie wróży przyszłość.
Poziom 5Co to jest Noc Kupały (Sobótka) i z jaką tradycją jest związana?
Odpowiedź: Słowiańska tradycja letniego przesilenia – wianki, ogień, kwiat paproci
Noc Kupały (Sobótka, Noc Świętojańska) to tradycja słowiańska związana z letnim przesileniem (noc 23/24 VI). Tradycje: wianki na wodę, skakanie przez ogień, szukanie kwiatu paproci.
Poziom 5Czym były Katarzynki (25 XI)?
Odpowiedź: Odpowiednik Andrzejek dla chłopców – wróżby (dziś zapomniane)
Katarzynki (25 XI, dzień św. Katarzyny) to odpowiednik Andrzejek dla chłopców – wieczór wróżb. Dziś tradycja ta jest prawie zapomniana.
Poziom 5Które święta zastąpiły zakazane święta w PRL-u?
Odpowiedź: 22 VII (Manifest PKWN) i 9 V (Dzień Zwycięstwa – wersja radziecka)
PRL promował: 22 VII (Manifest PKWN – „święto odrodzenia”) i 9 V (Dzień Zwycięstwa – wersja radziecka) zamiast 11 XI i 3 V.
Poziom 5Ile dni po Wielkanocy wypada Wniebowstąpienie Pańskie?
Odpowiedź: 40 dni
Wniebowstąpienie Pańskie wypada 40 dni po Wielkanocy (zawsze w czwartek). Zesłanie Ducha Świętego – 50 dni, Boże Ciało – 60 dni.
Poziom 5Dlaczego paproć nie może kwitnąć, mimo że szuka się jej kwiatu w Noc Kupały?
Odpowiedź: Paproć to roślina zarodnikowa – nie produkuje kwiatów
Paproć jest rośliną zarodnikową – rozmnaża się za pomocą zarodników, nie kwiatów. Szukanie kwiatu paproci to mityczna tradycja słowiańska – kto go znajdzie, zyska szczęście i bogactwo.
Poziom 5Kiedy przywrócono Konstytucję 3 Maja jako święto państwowe po PRL-u?
Odpowiedź: W 1990 roku
Konstytucja 3 Maja została przywrócona jako święto państwowe w 1990 roku. Była zakazana od 1945 roku.
Poziom 5Do ilu ołtarzy idzie procesja na Boże Ciało?
Odpowiedź: Do 4 ołtarzy
Na Boże Ciało wierni idą w procesji ulicami miasta do 4 ołtarzy. Dzieci posypują drogę procesji kwiatami.
Poziom 5Dlaczego Maryja jest związana ze Świętem Wojska Polskiego?
Odpowiedź: Uważana za opiekunkę armii; „pomogła" wygrać Bitwę Warszawską 1920
Maryja była uważana za opiekunkę polskiej armii. Dzięki jej „pomocy" (symbolicznie) Polska wygrała Bitwę Warszawską 1920 roku, zwaną „Cudem nad Wisłą".
Poziom 5Co to jest „Polonia" i dlaczego Dzień Polonii jest ważny na egzaminie na Kartę Polaka?
Odpowiedź: Polacy za granicą; kandydaci na Kartę Polaka to też Polonia
Polonia to Polacy mieszkający za granicą. Osoby starające się o Kartę Polaka automatycznie zaliczają się do Polonii, więc powinny znać swoje święto (2 maja).
Poziom 5Jak dawniej nazywano Zaduszki (2 listopada)?
Odpowiedź: Dziady – nazwa przetrwała w dramacie Mickiewicza
Dawniej Zaduszki nazywano „Dziadami". Ta nazwa przetrwała w literaturze dzięki dramatowi Adama Mickiewicza „Dziady".
Poziom 5Jaka jest różnica między Wielkanocą a Wigilia pod względem jedzenia?
Odpowiedź: Wigilia – 12 potraw postnych; Wielkanoc – dużo mięsa (koniec Postu)
Na Wigilię potrawy muszą być postne (bezmięsne) – 12 dań. Na Wielkanoc jest dużo mięsa, wędlin, pasztetów – bo kończy się Wielki Post.
