Materiał do nauki
Poziom 1: Geografia Polski - Podstawy
Pełna oficjalna nazwa Polski to Rzeczpospolita Polska, w skrócie RP. Warszawa jest stolicą Polski od 1596 roku, kiedy król Zygmunt III Waza przeniósł stolicę z Krakowa. Herbem Warszawy jest Syrenka (rusałka). Dziś Warszawa to największe miasto kraju z populacją około 1,8 miliona mieszkańców.
Polska ma siedmiu sąsiadów: na zachodzie Niemcy, na południu Czechy i Słowację, na wschodzie Ukrainę i Białoruś, na północnym wschodzie Litwę i Rosję (obwód kaliningradzki). To jeden z krajów o największej liczbie granic w Europie.
Godło Polski to biały orzeł na czerwonym tle, ze złotą koroną, złotym dziobem i złotymi pazurami. Flaga Polski jest biało-czerwona: biały pas na górze, czerwony na dole. Te symbole towarzyszą Polsce od wieków i są głęboko zakorzenione w tradycji narodowej.
Po Warszawie (1,8 mln) największymi miastami Polski są: Kraków (ok. 800 tys.), Łódź (670 tys.), Wrocław (640 tys.), Poznań (530 tys.) i Gdańsk (470 tys.). Polska ma trzy historyczne stolice: Gniezno, Kraków i Warszawę. Ludność Polski to około 38 milionów, z czego 97% to Polacy, a 90% to katolicy.
Oficjalna nazwa Polski to Rzeczpospolita Polska (RP).
Walutą Polski jest polski złoty (PLN), który dzieli się na 100 groszy.
Godło Polski to biały orzeł na czerwonym tle ze złotą koroną, złotym dziobem i złotymi pazurami.
Flaga Polski jest biało-czerwona: biały pas na górze, czerwony na dole.
Herbem Warszawy jest Syrenka (rusałka z mieczem i tarczą).
W Polsce mieszka około 38 milionów ludzi.
Trzy stolice Polski to kolejno: Gniezno, Kraków i Warszawa. Gniezno było pierwszą stolicą.
1 złoty polski dzieli się na 100 groszy.
Stolica Polski to Warszawa — największe miasto w kraju.
Poziom 2: Geografia Polski - Podstawy
Wisła to najdłuższa rzeka Polski o długości 1047 km. Przepływa przez Kraków, Warszawę, Toruń i Gdańsk. Odra (854 km) stanowi część granicy z Niemcami. Warta to główny dopływ Odry, a Bug wyznacza część granicy wschodniej. Wisła jest symbolem Polski i pojawia się w hymnie: "Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę".
Walutą Polski jest polski złoty (PLN), który dzieli się na 100 groszy. Złoty jest oficjalną walutą od 1924 roku. Polska nie przyjęła jeszcze euro, choć jest członkiem Unii Europejskiej od 2004 roku. Na banknotach polskich znajdują się wizerunki polskich królów.
Polskie wybrzeże Morza Bałtyckiego rozciąga się na 528 kilometrów. Nad Bałtykiem leżą ważne miasta: Trójmiasto (Gdańsk, Gdynia, Sopot), Świnoujście i Szczecin. Wybrzeże jest popularne wśród turystów dzięki piaszczystym plażom i malowniczym klifom.
Kraków był stolicą Polski od 1038 do 1596 roku. Na Wawelu koronowani byli polscy królowie. Dziś Kraków jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Europie, słynącym z zabytków i Uniwersytetu Jagiellońskiego (1364) - najstarszego w Polsce.
Polska jest podzielona na 16 województw, które stanowią największe jednostki podziału administracyjnego kraju.
Morze Bałtyckie omywa Polskę od północy.
Najdłuższą rzeką w Polsce jest Wisła. Przepływa przez Kraków, Warszawę, Toruń i Sandomierz.
Polska liczy około 38 milionów mieszkańców.
Polska leży w Europie Centralnej (Środkowej) i jest członkiem Unii Europejskiej.
Najwyższym szczytem Polski są Rysy (2499 m n.p.m.) w Tatrach.
Największym jeziorem w Polsce jest Śniardwy, położone w województwie warmińsko-mazurskim.
Powierzchnia Polski wynosi około 312 685 km².
Tak, Polska jest członkiem Unii Europejskiej od 2004 roku.
Pałac Kultury i Nauki (PKiN) to najwyższy budynek w Polsce i symbol Warszawy. Otwarty 21 lipca 1955 roku jako „dar od narodu radzieckiego". Ma 237 metrów wysokości (z iglicą) i mieści kina, teatry, muzea i biura. Jest najbardziej rozpoznawalnym budynkiem stolicy.
Pomnik Smoka Wawelskiego to brązowa rzeźba z 1972 roku autorstwa Bronisława Chromy, stojąca u stóp Wzgórza Wawelskiego w Krakowie. Co 5 minut rzeźba zieje prawdziwym ogniem. Upamiętnia legendę o smoku zamieszkującym jaskinie pod Wawelem.
Rysy to najwyższy szczyt Polski, położony w Tatrach na wysokości 2499 m n.p.m. Szczyt leży na granicy polsko-słowackiej. Tatry to najwyższe pasmo górskie w Polsce, będące częścią Karpat.
Mazury to region w północno-wschodniej Polsce, znany jako „kraina tysięcy jezior". Największe jeziora to Mamry i Śniardwy. Morskie Oko to najpiękniejsze jezioro górskie w Tatrach.
Zakopane to miasto u podnóża Tatr, nazywane zimową stolicą Polski. Jest popularnym ośrodkiem narciarskim i turystycznym, znanym z góralskiej kultury i architektury.
Poziom 3: Geografia Polski - Góry, Rzeki, Jeziora i Przyroda
Główne pasma górskie Polski to Karpaty (Tatry, Beskidy, Bieszczady) i Sudety. Tatry to najwyższe góry Polski, leżące na granicy polsko-słowackiej. Najwyższy szczyt po polskiej stronie to Rysy (2499 m n.p.m.). Sudety ciągną się wzdłuż granicy z Czechami - najwyższy szczyt to Śnieżka (1603 m). Góry Świętokrzyskie to jedne z najstarszych gór w Europie.
Wisła (1047 km) i Odra (854 km) to dwie najdłuższe rzeki Polski. Wisła płynie z południa na północ przez centrum kraju i przepływa przez Kraków, Warszawę, Toruń i Gdańsk. Odra stanowi znaczną część granicy zachodniej z Niemcami. Warta jest głównym dopływem Odry, a Bug wyznacza część granicy z Ukrainą i Białorusią.
Mazury na północnym wschodzie to "Kraina Tysiąca Jezior" - jest tu ponad 2000 jezior. Śniardwy (113,8 km²) to największe jezioro w Polsce, a Mamry to drugie co do wielkości. Morskie Oko w Tatrach, otoczone skalistymi szczytami na wysokości 1395 m n.p.m., jest uważane za najpiękniejsze jezioro w Polsce.
Trójmiasto to zespół trzech miast nadmorskich: Gdańska (historyczne miasto portowe, kolebka Solidarności), Sopotu (elegancki kurort z najdłuższym drewnianym molo w Europie - 511 m) i Gdyni (nowoczesny port zbudowany w XX w.). Inne ważne miasta nad morzem to Świnoujście i Szczecin.
Tradycyjne polskie tańce ludowe to: mazurek, polonez, krakowiak i kujawiak. Walc nie jest polskim tańcem.
Polonez to uroczysty taniec dworski, który tradycyjnie otwiera bale i studniówki.
Do Karpat w Polsce należą: Tatry (najwyższe), Beskidy i Bieszczady.
Symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego jest nietoperz - w jaskiniach parku żyje wiele gatunków.
Symbolem Tatrzańskiego Parku Narodowego jest kozica - zwinna górska antylopa żyjąca w Tatrach.
Góry Świętokrzyskie to jedne z najstarszych gór w Europie.
Trójmiasto to Gdańsk, Gdynia i Sopot. Świnoujście to inne miasto nadmorskie.
Kujawiak to liryczny taniec ludowy z Kujaw - regionu historycznego w centralnej Polsce.
Kraków był stolicą Polski od 1041 roku (za Kazimierza Odnowiciela) do 1596 roku (za Zygmunta III Wazy), kiedy to stolica została przeniesiona do Warszawy.
Rynek Główny w Krakowie to największy średniowieczny plac w Europie. Znajdują się na nim Sukiennice, Kościół Mariacki i Wieża Ratuszowa.
Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się Zamek Królewski i Katedra Wawelska, w której koronowano i chowano polskich królów.
Od zachodu Polska graniczy z Niemcami.
Od południa Polska graniczy z Czechami i Słowacją.
Od wschodu Polska graniczy z Ukrainą i Białorusią.
Od północnego wschodu Polska graniczy z Litwą i Rosją (obwód kaliningradzki).
Polska ma wiele parków narodowych. Białowieski Park Narodowy — symbol: żubr (ostatni dziki żubr w Europie). Ojcowski Park Narodowy — symbol: nietoperz. Tatrzański Park Narodowy — symbol: kozica (górska koza). Puszcza Białowieska to jeden z ostatnich pierwotnych lasów Europy.
Pustynia Błędowska to obszar lotnych piasków (ok. 33 km²) na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej (województwa śląskie i małopolskie). To jedyna pustynia w Polsce i jedna z nielicznych w Europie.
Tradycyjne polskie tańce ludowe to: mazurek (szybki taniec z Mazowsza), polonez (uroczysty taniec dworski), krakowiak (taniec z okolic Krakowa) i kujawiak (wolny taniec z Kujaw). Chopin uczynił mazurka i poloneza sławnymi na cały świat.
Gniezno było pierwszą stolicą Polski za czasów pierwszych Piastów (Mieszko I, Bolesław Chrobry). Kraków stał się stolicą w 1038 roku, gdy Kazimierz Odnowiciel przeniósł tam dwór królewski. Warszawa została stolicą w 1596 roku za panowania Zygmunta III Wazy, który wybrał ją ze względu na centralne położenie w kraju po unii z Litwą.
Poziom 4: Geografia Polski - Góry, Rzeki, Jeziora i Przyroda
Cztery główne polskie tańce ludowe to: mazurek (szybki taniec z Mazowsza), polonez (uroczysty taniec dworski, otwierający bale), krakowiak (wesoły taniec z Krakowa) i kujawiak (liryczny taniec z Kujaw). Fryderyk Chopin skomponował wiele mazurków i polonezów, które są znane na całym świecie.
Zakopane leży u podnóża Tatr na wysokości 800-1000 m n.p.m. i jest nazywane "zimową stolicą Polski". To centrum turystyki górskiej i sportów zimowych. Bieszczady na południowym wschodzie to dziki region znany z połonin (łąk górskich). Najwyższy szczyt Bieszczadów to Tarnica (1346 m).
Polska ma 23 parki narodowe. Białowieski Park Narodowy (symbol - żubr) chroni ostatni pierwotny las nizinny Europy i jest wpisany na listę UNESCO. Tatrzański Park Narodowy (symbol - kozica) chroni przyrodę Tatr. Ojcowski Park Narodowy (symbol - nietoperz) leży w dolinie Prądnika koło Krakowa.
Trójmiasto tworzą Gdańsk, Sopot i Gdynia — trzy miasta nad Morzem Bałtyckim.
W Polsce jest 23 parki narodowe, w tym m.in. Białowieski, Biebrzański, Tatrzański.
Największym parkiem narodowym w Polsce jest Biebrzański Park Narodowy.
Białowieski Park Narodowy jest wpisany na listę UNESCO i leży na granicy polsko-białoruskiej. Chroni Puszczę Białowieską.
Rysy (2499 m n.p.m.) znajdują się w Tatrach, które należą do Karpat.
Odra (trzecia pod względem długości rzeka w Polsce) stanowi znaczną część granicy polsko-niemieckiej.
Bug jest czwartą pod względem długości rzeką w Polsce i stanowi część granicy wschodniej.
Wisła przepływa m.in. przez Kraków, Warszawę, Toruń i Sandomierz.
Mazury to region w północno-wschodniej Polsce, nazywany krainą tysiąca jezior.
Morskie Oko to jezioro górskie położone w Tatrach, w Tatrzańskim Parku Narodowym.
Główne lotnisko w Warszawie nosi imię Fryderyka Chopina.
Lotnisko w Gdańsku nosi imię Lecha Wałęsy — laureata Pokojowej Nagrody Nobla i byłego prezydenta Polski.
W Polsce Karpaty obejmują Beskidy, Bieszczady, Tatry i Pieniny.
Polska dzieli się na województwa, powiaty i gminy.
Główne pasma górskie w Polsce to Karpaty (w tym Tatry, Beskidy, Bieszczady, Pieniny), Sudety oraz Góry Świętokrzyskie.
Polska dzieli się na 16 województw (odpowiednik regionów), 380 powiatów (odpowiednik okręgów) i 2478 gmin (najmniejsza jednostka administracyjna). Ten podział został wprowadzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Każde województwo ma swojego wojewodę (przedstawiciela rządu) i marszałka (szefa samorządu).
Poziom 5: Geografia Polski - Województwa, Regiony i Parki Narodowe
Podział administracyjny Polski: 16 województw, 380 powiatów i 2478 gmin. Największe województwo to mazowieckie (Warszawa), a najmniejsze - opolskie. 16 województw i ich stolice: dolnośląskie (Wrocław), kujawsko-pomorskie (Toruń), lubelskie (Lublin), lubuskie (Zielona Góra/Gorzów Wlkp.), łódzkie (Łódź), małopolskie (Kraków), mazowieckie (Warszawa), opolskie (Opole), podkarpackie (Rzeszów), podlaskie (Białystok), pomorskie (Gdańsk), śląskie (Katowice), świętokrzyskie (Kielce), warmińsko-mazurskie (Olsztyn), wielkopolskie (Poznań), zachodniopomorskie (Szczecin).
Historyczne regiony Polski mają bogatą tradycję i odrębną kulturę. Wielkopolska (Gniezno, Poznań) to kolebka polskiej państwowości. Małopolska z Krakowem była centrum kulturalnym. Mazowsze z Warszawą to centrum polityczne. Śląsk to region przemysłowy. Pomorze ciągnie się wzdłuż Bałtyku. Kujawy, Podlasie, Mazury i Warmia mają własne tradycje i kuchnię regionalną.
Każdy z 23 parków narodowych ma swój symbol. Białowieski Park Narodowy (żubr) chroni Puszczę Białowieską - ostatni pierwotny las nizinny Europy. Tatrzański Park Narodowy (kozica) chroni jedyne w Polsce góry o charakterze alpejskim. Ojcowski Park Narodowy (nietoperz) to najmniejszy park, z pięknymi jaskiniami i zamkami na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Pustynia Błędowska to unikatowy obszar piaszczysty o powierzchni około 33 km², leżący na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej (województwa śląskie i małopolskie). Jest jedyną pustynią w Polsce i jedną z niewielu w Europie Środkowej. Powstała w wyniku wycinki lasów i działalności górniczej w średniowieczu.
Opolskie to najmniejsze województwo Polski. Największe to mazowieckie.
Stolicą województwa dolnośląskiego jest Wrocław.
Olsztyn jest stolicą województwa warmińsko-mazurskiego.
Wielkopolska (Gniezno, Poznań) to kolebka polskiej państwowości - tu koronowano pierwszych władców.
W Polsce jest 2478 gmin - to najniższy poziom podziału administracyjnego.
Stolicą województwa podkarpackiego jest Rzeszów.
Śląsk to region przemysłowy z bogatą historią górniczą i kulturą śląską (gwara, tradycje).
Pałac w Wilanowie to barokowa rezydencja króla Jana III Sobieskiego, nazywana "polskim Wersalem".
Stolicą województwa lubelskiego jest Lublin.
Stolicą województwa zachodniopomorskiego jest Szczecin.
Uniwersytet Jagielloński został założony w 1364 roku przez króla Kazimierza Wielkiego. Jest to najstarszy uniwersytet w Polsce i jeden z najstarszych w Europie.
Hejnał mariacki to melodia grana co godzinę z wieży Kościoła Mariackiego na Rynku Głównym. Melodia urywa się nagle, co nawiązuje do legendy o trębaczu zabitym tatarską strzałą.
Podział administracyjny Polski: 16 województw, 380 powiatów, 2478 gmin. Największe województwo: mazowieckie (stolica: Warszawa). Inne ważne: małopolskie (Kraków), śląskie (Katowice), dolnośląskie (Wrocław), wielkopolskie (Poznań), pomorskie (Gdańsk).
Polska ma dziewięć głównych regionów historycznych: Wielkopolska (Poznań), Małopolska (Kraków), Mazowsze (Warszawa), Kujawy (Toruń), Śląsk (Wrocław/Katowice), Pomorze (Gdańsk), Podlasie (Białystok), Mazury i Warmia (Olsztyn). Każdy ma swoje tradycje i dialekt.
Polskie regiony historyczne mają wielowiekową tradycję i odrębną tożsamość kulturową. Wielkopolska z Poznaniem to kolebka państwa polskiego. Małopolska z Krakowem była centrum królewskim. Mazowsze z Warszawą stało się centrum politycznym. Śląsk to region przemysłowy. Pomorze leży nad Bałtykiem. Mazury i Warmia to kraina jezior na północy.
Poziom 6: Geografia Polski - Województwa, Regiony i Parki Narodowe
Mazowieckie ze stolicą w Warszawie to największe województwo i centrum polityczne. Małopolskie (Kraków) to serce turystyki i kultury. Śląskie (Katowice) to region przemysłowy z bogatą historią górniczą. Wielkopolskie (Poznań) to kolebka polskiej państwowości. Dolnośląskie (Wrocław) słynie z pięknej architektury. Pomorskie (Gdańsk) to brama na Bałtyk.
Wawel to wzgórze w Krakowie z zamkiem królewskim i katedrą, gdzie koronowano i chowano polskich władców. Rynek Główny (200x200 m) jest największym średniowiecznym placem w Europie. Na Rynku stoją Sukiennice (historyczne centrum handlowe) i Kościół Mariacki, z którego wieży co godzinę rozlega się hejnał mariacki.
Zamek Królewski w Warszawie to dawna rezydencja polskich królów. Stare Miasto, zniszczone w 1944, zostało odbudowane na podstawie obrazów Canaletta i wpisane na listę UNESCO. Pałac Kultury i Nauki (237 m) to najwyższy budynek w mieście. Łazienki Królewskie to największy park z Pałacem na Wyspie i pomnikiem Chopina. Pałac w Wilanowie to barokowa rezydencja króla Jana III Sobieskiego.
Kraków został wpisany na Listę UNESCO w 1978 roku, jako jedno z pierwszych 12 miejsc na świecie wpisanych na tę listę.
Najgłębszym jeziorem w Polsce jest Hańcza — jego głębokość wynosi około 108 metrów.
Drugie co do wielkości jezioro w Polsce to Mamry, położone w województwie warmińsko-mazurskim.
Odra wypływa z Czech i jest trzecią co do długości rzeką w Polsce. Stanowi granicę z Niemcami.
Kraków został drugą stolicą Polski od 1041 roku, gdy Kazimierz Odnowiciel przeniósł tam swoją siedzibę.
Gniezno było pierwszą stolicą Polski — miastem koronacyjnym pierwszych władców.