Poziom 5Kogo tradycyjnie wysyła się z koszyczkiem wielkanocnym do kościoła?
Odpowiedź: Najmłodszego członka rodziny
Tradycyjnie z koszyczkiem wielkanocnym do kościoła posyła się najmłodszego członka rodziny.
Poziom 5W którym tygodniu po Wielkanocy wypada Boże Ciało?
Odpowiedź: W 9. tygodniu po Wielkanocy (60 dni)
Boże Ciało wypada w czwartek 9. tygodnia po Wielkanocy (60 dni po Wielkanocy).
Poziom 5Ile krajów na świecie obchodzi Międzynarodowy Dzień Pracy (1 V)?
Odpowiedź: 142 kraje
Międzynarodowy Dzień Pracy obchodzi się w 142 krajach na świecie.
Poziom 6Co upamiętnia Święto Wojska Polskiego obchodzone 15 sierpnia?
Odpowiedź: Bitwę Warszawską 1920 roku
Święto Wojska Polskiego 15 sierpnia upamiętnia Bitwę Warszawską 1920 roku, w której Polska pokonała bolszewików. Tego dnia obchodzi się też Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny.
Poziom 6Co dzieje się w Polsce 1 sierpnia o godzinie 17:00 ("Godzina W")?
Odpowiedź: Wyją syreny na pamiątkę Powstania Warszawskiego
1 sierpnia o godzinie 17:00 w całej Polsce wyją syreny, upamiętniając wybuch Powstania Warszawskiego w 1944 roku. Jest to tzw. "Godzina W".
Poziom 6Co obchodzi się w Polsce 2 maja?
Odpowiedź: Dzień Flagi i Dzień Polonii
2 maja to Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dzień Polonii. Tego dnia w 1945 roku polska flaga została zawieszona na Reichstagu w Berlinie.
Poziom 6Jakie tradycje wiążą się z Nocą Kupały (Sobótką)?
Odpowiedź: Ogniska, wianki na wodzie, kwiat paproci
Noc Kupały to słowiańskie święto przesilenia letniego. Tradycje: ogniska nad rzekami, puszczanie wianków na wodę i szukanie kwiatu paproci.
Poziom 6Dlaczego 2 maja został wybrany jako Dzień Flagi?
Odpowiedź: 2 maja 1945 r. polscy żołnierze zawiesili flagę na Reichstagu
2 maja 1945 roku polscy żołnierze zawiesili biało-czerwoną flagę na Reichstagu w Berlinie.
Poziom 6Kto przejął władzę w Polsce 11 listopada 1918 roku i jaką pełnił funkcję?
Odpowiedź: Józef Piłsudski — Naczelnik Państwa
11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała władzę Józefowi Piłsudskiemu, który został Naczelnikiem Państwa.
Poziom 6Co oznacza Godzina "W" i o której godzinie rozpoczęło się Powstanie Warszawskie?
Odpowiedź: 17:00 — "W" od "Wybuch" lub "Wolność"
Godzina "W" to 17:00 — godzina wybuchu Powstania Warszawskiego 1 sierpnia 1944 roku. "W" oznacza "Wybuch" lub "Wolność".
Poziom 6Jakie drugie święto religijne przypada 15 sierpnia oprócz Święta Wojska Polskiego?
Odpowiedź: Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
15 sierpnia jest też Świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Matki Boskiej Zielnej).
Poziom 6Jak daleko bolszewicy byli od Warszawy podczas Bitwy Warszawskiej 1920?
Odpowiedź: 60 km od Warszawy
Bolszewicy byli zaledwie 60 km od Warszawy, gdy Polacy zdołali odwrócić bieg wojny i ich przegonić – stąd nazwa „Cud nad Wisłą".
Poziom 7Kiedy obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych?
Odpowiedź: 1 marca
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych obchodzony jest 1 marca – upamiętnia żołnierzy antykomunistycznego podziemia po II wojnie światowej.
Poziom 7W jaki dzień tygodnia obchodzone jest Boże Ciało?
Odpowiedź: W czwartek
Boże Ciało obchodzone jest w czwartek, w dziewiątym tygodniu po Wielkanocy.
Poziom 7Co jedzą Polacy na Tłusty Czwartek?