Warszawa stała się stolicą Polski w 1596 roku, gdy król Zygmunt III Waza przeniósł tam swoją siedzibę z Krakowa.
Główne porty morskie Polski to Gdańsk, Gdynia i Szczecin, położone nad Morzem Bałtyckim.
Katowice to główne miasto Górnego Śląska, regionu związanego z górnictwem węgla kamiennego.
Łódź to miasto w centralnej Polsce, znane jako dawne centrum przemysłu tekstylnego.
Pustynia Błędowska to największy obszar lotnych piasków w Polsce, położony na pograniczu województw śląskiego i małopolskiego.
Poznań leży w Wielkopolsce — historycznym regionie, skąd wywodzi się państwowość polska.
Kraków to dawna stolica Polski, w której znajduje się Uniwersytet Jagielloński — najstarszy uniwersytet w Polsce.
Biskupin to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, nazywane „polskimi Pompejami". Odkryte osady sięgają 6000 lat. Zrekonstruowano wioski kultury łużyckiej sprzed 2700 lat i osady wczesnopiastowskie. Co roku odbywa się tu Festyn Archeologiczny prezentujący życie codzienne starożytnych mieszkańców.
Błędne Skały to formacje skalne w Górach Stołowych tworzące naturalny labirynt. Według legendy stworzył je duch gór Rübezahl (Krakonoš). Miejsce zyskało sławę jako lokacja filmowa do „Opowieści z Narnii". Jest jedną z najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych w Sudetach.
Sułoszowa to wieś w Małopolsce z ok. 6000 mieszkańców, która słynie z jednej z najdłuższych ciągłych ulic w Polsce – ok. 9 km. Leży w pobliżu Ojcowskiego Parku Narodowego. Wieś jest znana z widoków z lotu ptaka, gdzie widać kolorowe pola ciągnące się wzdłuż jednej drogi.
Krzywy Domek (Crooked House) w Sopocie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków w Polsce i jeden z najdziwniejszych na świecie. Zaprojektowany przez Szotyński & Zaleski, zainspirowany ilustracjami Jana Marcina Szancera. Znajduje się przy ul. Bohaterów Monte Cassino.
Szczecin leży nad Odrą, blisko ujścia do Morza Bałtyckiego. Do 1945 roku było to niemieckie miasto Stettin. Po II wojnie światowej, na mocy postanowień konferencji poczdamskiej, ziemie na zachód od linii Odra-Nysa (w tym Szczecin, Wrocław, Opole) zostały przekazane Polsce jako rekompensata za utracone Kresy Wschodnie. Polacy nazywali je „Ziemie Odzyskane".
Poziom 7: Geografia Polski - Zabytki UNESCO, Kraków i Warszawa
Polska ma wiele obiektów na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Stare Miasto w Krakowie (1978) - jedno z pierwszych na liście. Stare Miasto w Warszawie - symbol odbudowy. Kopalnia soli w Wieliczce z kaplicą św. Kingi z soli. Zamek krzyżacki w Malborku - największy zamek ceglany na świecie. Średniowieczny Toruń. Renesansowe Stare Miasto w Zamościu. Puszcza Białowieska. Hala Stulecia we Wrocławiu. Drewniane kościoły w Małopolsce i Karpatach.
Zamek w Malborku został zbudowany przez Zakon Krzyżacki w XIII-XIV wieku. Jest największym zamkiem ceglasnym na świecie (ponad 21 ha). Był stolicą państwa krzyżackiego. Po Bitwie pod Grunwaldem (1410) przeszedł w ręce polskie. Dziś jest muzeum i jednym z najczęściej odwiedzanych zabytków w Polsce.
Kazimierz to historyczna dzielnica żydowska Krakowa, gdzie kręcono "Listę Schindlera" Spielberga. Kościół Mariacki na Rynku Głównym ma ołtarz Wita Stwosza i hejnał grany co godzinę. Sukiennice to średniowieczne centrum handlowe, dziś z galerią sztuki na piętrze. Uniwersytet Jagielloński (1364) to najstarszy w Polsce - tu studiował Kopernik.
W Warszawie warto zobaczyć: Zamek Królewski (odbudowana rezydencja królewska), Rynek Starego Miasta (odbudowany po wojnie), Pałac w Wilanowie (barokowa rezydencja Jana III Sobieskiego), Łazienki Królewskie (park z pomnikiem Chopina), Pałac Kultury i Nauki (237 m, dar ZSRR z 1955 r.) oraz Stadion Narodowy (nowoczesna arena sportowa).
Zamość to renesansowe miasto zaprojektowane jako "idealne" przez Jana Zamoyskiego w XVI w.
W Kaplicy św. Kingi wszystko jest wyrzeźbione z soli: ołtarz, rzeźby, żyrandole i posadzka.
Zamość został zaprojektowany przez hetmana Jana Zamoyskiego w XVI wieku jako idealne miasto renesansowe.
Zakopane nie jest obiektem UNESCO. Obiekty UNESCO to m.in.: Kraków, Warszawa, Wieliczka, Malbork, Toruń, Zamość, Białowieża.
Na Uniwersytecie Jagiellońskim (założonym w 1364 r.) studiował m.in. Mikołaj Kopernik.
Drewniane kościoły w Binarowej, Bliznem, Dębnie, Haczowie, Sękowej i Lipnicy Murowanej to zespół obiektów UNESCO.
Stadion Narodowy w Warszawie to nowoczesna arena sportowa, jedna z atrakcji turystycznych stolicy.
Kalwaria Zebrzydowska koło Krakowa to sanktuarium z XVII w., obiekt UNESCO - architektoniczno-parkowy kompleks klasztorny.
Pustynia Błędowska leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej (województwa śląskie i małopolskie).
Auschwitz-Birkenau to były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny w Oświęcimiu, obiekt UNESCO jako przestroga dla ludzkości.
Pustynia Błędowska to obszar lotnych piasków o powierzchni około 33 km², leżący na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej (województwa śląskie i małopolskie). Jest to największy w Europie Środkowej obszar piasków śródlądowych. Powstała w wyniku działalności człowieka (wycinanie lasów, górnictwo) i warunków geologicznych. Służyła jako poligon wojskowy i plan filmowy.
W Polsce jest 23 parki narodowe. Najbardziej znane to: Białowieski Park Narodowy (symbol – żubr, ostatni naturalny las nizinny Europy, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO), Ojcowski Park Narodowy (symbol – nietoperz, najmniejszy park w Polsce), Tatrzański Park Narodowy (symbol – kozica, obejmuje polskie Tatry z najwyższym szczytem Rysy 2499 m).
Biskupin to jedna z najważniejszych odkrć archeologicznych w Polsce. Osada z epoki żelaza (kultura łużycka, ok. 700 r. p.n.e.) została odkryta w 1933 roku. Znajdowała się na półwyspie jeziora Biskupińskiego. Zachowały się drewniane domy, ulice i fortyfikacje. Dziś to skansen archeologiczny i popularne miejsce turystyczne. Odkrycie Biskupina było sensacją naukową – pozwoliło poznać życie codzienne mieszkańców ziem polskich sprzed prawie 3000 lat.
Ostrów Tumski (dosłownie „Wyspa Katedralna") w Poznaniu to miejsce, gdzie narodziło się państwo polskie. Tu za panowania Mieszka I w 966 roku dokonano Chrztu Polski. Bazylika Archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła to najstarszy kościół w Polsce i zawiera groby pierwszych władców – Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Ostrów Tumski jest zabytkiem klasy zerowej i jednym z najważniejszych miejsc historycznych w Polsce.
Poziom 8: Geografia Polski - Zabytki UNESCO, Kraków i Warszawa
Kopalnia soli w Wieliczce działa od XIII wieku i jest jednym z najstarszych zakładów przemysłowych na świecie. Na głębokości ponad 100 m znajdują się podziemne kaplice wyrzeźbione w soli, w tym słynna Kaplica św. Kingi, gdzie wszystko - ołtarz, rzeźby, żyrandole - wykonane jest z soli. Kopalnia jest obiektem UNESCO od 1978 roku.
Trójmiasto to aglomeracja trzech miast: Gdańsk (kolebka Solidarności, historyczne centrum), Sopot (najdłuższe drewniane molo w Europie - 511,5 m), Gdynia (nowoczesny port). Polska zajmuje 312 696 km² (szóste miejsce w UE) i liczy około 38 milionów mieszkańców. Pod względem powierzchni jest większa od Wielkiej Brytanii i Włoch.
Toruń to miasto rodzinne Mikołaja Kopernika z gotycką starówką na liście UNESCO. Słynie z pierników (tradycja od XIV w.) i Muzeum Piernika. Zamość to renesansowe miasto zaprojektowane jako "idealne miasto" przez Jana Zamoyskiego w XVI w. Jego Stare Miasto jest na liście UNESCO jako "Perła Renesansu".
Lajkonik to jeździec w stroju tatarskim na drewnianym koniku. Tradycja nawiązuje do legendy o pokonaniu Tatarów pod Krakowem w XIII wieku.
Nowa Huta to dzielnica Krakowa zbudowana w stylu socrealistycznym z wielką hutą stali. Paradoksalnie, stała się ważnym ośrodkiem oporu antykomunistycznego.
Stare Miasto w Krakowie zostało wpisane na listę UNESCO w 1978 roku — jako jeden z pierwszych obiektów na świecie.
Stare Miasto w Warszawie zostało wpisane na listę UNESCO w 1980 roku, jako uznanie odbudowy po zniszczeniach wojennych.
Na liście UNESCO w Polsce znajdują się m.in.: Stare Miasto Kraków, Stare Miasto Warszawa, Puszcza Białowieska, Kopalnia Wieliczka, Zamek Malbork, Auschwitz-Birkenau, Toruń, Hala Stulecia Wrocław.
Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa w 1041 roku.
Hala Stulecia (Hala Ludowa) znajduje się we Wrocławiu i jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Zamek krzyżacki w Malborku to największy ceglany zamek na świecie, położony w województwie pomorskim.
Kopalnia soli w Wieliczce znajduje się niedaleko Krakowa i jest jednym z najstarszych zakładów górniczych na świecie.
Zamek Krasiczyn to jeden z najpiękniejszych zamków w Polsce, zbudowany w 1631 roku w stylu renesansowym. Znajduje się w województwie podkarpackim, otoczony pięknym parkiem. Jest perłą polskiej architektury renesansowej.
Polska ma 16 województw. Najważniejsze: Dolnośląskie (Wrocław), Kujawsko-Pomorskie (Toruń), Lubelskie (Lublin), Lubuskie (Zielona Góra/Gorzów Wielkopolski), Łódzkie (Łódź), Małopolskie (Kraków), Mazowieckie (Warszawa), Opolskie (Opole), Podkarpackie (Rzeszów), Podlaskie (Białystok), Pomorskie (Gdańsk), Śląskie (Katowice), Świętokrzyskie (Kielce), Warmińsko-Mazurskie (Olsztyn), Wielkopolskie (Poznań), Zachodniopomorskie (Szczecin).
Po II wojnie światowej granice Polski zostały przesunięte na zachód. Polska straciła Kresy Wschodnie (Lwów, Wilno, Grodno – weszły w skład ZSRR), a otrzymała byłe tereny niemieckie na zachodzie i północy: Dolny Śląsk (z Wrocławiem), Pomorze Zachodnie (ze Szczecinem), Warmię i Mazury, część Prus Wschodnich. Propaganda komunistyczna nazywała je „Ziemie Odzyskane" – sugerując, że kiedyś należały do Polski (w czasach Piastów). Ludność niemiecka została wysiedlona, a na jej miejsce przybyli Polacy z Kresów.
Kopalnia w Tarnowskich Górach (województwo śląskie) to jeden z najnowszych polskich obiektów na liście UNESCO (wpisany w 2017 roku). Podziemna trasa turystyczna obejmuje rejs łodzią po zalanych korytarzach – jedyny taki w Polsce. Kopalnia działała od XVI wieku i była jednym z najważniejszych ośrodków górniczych w Europie. Łącznie Polska ma 17 obiektów na liście UNESCO.
Poziom 9: Geografia Polski - Ekspert: Regiony, Krajobrazy i Miasta
Podlaskie (Podlasie) słynie z wielokulturowości i kuchni (sękacz, kartacze, babka ziemniaczana). Śląskie to region przemysłowy z kulturą śląską (gwara, tradycje górnicze). Warmińsko-mazurskie to raj żeglarzy z tysiącami jezior. Małopolskie łączy tradycję góralską z kosmopolitycznym Krakowem. Wielkopolskie (Gniezno, Poznań) to kolebka polskiej państwowości.
Wyżyna Krakowsko-Częstochowska (Jura) słynie z białych skał wapiennych i Szlaku Orlich Gniazd z ruinami zamków z XIV w. Nizina Mazowiecka to rozległa równina z Warszawą. Pojezierze Mazurskie to kraina tysiąca jezior. Pobrzeże Bałtyku to pas wydm i plaż. Kotlina Kłodzka w Sudetach to region uzdrowiskowy.
Gdańsk to miasto hanzeatyckie. Żuraw nad Motławą to największy średniowieczny dźwig portowy w Europie. Długi Targ z fontanną Neptuna (od 1633 r.) to reprezentacyjna ulica. Bazylika Mariacka to największy ceglany kościół w Polsce. Stocznia Gdańska jest miejscem narodzin Solidarności (1980) pod przywództwem Lecha Wałęsy.
Toruń to miasto rodzinne Mikołaja Kopernika, z gotycką starówką na liście UNESCO. Tradycja pierników sięga XIV w. - Muzeum Piernika to popularna atrakcja. Zachowały się ruiny zamku krzyżackiego i wiele gotyckich kamienic. Toruń jest jednym z najlepiej zachowanych gotyckich miast w Europie.
Park Mużakowski to transgraniczny park polsko-niemiecki wpisany na listę UNESCO.
Hala Stulecia (Jahrhunderthalle) we Wrocławiu została zbudowana w 1913 roku. To pionierska konstrukcja żelbetowa, obiekt UNESCO.
Drewniane kościoły w polskich i ukraińskich Karpatach to obiekty UNESCO zlokalizowane w Karpatach, na pograniczu Polski i Ukrainy.
Kotlina Kłodzka to uzdrowiskowy region w Sudetach, znany z ciepłych źródeł i sanatoriów.
Wrocław ma 12 wysp i ponad 100 mostów, co czyni go "miastem stu mostów".
Stolicą województwa podlaskiego jest Białystok. Podlasie słynie z wielokulturowości i regionalnej kuchni.
We Wrocławiu jest ponad 300 małych brązowych krasnali rozmieszczonych po całym mieście.
Kościoły Pokoju (Friedenskirchen) w Jaworze i Świdnicy na Dolnym Śląsku powstały po Pokoju Westfalskim (1648). Protestanci mogli budować kościoły, ale tylko z drewna, bez wież i dzwonów, i musieli je postawić w ciągu jednego roku. Mimo tych ograniczeń powstały ogromne, piękne budowle mogące pomieścić tysiące wiernych. Wpisane na listę UNESCO w 2001 roku jako wyjątkowe świadectwo tolerancji religijnej w trudnych czasach.
Poziom 10: Geografia Polski - Ekspert: Regiony, Krajobrazy i Miasta
Poznań to stolica Wielkopolski. Na Starym Rynku codziennie o 12:00 pojawiają się mechaniczne koziołki - symbol miasta. Rogale świętomarcińskie to rogaliki z białym makiem, chronione jako produkt regionalny UE. Ostrów Tumski to jedno z najstarszych miejsc w Polsce - tu prawdopodobnie przyjęto chrzest w 966 roku.
Wrocław nad Odrą to "miasto stu mostów" (ponad 100). Ostrów Tumski to najstarsza część z gotycką katedrą. Krasnale to ponad 300 małych brązowych figurek rozmieszczonych po mieście. Hala Stulecia (1913) to pionierska konstrukcja żelbetowa, obiekt UNESCO. Rynek wrocławski jest jednym z największych w Europie.
Nowa Huta to dzielnica zbudowana w stylu socrealistycznym w latach 50. Fabryka Schindlera to muzeum o Krakowie pod okupacją. Kraków ma kopce: Kościuszki, Krakusa, Piłsudskiego i Wandy. Lajkonik to postać na koniu w stroju tatarskim podczas pochodu w Boże Ciało. Kalwaria Zebrzydowska koło Krakowa to obiekt UNESCO - sanktuarium z XVII w.
Województwo lubuskie ma dwie stolice: Zielona Góra (siedziba sejmiku) i Gorzów Wielkopolski (siedziba wojewody).
Ołtarz w Kościele Mariackim wykonał Wit Stwosz (Veit Stoss) w latach 1477-1489. Jest to największy gotycki ołtarz w Europie.
W Katedrze Wawelskiej pochowani są m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Tadeusz Kościuszko i Józef Piłsudski, a także polscy królowie.
Trzecią co do długości rzeką w Polsce jest Odra, która wypływa z Czech i stanowi granicę z Niemcami.
Kolejność stolic Polski: Gniezno (pierwsza), Kraków (druga, od 1041), Warszawa (trzecia, od 1596).
Najkrótszą rzeką w Polsce jest Klonowica — jej długość wynosi około 800 metrów.
Czwartą co do długości rzeką w Polsce jest Bug, który stanowi część granicy wschodniej Polski.
Rysy mają wysokość 2499 m n.p.m. i znajdują się w Tatrach na granicy polsko-słowackiej.
Pytania i odpowiedzi (196)
Poziom 1Jaka jest stolica Polski?
Odpowiedź: Warszawa
Stolica Polski to Warszawa — największe miasto w kraju.
Poziom 1Z iloma krajami graniczy Polska?
Odpowiedź: 7 krajów
Polska graniczy z 7 krajami: Niemcy, Czechy, Słowacja, Ukraina, Białoruś, Litwa, Rosja (obwód kaliningradzki).
Poziom 1Które miasta są największe w Polsce?
Odpowiedź: Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdańsk
Największe miasta Polski to: Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdańsk.
Poziom 1Które miasto było stolicą Polski przed Warszawą?
Odpowiedź: Kraków (1038-1596)
Kraków był stolicą Polski od 1038 do 1596 roku.
Poziom 1Jaka jest stolica Polski?
Odpowiedź: Warszawa
Warszawa jest stolicą Polski od 1596 roku, kiedy Zygmunt III Waza przeniósł stolicę z Krakowa.
Poziom 1Jaka jest długość polskiego wybrzeża Morza Bałtyckiego?
Odpowiedź: 528 km
Polskie wybrzeże Morza Bałtyckiego rozciąga się na 528 km.
Poziom 1W którym roku Warszawa stała się stolicą Polski?
Odpowiedź: 1596
Warszawa stała się stolicą Polski w 1596 roku za panowania Zygmunta III Wazy.
Poziom 1Które miasto jest drugie co do wielkości w Polsce?
Odpowiedź: Kraków
Kraków z populacją około 800 tysięcy jest drugim największym miastem Polski po Warszawie.
Poziom 1Jaka jest długość Wisły?
Odpowiedź: 1047 km
Wisła ma długość 1047 km, co czyni ją najdłuższą rzeką Polski.
Poziom 1Który król przeniósł stolicę Polski z Krakowa do Warszawy?
Odpowiedź: Zygmunt III Waza
Zygmunt III Waza przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy w 1596 roku.
Poziom 1Jakie duże miasto portowe leży nad Morzem Bałtyckim?
Odpowiedź: Gdańsk
Gdańsk to ważne miasto portowe nad Morzem Bałtyckim, z bogatą historią handlową.
Poziom 1Z iloma krajami graniczy Polska?
Odpowiedź: 7
Polska graniczy z 7 krajami: Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją (obwód kaliningradzki).
Poziom 1Jakie morze omywa północne wybrzeże Polski?
Odpowiedź: Morze Bałtyckie
Morze Bałtyckie omywa północne wybrzeże Polski na długości 528 km.
Poziom 1Jak nazywa się najdłuższa rzeka w Polsce?
Odpowiedź: Wisła
Wisła jest najdłuższą rzeką Polski - ma 1047 km długości.
Poziom 1Które miasto było dawną stolicą Polski przed Warszawą?
Odpowiedź: Kraków
Kraków był stolicą Polski od 1038 do 1596 roku, kiedy Zygmunt III Waza przeniósł stolicę do Warszawy.
Poziom 1Które z tych miast NIE jest wśród największych miast Polski?
Odpowiedź: Lublin
Największe miasta Polski to Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań i Gdańsk. Lublin jest mniejszy.
Poziom 1Nad jaką rzeką leży Warszawa?
Odpowiedź: Wisła
Warszawa leży nad Wisłą, najdłuższą rzeką Polski.
Poziom 1Który kraj NIE graniczy z Polską?
Odpowiedź: Węgry
Polska graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją. Węgry nie graniczą z Polską.
Poziom 1Ile ludzi mieszka w Warszawie?
Odpowiedź: Około 1,8 miliona
Warszawa ma około 1,8 miliona mieszkańców, co czyni ją największym miastem Polski.
Poziom 1Jaka jest oficjalna nazwa Polski?
Odpowiedź: Rzeczpospolita Polska
Oficjalna nazwa Polski to Rzeczpospolita Polska (RP).
Poziom 1Jaka jest waluta Polski?
Odpowiedź: Złoty polski (100 groszy)
Walutą Polski jest polski złoty (PLN), który dzieli się na 100 groszy.
Poziom 1Co przedstawia godło Polski?
Odpowiedź: Biały orzeł ze złotą koroną na czerwonym tle
Godło Polski to biały orzeł na czerwonym tle ze złotą koroną, złotym dziobem i złotymi pazurami.
Poziom 1Jakie są kolory flagi Polski (od góry)?
Odpowiedź: Biały na górze, czerwony na dole
Flaga Polski jest biało-czerwona: biały pas na górze, czerwony na dole.
Poziom 1Na ile groszy dzieli się 1 złoty polski?
Odpowiedź: 100
1 złoty polski dzieli się na 100 groszy.
Poziom 1Co jest herbem Warszawy?
Odpowiedź: Syrenka (rusałka)
Herbem Warszawy jest Syrenka (rusałka z mieczem i tarczą).
Poziom 1Ile milionów ludzi mieszka w Polsce?
Odpowiedź: 38 milionów
W Polsce mieszka około 38 milionów ludzi.
Poziom 1Jakie było pierwsze historyczne miasto stołeczne Polski?
Odpowiedź: Gniezno
Trzy stolice Polski to kolejno: Gniezno, Kraków i Warszawa. Gniezno było pierwszą stolicą.
Poziom 2Ile województw ma Polska?
Odpowiedź: 16
Polska jest podzielona na 16 województw, które stanowią największe jednostki podziału administracyjnego kraju.
Poziom 2Jakie morze omywa Polskę od północy?
Odpowiedź: Morze Bałtyckie
Morze Bałtyckie omywa Polskę od północy.
Poziom 2Jaka jest powierzchnia Polski (w przybliżeniu)?
Odpowiedź: Około 312 685 km²
Powierzchnia Polski wynosi około 312 685 km².
Poziom 2Jaka jest najdłuższa rzeka w Polsce?
Odpowiedź: Wisła
Najdłuższą rzeką w Polsce jest Wisła. Przepływa przez Kraków, Warszawę, Toruń i Sandomierz.
Poziom 2Czy Polska jest członkiem Unii Europejskiej?
Odpowiedź: Tak
Tak, Polska jest członkiem Unii Europejskiej od 2004 roku.
Poziom 2Ile mieszkańców liczy Polska (w przybliżeniu)?
Odpowiedź: Około 38 milionów
Polska liczy około 38 milionów mieszkańców.
Poziom 2W jakiej części Europy leży Polska?
Odpowiedź: W Europie Centralnej
Polska leży w Europie Centralnej (Środkowej) i jest członkiem Unii Europejskiej.
Poziom 2Jaki jest najwyższy szczyt w Polsce?
Odpowiedź: Rysy (2499 m)
Najwyższym szczytem Polski są Rysy (2499 m n.p.m.) w Tatrach.
Poziom 2Jakie jest największe jezioro w Polsce?
Odpowiedź: Śniardwy
Największym jeziorem w Polsce jest Śniardwy, położone w województwie warmińsko-mazurskim.
Poziom 2Która rzeka przepływa przez Warszawę?
Odpowiedź: Wisła
Wisła jest najdłuższą rzeką Polski (1047 km) i przepływa przez Warszawę, dzieląc miasto na lewobrzeżną i prawobrzeżną część. Wisła wpada do Morza Bałtyckiego.
Poziom 2Jaka jest druga co do długości rzeka Polski?
Odpowiedź: Odra (854 km)
Odra jest drugą co do długości rzeką Polski (854 km).
Poziom 2Jakie są najwyższe góry w Polsce i jaki jest najwyższy szczyt?
Odpowiedź: Tatry, Rysy (2499 m)
Tatry to najwyższe góry w Polsce, najwyższy szczyt - Rysy (2499 m).
Poziom 2Jakie morze stanowi północną granicę Polski?
Odpowiedź: Morze Bałtyckie
Morze Bałtyckie stanowi północną granicę Polski.
Poziom 2Przez jakie miasta przepływa Wisła?
Odpowiedź: Kraków i Warszawę
Wisła przepływa przez Kraków i Warszawę.
Poziom 2Jaka jest druga co do długości rzeka w Polsce?
Odpowiedź: Odra (854 km)
Odra (854 km) jest drugą najdłuższą rzeką Polski po Wiśle (1047 km).
Poziom 2Jaki jest najwyższy szczyt w Polsce?
Odpowiedź: Rysy (2499 m)
Rysy (2499 m n.p.m.) w Tatrach to najwyższy szczyt Polski.
Poziom 2Jak nazywa się największe jezioro w Polsce?
Odpowiedź: Śniardwy
Śniardwy na Mazurach to największe jezioro w Polsce o powierzchni 113,8 km².
Poziom 2Które jezioro w Tatrach uważane jest za najpiękniejsze w Polsce?
Odpowiedź: Morskie Oko
Morskie Oko w Tatrach, otoczone skalistymi szczytami, jest uważane za najpiękniejsze jezioro w Polsce.
Poziom 2Co to jest Rynek Główny w Krakowie?
Odpowiedź: Największy średniowieczny plac w Europie
Rynek Główny w Krakowie (200x200 m) to największy średniowieczny plac w Europie.
Poziom 2Co chroni Białowieski Park Narodowy?
Odpowiedź: Najstarszy las w Europie i żubry
Białowieski Park Narodowy chroni ostatni pierwotny las nizinny Europy i jest domem dla żubrów.
Poziom 2Ile parków narodowych jest w Polsce?
Odpowiedź: 23
W Polsce jest 23 parki narodowe chroniące najcenniejsze przyrodniczo obszary.
Poziom 2Jaki jest najwyższy szczyt Sudetów?
Odpowiedź: Śnieżka (1603 m)
Śnieżka (1603 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Sudetów, na granicy z Czechami.
Poziom 2Co to jest hejnał mariacki?
Odpowiedź: Melodia grana co godzinę z wieży kościoła w Krakowie
Hejnał mariacki to melodia grana na trąbce co godzinę z wieży Kościoła Mariackiego w Krakowie.
Poziom 2Gdzie leżą Bieszczady?
Odpowiedź: Na południowym wschodzie Polski
Bieszczady to pasmo górskie na południowym wschodzie Polski, część Karpat Wschodnich.
Poziom 2Co to są Sukiennice w Krakowie?
Odpowiedź: Historyczne centrum handlowe na Rynku Głównym
Sukiennice to dawne centrum handlowe na Rynku Głównym w Krakowie, dziś z galerią sztuki i pamiątkami.
Poziom 2Jakie zwierzę jest symbolem Puszczy Białowieskiej?
Odpowiedź: Żubr
Żubr jest symbolem Puszczy Białowieskiej. To największy europejski ssak lądowy.
Poziom 2Co to jest Wawel?
Odpowiedź: Wzgórze z zamkiem i katedrą w Krakowie
Wawel to wzgórze w Krakowie z zamkiem królewskim i katedrą, gdzie koronowano polskich królów.
Poziom 2Która rzeka stanowi część granicy Polski z Niemcami?
Odpowiedź: Odra
Odra stanowi znaczną część granicy zachodniej Polski z Niemcami.
Poziom 2Gdzie leżą Tatry?
Odpowiedź: Na granicy polsko-słowackiej
Tatry leżą na granicy polsko-słowackiej i są najwyższymi górami Polski.
Poziom 2Jaki jest najwyższy szczyt Polski?
Odpowiedź: Rysy
Najwyższy szczyt Polski to Rysy (2499 m) w Tatrach.
Poziom 2Który region Polski jest nazywany "krainą tysięcy jezior"?
Odpowiedź: Mazury
Mazury to kraina jezior na północnym wschodzie Polski.