Odpowiedź: Pączki i faworki (chrust)
Na Tłusty Czwartek (ostatni czwartek przed Wielkim Postem) Polacy jedzą pączki i faworki (chrust). To ostatni dzień obżarstwa przed Postem.
Poziom 7Co mówi ksiądz w Środę Popielcową posypując głowy popiołem?
Odpowiedź: „Pamiętaj, że z prochu powstałeś i w proch się obrócisz"
Ksiądz mówi: „Pamiętaj, że z prochu powstałeś i w proch się obrócisz". Popiół pochodzi ze spalonych ubiegłorocznych palm (wierzb).
Poziom 7Skąd pochodzi popiół używany w Środę Popielcową?
Odpowiedź: Ze spalonych ubiegłorocznych palm (wierzbowych)
Popiół w Środę Popielcową pochodzi ze spalonych ubiegłorocznych palm (gałązek wierzby) poświęconych w Niedzielę Palmową.
Poziom 7Kiedy rozpoczyna się i kiedy kończy karnawał w Polsce?
Odpowiedź: Od 6 I (Trzech Króli) do wtorku przed Środą Popielcową (Ostatki)
Karnawał rozpoczyna się 6 stycznia (Trzech Króli), a kończy we wtorek przed Środą Popielcową (Ostatki/Mardi Gra).
Poziom 7Co to jest rezurekcja?
Odpowiedź: Msza Wielkosobotnia ogłaszająca Zmartwychwstanie, z procesją z paschałem
Rezurekcja to uroczysta msza odprawiana w Wielką Sobotę wieczorem lub w nocy z soboty na niedzielę, ogłaszająca Zmartwychwstanie Chrystusa. Wierni obchodzą kościół w procesji z paschałem.
Poziom 7Co dzieci przynoszą na Roraty i co to symbolizuje?
Odpowiedź: Lampiony – symbolizujące światło Chrystusa w ciemności
Na Roraty dzieci przynoszą lampiony, które symbolizują światło Chrystusa w ciemności. Roraty odprawia się wczesnym rankiem w Adwencie.
Poziom 8Jakie wydarzenie z 1945 roku jest symbolem Dnia Polonii obchodzonego 2 maja?
Odpowiedź: Zawieszenie polskiej flagi na Reichstagu
Symbolem Dnia Polonii jest zawieszenie polskiej flagi na Reichstagu w Berlinie w 1945 roku przez polskich żołnierzy.
Poziom 8Kiedy obchodzi się Dzień Babci w Polsce?
Odpowiedź: 21 stycznia
Dzień Babci obchodzi się 21 stycznia. Jest to dzień, w którym wnuki dziękują babciom za ich miłość i opiekę.
Poziom 8Jakie wydarzenie historyczne upamiętnia Święto Wojska Polskiego 15 sierpnia?
Odpowiedź: Bitwę Warszawską 1920 (Cud nad Wisłą)
15 sierpnia to rocznica Bitwy Warszawskiej 1920 roku, zwanej „Cudem nad Wisłą".
Poziom 8Kiedy oficjalnie kolory biały i czerwony zostały uznane za barwy narodowe Polski?
Odpowiedź: W 1831 roku, podczas powstania listopadowego
W 1831 roku, podczas powstania listopadowego, Sejm Królestwa Polskiego oficjalnie uznał kolory biały i czerwony za barwy narodowe.
Poziom 8Ile dni trwało Powstanie Warszawskie i kto nim dowodził?
Odpowiedź: 63 dni, generał Tadeusz Bór-Komorowski
Powstanie Warszawskie trwało 63 dni. Dowodził nim generał Tadeusz Bór-Komorowski.
Poziom 8Jak nazywa się ostatni dzień karnawału?
Odpowiedź: Mardi Gra (Ostatki) – wtorek przed Środą Popielcową
Ostatni dzień karnawału (wtorek przed Środą Popielcową) to Mardi Gra, zwany też w Polsce „Ostatkami".
Poziom 8Co symbolizują 4 świece na wieńcu adwentowym?