Poziom 2Jakie jest najpopularniejsze górskie jezioro w Tatrach?
Odpowiedź: Morskie Oko
Morskie Oko to najpiękniejsze i najpopularniejsze jezioro górskie w Tatrach.
Poziom 2Które miasto jest nazywane zimową stolicą Polski?
Odpowiedź: Zakopane
Zakopane, u podnóża Tatr, jest nazywane zimową stolicą Polski.
Poziom 3Jaką funkcję pełnił Kraków w Polsce od 1041 do 1596 roku?
Odpowiedź: Był stolicą Polski
Kraków był stolicą Polski od 1041 roku (za Kazimierza Odnowiciela) do 1596 roku (za Zygmunta III Wazy), kiedy to stolica została przeniesiona do Warszawy.
Poziom 3Jak nazywa się główny plac w Krakowie?
Odpowiedź: Rynek Główny
Rynek Główny w Krakowie to największy średniowieczny plac w Europie. Znajdują się na nim Sukiennice, Kościół Mariacki i Wieża Ratuszowa.
Poziom 3Co znajduje się na Wzgórzu Wawelskim w Krakowie?
Odpowiedź: Zamek Królewski i Katedra
Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się Zamek Królewski i Katedra Wawelska, w której koronowano i chowano polskich królów.
Poziom 3Jakie były trzy historyczne stolice Polski?
Odpowiedź: Gniezno, Kraków, Warszawa
Trzy historyczne stolice Polski to Gniezno, Kraków i Warszawa.
Poziom 3Które państwa graniczą z Polską od południa?
Odpowiedź: Czechy i Słowacja
Od południa Polska graniczy z Czechami i Słowacją.
Poziom 3Które państwa graniczą z Polską od wschodu?
Odpowiedź: Ukraina i Białoruś
Od wschodu Polska graniczy z Ukrainą i Białorusią.
Poziom 3Które państwa graniczą z Polską od północnego wschodu?
Odpowiedź: Litwa i Rosja
Od północnego wschodu Polska graniczy z Litwą i Rosją (obwód kaliningradzki).
Poziom 3Które państwo graniczy z Polską od zachodu?
Odpowiedź: Niemcy
Od zachodu Polska graniczy z Niemcami.
Poziom 3Ile województw ma Polska?
Odpowiedź: 16
Polska dzieli się na 16 województw. Największe to mazowieckie (Warszawa).
Poziom 3Które polskie miasto ma Stare Miasto odbudowane po II wojnie światowej i wpisane na listę UNESCO?
Odpowiedź: Warszawa
Stare Miasto w Warszawie, całkowicie zniszczone w 1944 roku, zostało odbudowane i wpisane na listę UNESCO.
Poziom 3Co to jest Pustynia Błędowska?
Odpowiedź: Jedyna pustynia w Polsce i Europie Środkowej
Pustynia Błędowska to jedyna pustynia w Polsce i Europie Środkowej, koło Dąbrowy Górniczej.
Poziom 3Co to jest PKiN w Warszawie?
Odpowiedź: Najwyższy budynek w Warszawie, dar ZSRR z 1955 r.
Pałac Kultury i Nauki (PKiN) to najwyższy budynek w Warszawie (237 m z iglicą), zbudowany w 1955 jako dar ZSRR.
Poziom 3W którym województwie leży Kraków?
Odpowiedź: Małopolskie
Kraków jest stolicą województwa małopolskiego.
Poziom 3Co to jest Zamek w Malborku?
Odpowiedź: Największy zamek ceglany na świecie
Zamek w Malborku to największy zamek ceglany na świecie, zbudowany przez Zakon Krzyżacki w XIII-XIV w.
Poziom 3Co jest wpisane na listę UNESCO w Wieliczce?
Odpowiedź: Kopalnia soli z podziemnymi kaplicami
Kopalnia soli w Wieliczce, działająca od XIII w., z podziemnymi kaplicami wyrzeźbionymi w soli.
Poziom 3Jak nazywa się "zimowa stolica Polski"?
Odpowiedź: Zakopane
Zakopane u podnóża Tatr jest nazywane "zimową stolicą Polski" - centrum turystyki górskiej.
Poziom 3Które z tych województw ma stolicę w Katowicach?
Odpowiedź: Śląskie
Katowice to stolica województwa śląskiego - regionu przemysłowego z bogatą historią górniczą.
Poziom 3Na podstawie jakich obrazów odbudowano Stare Miasto w Warszawie?
Odpowiedź: Obrazów Canaletta
Warszawskie Stare Miasto odbudowano na podstawie obrazów Canaletta z XVIII wieku.
Poziom 3Który park narodowy jest wpisany na listę UNESCO i chroni żubry?
Odpowiedź: Białowieski
Białowieski Park Narodowy jest wpisany na listę UNESCO i chroni ostatni pierwotny las Europy z żubrami.
Poziom 3Czym słyną Krupówki w Zakopanem?
Odpowiedź: To główna ulica handlowa z tradycjami góralskimi
Krupówki to główna ulica handlowa Zakopanego, gdzie można kupić oscypki i pamiątki góralskie.
Poziom 3Które województwo jest największe w Polsce?
Odpowiedź: Mazowieckie
Województwo mazowieckie (stolica - Warszawa) jest największym województwem, zajmuje ponad 11% Polski.
Poziom 3W którym roku wpisano Stare Miasto w Krakowie na listę UNESCO?
Odpowiedź: 1978
Stare Miasto w Krakowie zostało wpisane na listę UNESCO w 1978 roku, jako jedno z pierwszych miejsc.
Poziom 3Jaka jest wysokość Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie?
Odpowiedź: 237 m
PKiN ma 237 metrów wysokości z iglicą i jest najwyższym budynkiem w Warszawie.
Poziom 3Jakie pasma górskie należą do Karpat w Polsce?
Odpowiedź: Tatry, Beskidy, Bieszczady
Do Karpat w Polsce należą: Tatry (najwyższe), Beskidy i Bieszczady.
Poziom 3Jaki jest symbol Ojcowskiego Parku Narodowego?
Odpowiedź: Nietoperz
Symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego jest nietoperz - w jaskiniach parku żyje wiele gatunków.
Poziom 3Jaki jest symbol Tatrzańskiego Parku Narodowego?
Odpowiedź: Kozica
Symbolem Tatrzańskiego Parku Narodowego jest kozica - zwinna górska antylopa żyjąca w Tatrach.
Poziom 3Jakie góry w Polsce są jednym z najstarszych pasm górskich w Europie?
Odpowiedź: Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie to jedne z najstarszych gór w Europie.
Poziom 3Które miasto nad morzem NIE wchodzi w skład Trójmiasta?
Odpowiedź: Świnoujście
Trójmiasto to Gdańsk, Gdynia i Sopot. Świnoujście to inne miasto nadmorskie.
Poziom 3Od którego regionu pochodzi nazwa tańca kujawiak?
Odpowiedź: Kujawy
Kujawiak to liryczny taniec ludowy z Kujaw - regionu historycznego w centralnej Polsce.
Poziom 3Który z tych tańców NIE jest tradycyjnym polskim tańcem ludowym?
Odpowiedź: Walc
Tradycyjne polskie tańce ludowe to: mazurek, polonez, krakowiak i kujawiak. Walc nie jest polskim tańcem.
Poziom 3Który taniec tradycyjnie otwiera bale i studniówki w Polsce?
Odpowiedź: Polonez
Polonez to uroczysty taniec dworski, który tradycyjnie otwiera bale i studniówki.
Poziom 3Jaki jest symbol Białowieskiego Parku Narodowego?
Odpowiedź: Żubr
Symbolem Białowieskiego Parku Narodowego jest żubr — ostatni dziki żubr w Europie.
Poziom 3Jak nazywa się jedyna pustynia w Polsce?
Odpowiedź: Pustynia Błędowska
Pustynia Błędowska to jedyna pustynia w Polsce, na pograniczu Śląska i Małopolski.
Poziom 3Które z poniższych NIE jest polskim tańcem ludowym?
Odpowiedź: Walc
Polskie tańce ludowe to: mazurek, polonez, krakowiak i kujawiak. Walc nie jest polskim tańcem.
Poziom 4Na ile województw dzieli się Polska?
Odpowiedź: 16
Polska dzieli się na 16 województw.
Poziom 4Jakie miasta tworzą Trójmiasto?
Odpowiedź: Gdańsk, Sopot i Gdynia
Trójmiasto tworzą Gdańsk, Sopot i Gdynia — trzy miasta nad Morzem Bałtyckim.
Poziom 4Ile parków narodowych jest w Polsce?
Odpowiedź: 23
W Polsce jest 23 parki narodowe, w tym m.in. Białowieski, Biebrzański, Tatrzański.
Poziom 4Który park narodowy w Polsce jest największy?
Odpowiedź: Biebrzański
Największym parkiem narodowym w Polsce jest Biebrzański Park Narodowy.
Poziom 4Który polski park narodowy jest wpisany na listę UNESCO i leży na granicy z Białorusią?
Odpowiedź: Białowieski
Białowieski Park Narodowy jest wpisany na listę UNESCO i leży na granicy polsko-białoruskiej. Chroni Puszczę Białowieską.
Poziom 4W jakich górach znajduje się najwyższy szczyt Polski — Rysy?
Odpowiedź: W Tatrach
Rysy (2499 m n.p.m.) znajdują się w Tatrach, które należą do Karpat.
Poziom 4Która rzeka stanowi granicę między Polską a Niemcami?
Odpowiedź: Odra
Odra (trzecia pod względem długości rzeka w Polsce) stanowi znaczną część granicy polsko-niemieckiej.
Poziom 4Która rzeka stanowi granicę wschodnią Polski?
Odpowiedź: Bug
Bug jest czwartą pod względem długości rzeką w Polsce i stanowi część granicy wschodniej.
Poziom 4Przez jakie duże miasta przepływa Wisła?
Odpowiedź: Kraków, Warszawa, Toruń, Sandomierz
Wisła przepływa m.in. przez Kraków, Warszawę, Toruń i Sandomierz.
Poziom 4Który region Polski nazywany jest "krainą tysiąca jezior"?
Odpowiedź: Mazury
Mazury to region w północno-wschodniej Polsce, nazywany krainą tysiąca jezior.
Poziom 4Gdzie w Polsce znajduje się Morskie Oko?
Odpowiedź: W Tatrach
Morskie Oko to jezioro górskie położone w Tatrach, w Tatrzańskim Parku Narodowym.
Poziom 4Jak nazywa się lotnisko w Warszawie?
Odpowiedź: Lotnisko Chopina
Główne lotnisko w Warszawie nosi imię Fryderyka Chopina.
Poziom 4Jak nazywa się lotnisko w Gdańsku?
Odpowiedź: Lotnisko Wałęsy
Lotnisko w Gdańsku nosi imię Lecha Wałęsy — laureata Pokojowej Nagrody Nobla i byłego prezydenta Polski.
Poziom 4Jakie pasma górskie wchodzą w skład Karpat w Polsce?
Odpowiedź: Beskidy, Bieszczady, Tatry, Pieniny
W Polsce Karpaty obejmują Beskidy, Bieszczady, Tatry i Pieniny.
Poziom 4Na jakie jednostki administracyjne dzieli się Polska?
Odpowiedź: Województwa, powiaty, gminy
Polska dzieli się na województwa, powiaty i gminy.
Poziom 4Jakie są główne pasma górskie w Polsce?
Odpowiedź: Karpaty, Sudety, Góry Świętokrzyskie
Główne pasma górskie w Polsce to Karpaty (w tym Tatry, Beskidy, Bieszczady, Pieniny), Sudety oraz Góry Świętokrzyskie.
Poziom 4Co to jest Kazimierz w Krakowie?
Odpowiedź: Historyczna dzielnica żydowska
Kazimierz to historyczna dzielnica żydowska Krakowa, gdzie kręcono sceny do filmu "Lista Schindlera".
Poziom 4Z jakich trzech miast składa się Trójmiasto?
Odpowiedź: Gdańsk, Sopot i Gdynia
Trójmiasto to Gdańsk, Sopot i Gdynia - trzy miasta nadmorskie nad Bałtykiem.
Poziom 4Jaka jest powierzchnia Polski?
Odpowiedź: 312 696 km²
Polska zajmuje powierzchnię 312 696 km², jest szóstym co do wielkości krajem UE.
Poziom 4Jak nazywany jest region Warmii i Mazur?
Odpowiedź: Kraina Tysiąca Jezior
Warmia i Mazury nazywane są "Krainą Tysiąca Jezior" - jest tu ponad 2000 jezior.
Poziom 4Co to jest Nowa Huta w Krakowie?
Odpowiedź: Dzielnica zbudowana w stylu socrealistycznym
Nowa Huta to dzielnica Krakowa zbudowana w stylu socrealistycznym w latach 50. XX w.
Poziom 4Czym słynie Wrocław oprócz mostów?
Odpowiedź: Krasnalami - ponad 300 brązowych figurek
Wrocław słynie z krasnali - ponad 300 małych brązowych figurek rozmieszczonych po mieście.
Poziom 4Co to jest Lajkonik?
Odpowiedź: Postać w stroju tatarskim, tradycja krakowska
Lajkonik to postać na koniu w stroju tatarskim - tradycja krakowska związana z Bożym Ciałem.
Poziom 4Jaką długość ma molo w Sopocie?
Odpowiedź: 511,5 m - najdłuższe drewniane molo w Europie
Molo w Sopocie ma 511,5 m i jest najdłuższym drewnianym molo w Europie.
Poziom 4Ile ludzi mieszka w Polsce?
Odpowiedź: Około 38 milionów
Polska liczy około 38 milionów mieszkańców.
Poziom 4Gdzie narodziła się Solidarność?
Odpowiedź: W Stoczni Gdańskiej
Solidarność narodziła się w Stoczni Gdańskiej w 1980 roku pod przywództwem Lecha Wałęsy.
Poziom 5Który krakowski uniwersytet został założony w 1364 roku przez Kazimierza Wielkiego?
Odpowiedź: Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Jagielloński został założony w 1364 roku przez króla Kazimierza Wielkiego. Jest to najstarszy uniwersytet w Polsce i jeden z najstarszych w Europie.
Poziom 5Co to jest hejnał mariacki w Krakowie?
Odpowiedź: Melodia grana z wieży Kościoła Mariackiego
Hejnał mariacki to melodia grana co godzinę z wieży Kościoła Mariackiego na Rynku Głównym. Melodia urywa się nagle, co nawiązuje do legendy o trębaczu zabitym tatarską strzałą.
Poziom 5Co to jest Szlak Orlich Gniazd?
Odpowiedź: Trasa z ruinami zamków na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej
Szlak Orlich Gniazd to trasa na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej z ruinami zamków rycerskich z XIV w.
Poziom 5Czym słyną rogale świętomarcińskie z Poznania?
Odpowiedź: To rogaliki z białym makiem, chronione przez UE
Rogale świętomarcińskie to tradycyjne rogaliki z białym makiem, chronione jako produkt regionalny UE.
Poziom 5Co to jest Żuraw w Gdańsku?
Odpowiedź: Największy średniowieczny dźwig portowy w Europie
Żuraw nad Motławą to największy średniowieczny dźwig portowy w Europie, symbol Gdańska.
Poziom 5Czym słynie Toruń oprócz pierników?
Odpowiedź: Miasto Kopernika z gotycką starówką UNESCO
Toruń to miasto rodzinne Mikołaja Kopernika, z gotycką starówką wpisaną na listę UNESCO.
Poziom 5Co to jest Ostrów Tumski w Poznaniu i jakie ma znaczenie historyczne?
Odpowiedź: Jedno z najstarszych miejsc, prawdopodobne miejsce chrztu Polski
Ostrów Tumski w Poznaniu to jedno z najstarszych miejsc w Polsce - tu prawdopodobnie przyjęto chrzest w 966 roku.
Poziom 5Czym specyficzne jest Podlasie (województwo podlaskie)?
Odpowiedź: Wielokulturowość i regionalna kuchnia (sękacz, kartacze)
Podlasie słynie z wielokulturowości i kuchni regionalnej: sękacz, kartacze, babka ziemniaczana.
Poziom 5Co symbolizują mechaniczne koziołki na ratuszu w Poznaniu?
Odpowiedź: Symbol Poznania, pojawiają się codziennie o 12:00
Koziołki pojawiają się codziennie o 12:00 na wieży ratusza i są symbolem Poznania. Tradycja sięga XVI w.
Poziom 5Co to jest Hala Stulecia we Wrocławiu?
Odpowiedź: Obiekt UNESCO z 1913 r., pionierska konstrukcja żelbetowa
Hala Stulecia (Jahrhunderthalle) z 1913 r. to obiekt UNESCO - pionierska konstrukcja żelbetowa.
Poziom 5Co to jest Kanał Elbląski i czym jest wyjątkowy?
Odpowiedź: Szlak wodny, gdzie statki pokonują wzniesienia na pochylniach
Kanał Elbląski to unikalny szlak wodny na Warmii i Mazurach, gdzie statki pokonują wzniesienia na trawiastych pochylniach.
Poziom 5Fontanna Neptuna w Gdańsku stoi na Długim Targu od którego roku?
Odpowiedź: 1633
Fontanna Neptuna na Długim Targu w Gdańsku stoi od 1633 roku. To jeden z najstarszych pomników w mieście.
Poziom 5Na ile powiatów dzieli się Polska?
Odpowiedź: 380
Polska dzieli się na 16 województw, 380 powiatów i 2478 gmin.
Poziom 5Które województwo jest najmniejsze w Polsce?
Odpowiedź: Opolskie
Opolskie to najmniejsze województwo Polski. Największe to mazowieckie.
Poziom 5Jak nazywa się stolica województwa dolnośląskiego?
Odpowiedź: Wrocław
Stolicą województwa dolnośląskiego jest Wrocław.
Poziom 5Które województwo ma swoją stolicę w Olsztynie?
Odpowiedź: Warmińsko-mazurskie
Olsztyn jest stolicą województwa warmińsko-mazurskiego.
Poziom 5Który region historyczny jest nazywany kolebką polskiej państwowości?
Odpowiedź: Wielkopolska
Wielkopolska (Gniezno, Poznań) to kolebka polskiej państwowości - tu koronowano pierwszych władców.
Poziom 5Ile gmin jest w Polsce?
Odpowiedź: 2478
W Polsce jest 2478 gmin - to najniższy poziom podziału administracyjnego.
Poziom 5Jaka jest stolica województwa podkarpackiego?
Odpowiedź: Rzeszów
Stolicą województwa podkarpackiego jest Rzeszów.
Poziom 5Który region historyczny jest znany z przemysłu górniczego i gwary śląskiej?
Odpowiedź: Śląsk
Śląsk to region przemysłowy z bogatą historią górniczą i kulturą śląską (gwara, tradycje).
Poziom 5Jak nazywa się pałac w Warszawie będący barokową rezydencją Jana III Sobieskiego?
Odpowiedź: Pałac w Wilanowie
Pałac w Wilanowie to barokowa rezydencja króla Jana III Sobieskiego, nazywana "polskim Wersalem".
Poziom 5Jak nazywa się stolica województwa lubelskiego?
Odpowiedź: Lublin
Stolicą województwa lubelskiego jest Lublin.
Poziom 5Jaka jest stolica województwa zachodniopomorskiego?