Odpowiedź: 1. nadzieja, 2. pokój, 3. radość (Gaudete), 4. miłość
4 świece adwentowe symbolizują: 1. nadzieja, 2. pokój, 3. radość (Gaudete – ksiądz nosi różowe szaty), 4. miłość. Każdą zapalamy w kolejną niedzielę Adwentu.
Poziom 9Ile dni po Wielkanocy wypada Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki)?
Odpowiedź: 50 dni po Wielkanocy
Zesłanie Ducha Świętego (Zielone Świątki) wypada 50 dni po Wielkanocy. Wniebowstąpienie – 40 dni, Boże Ciało – 60 dni.
Poziom 9Co oznacza 14 kwietnia w kalendarzu polskim?
Odpowiedź: Święto Chrztu Polski (rocznica chrztu Mieszka I w 966 r.)
14 kwietnia to Święto Chrztu Polski – rocznica chrztu Mieszka I w 966 roku, co uważa się za symboliczny początek polskiej państwowości.
Poziom 9Co upamiętnia 31 sierpnia w Polsce?
Odpowiedź: Dzień Solidarności – rocznica porozumień sierpniowych 1980 i NSZZ „Solidarność"
31 sierpnia to Dzień Solidarności i Wolności – rocznica porozumień sierpniowych 1980 roku i powstania NSZZ „Solidarność".
Poziom 9Jakie trzy gusła andrzejkowe wymienia tradycja?
Odpowiedź: Lanie wosku, stawianie butów od ściany, przekłuwanie kartek z imionami
1) Lanie wosku przez klucz do wody – kształt cienia wróży przyszłość. 2) Stawianie butów od ściany – czyj dojdzie do progu, ta wyjdzie za mąż pierwsza. 3) Przekłuwanie kartek z imionami – kogo przekołesz, ten będzie mężem.
Poziom 9Co to jest 1 marca w kalendarzu polskim?
Odpowiedź: Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych (antykomunistyczne podziemie po 1945)
1 marca to Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – żołnierzy antykomunistycznego podziemia walczących po 1945 roku.
Poziom 9Co to jest Prima Aprilis i kiedy się ją obchodzi?
Odpowiedź: 1 kwietnia – Dzień żartów, fałszywe wiadomości, psikusy
Prima Aprilis (1 kwietnia) to Dzień żartów. Media publikują fałszywe wiadomości, ludzie robią sobie psikusy. Tradycja ma długą historię w Polsce.
Poziom 10Dlaczego 16 października jest obchodzony jako Dzień Papieża Jana Pawła II?
Odpowiedź: To rocznica jego wyboru na papieża
16 października 1978 roku kardynał Karol Wojtyła został wybrany na papieża, przyjmując imię Jan Paweł II. Od 2006 roku ten dzień jest obchodzony w Polsce jako Dzień Papieża.
Poziom 10Jakie tradycje wiążą się z obchodami Święta Niepodległości 11 listopada w Warszawie?
Odpowiedź: Bieg Niepodległości, defilada i koncert
11 listopada w Warszawie odbywa się Bieg Niepodległości, defilada wojskowa oraz koncert w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Poziom 10Jaki punkt programu prezydenta USA Woodrowa Wilsona dotyczył odbudowy Polski?
Odpowiedź: Punkt 14
Punkt numer 14 programu pokojowego prezydenta Wilsona mówił o odrodzeniu niepodległej Polski.
Poziom 10Jakie święta PRL promował zamiast zakazanych 11 XI i 3 V?
Odpowiedź: 22 VII (Manifest PKWN) i 9 V (Dzień Zwycięstwa – wersja radziecka)
PRL promował: 22 VII (Manifest PKWN – „święto odrodzenia Polski Ludowej") i 9 V (Dzień Zwycięstwa w wersji radzieckiej).
Poziom 10Ile lat po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja Polska przestała istnieć?
Odpowiedź: 4 lata (1791 → 1795, III rozbiór)
Konstytucja 3 Maja uchwalona w 1791 roku. Zaledwie 4 lata później (1795) Polska przestała istnieć po III rozbiorze.
Sprawdź się w trenerze
Rozwiązuj testy, śledź postępy i przygotuj się do rozmowy z konsulem krok po kroku.
Rozpocznij naukę za darmo