Odpowiedź: Szczecin
Stolicą województwa zachodniopomorskiego jest Szczecin.
Poziom 6Kiedy Kraków został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO?
Odpowiedź: W 1978 roku
Kraków został wpisany na Listę UNESCO w 1978 roku, jako jedno z pierwszych 12 miejsc na świecie wpisanych na tę listę.
Poziom 6Które polskie miasto przed 1945 rokiem nosiło niemiecką nazwę Stettin?
Odpowiedź: Szczecin
Szczecin do 1945 roku był niemieckim miastem Stettin. Po II wojnie światowej został włączony do Polski jako część „Ziem Odzyskanych".
Poziom 6Jakie jest najgłębsze jezioro w Polsce i jaka jest jego głębokość?
Odpowiedź: Hańcza (ok. 108 m)
Najgłębszym jeziorem w Polsce jest Hańcza — jego głębokość wynosi około 108 metrów.
Poziom 6Jakie jest drugie co do wielkości jezioro w Polsce?
Odpowiedź: Mamry
Drugie co do wielkości jezioro w Polsce to Mamry, położone w województwie warmińsko-mazurskim.
Poziom 6Skąd wypływa rzeka Odra?
Odpowiedź: Z Czech
Odra wypływa z Czech i jest trzecią co do długości rzeką w Polsce. Stanowi granicę z Niemcami.
Poziom 6Które miasto było drugą stolicą Polski i od kiedy?
Odpowiedź: Kraków, od 1041 roku
Kraków został drugą stolicą Polski od 1041 roku, gdy Kazimierz Odnowiciel przeniósł tam swoją siedzibę.
Poziom 6Które miasto było pierwszą stolicą Polski?
Odpowiedź: Gniezno
Gniezno było pierwszą stolicą Polski — miastem koronacyjnym pierwszych władców.
Poziom 6Kiedy i za sprawą jakiego króla Warszawa stała się stolicą Polski?
Odpowiedź: W 1596 roku, Zygmunt III Waza
Warszawa stała się stolicą Polski w 1596 roku, gdy król Zygmunt III Waza przeniósł tam swoją siedzibę z Krakowa.
Poziom 6Jakie porty morskie ma Polska?
Odpowiedź: Gdańsk, Gdynia, Szczecin
Główne porty morskie Polski to Gdańsk, Gdynia i Szczecin, położone nad Morzem Bałtyckim.
Poziom 6Które miasto w Polsce jest znane jako miasto górnicze?
Odpowiedź: Katowice
Katowice to główne miasto Górnego Śląska, regionu związanego z górnictwem węgla kamiennego.
Poziom 6Które miasto w Polsce jest znane jako dawne centrum przemysłowe?
Odpowiedź: Łódź
Łódź to miasto w centralnej Polsce, znane jako dawne centrum przemysłu tekstylnego.
Poziom 6Gdzie w Polsce znajduje się Pustynia Błędowska?
Odpowiedź: Na pograniczu śląskiego i małopolskiego
Pustynia Błędowska to największy obszar lotnych piasków w Polsce, położony na pograniczu województw śląskiego i małopolskiego.
Poziom 6W którym regionie Polski leży Poznań?
Odpowiedź: W Wielkopolsce
Poznań leży w Wielkopolsce — historycznym regionie, skąd wywodzi się państwowość polska.
Poziom 6Które miasto w Polsce jest znane jako dawna stolica i siedziba Uniwersytetu Jagiellońskiego?
Odpowiedź: Kraków
Kraków to dawna stolica Polski, w której znajduje się Uniwersytet Jagielloński — najstarszy uniwersytet w Polsce.
Poziom 7Co to jest Biskupin?
Odpowiedź: Osada z epoki żelaza – „polskie Pompeje"
Biskupin to zrekonstruowana osada z epoki żelaza (ok. 700 r. p.n.e.) w Kujawach, nazywana „polskimi Pompejami".
Poziom 7Jaki jest symbol Białowieskiego Parku Narodowego?
Odpowiedź: Żubr
Symbolem Białowieskiego Parku Narodowego jest żubr.
Poziom 7Jak nazywa się jedyna pustynia w Polsce?
Odpowiedź: Pustynia Błędowska
Jedyną pustynią w Polsce jest Pustynia Błędowska.
Poziom 7Które polskie miasto jest nazywane "Perłą Renesansu" i jest wpisane na listę UNESCO?
Odpowiedź: Zamość
Zamość to renesansowe miasto zaprojektowane jako "idealne" przez Jana Zamoyskiego w XVI w.
Poziom 7Co znajduje się w Kaplicy św. Kingi w kopalni soli w Wieliczce?
Odpowiedź: Wszystko wyrzeźbione z soli: ołtarz, żyrandole, rzeźby
W Kaplicy św. Kingi wszystko jest wyrzeźbione z soli: ołtarz, rzeźby, żyrandole i posadzka.
Poziom 7Kto zaprojektował Zamość jako "idealne miasto"?
Odpowiedź: Jan Zamoyski
Zamość został zaprojektowany przez hetmana Jana Zamoyskiego w XVI wieku jako idealne miasto renesansowe.
Poziom 7Które z tych miejsc NIE jest obiektem UNESCO w Polsce?
Odpowiedź: Zakopane
Zakopane nie jest obiektem UNESCO. Obiekty UNESCO to m.in.: Kraków, Warszawa, Wieliczka, Malbork, Toruń, Zamość, Białowieża.
Poziom 7Kto studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie?
Odpowiedź: Mikołaj Kopernik
Na Uniwersytecie Jagiellońskim (założonym w 1364 r.) studiował m.in. Mikołaj Kopernik.
Poziom 7Co to są drewniane kościoły w Małopolsce wpisane na listę UNESCO?
Odpowiedź: Zespół zabytkowych drewnianych świątyń z XV-XVII w.
Drewniane kościoły w Binarowej, Bliznem, Dębnie, Haczowie, Sękowej i Lipnicy Murowanej to zespół obiektów UNESCO.
Poziom 7Co to jest Stadion Narodowy w Warszawie?
Odpowiedź: Nowoczesna arena sportowa w Warszawie
Stadion Narodowy w Warszawie to nowoczesna arena sportowa, jedna z atrakcji turystycznych stolicy.
Poziom 7Co to jest Kalwaria Zebrzydowska?
Odpowiedź: Sanktuarium z XVII w. koło Krakowa (UNESCO)
Kalwaria Zebrzydowska koło Krakowa to sanktuarium z XVII w., obiekt UNESCO - architektoniczno-parkowy kompleks klasztorny.
Poziom 7Gdzie leży Pustynia Błędowska?
Odpowiedź: Na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Olkuskiej
Pustynia Błędowska leży na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej (województwa śląskie i małopolskie).
Poziom 7Co to jest Auschwitz-Birkenau wpisane na listę UNESCO?
Odpowiedź: Były nazistowski obóz koncentracyjny w Oświęcimiu
Auschwitz-Birkenau to były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny w Oświęcimiu, obiekt UNESCO jako przestroga dla ludzkości.
Poziom 8Czym jest Lajkonik i z jaką tradycją krakowską jest związany?
Odpowiedź: Jeździec w stroju tatarskim na drewnianym koniku
Lajkonik to jeździec w stroju tatarskim na drewnianym koniku. Tradycja nawiązuje do legendy o pokonaniu Tatarów pod Krakowem w XIII wieku.
Poziom 8Czym jest krakowska dzielnica Nowa Huta i jakie ma znaczenie historyczne?
Odpowiedź: Dzielnica socrealistyczna z hutą, ośrodek oporu
Nowa Huta to dzielnica Krakowa zbudowana w stylu socrealistycznym z wielką hutą stali. Paradoksalnie, stała się ważnym ośrodkiem oporu antykomunistycznego.
Poziom 8Czym były „Ziemie Odzyskane" po II wojnie światowej?
Odpowiedź: Byłe tereny niemieckie przyznane Polsce po wojnie
Ziemie Odzyskane to byłe tereny niemieckie (Śląsk, Pomorze, Warmia i Mazury), które Polska otrzymała po wojnie w zamian za utracone Kresy Wschodnie.
Poziom 8W którym roku Stare Miasto w Krakowie zostało wpisane na listę UNESCO?
Odpowiedź: W 1978 roku
Stare Miasto w Krakowie zostało wpisane na listę UNESCO w 1978 roku — jako jeden z pierwszych obiektów na świecie.
Poziom 8W którym roku Stare Miasto w Warszawie zostało wpisane na listę UNESCO?
Odpowiedź: W 1980 roku
Stare Miasto w Warszawie zostało wpisane na listę UNESCO w 1980 roku, jako uznanie odbudowy po zniszczeniach wojennych.
Poziom 8Które polskie obiekty znajdują się na liście UNESCO?
Odpowiedź: Kraków, Warszawa, Wieliczka, Malbork, Auschwitz, Toruń
Na liście UNESCO w Polsce znajdują się m.in.: Stare Miasto Kraków, Stare Miasto Warszawa, Puszcza Białowieska, Kopalnia Wieliczka, Zamek Malbork, Auschwitz-Birkenau, Toruń, Hala Stulecia Wrocław.
Poziom 8Kto przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa?
Odpowiedź: Kazimierz Odnowiciel
Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa w 1041 roku.
Poziom 8Gdzie znajduje się Hala Stulecia wpisana na listę UNESCO?
Odpowiedź: We Wrocławiu
Hala Stulecia (Hala Ludowa) znajduje się we Wrocławiu i jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Poziom 8Gdzie w Polsce znajduje się Zamek Malbork wpisany na listę UNESCO?
Odpowiedź: W Malborku, w województwie pomorskim
Zamek krzyżacki w Malborku to największy ceglany zamek na świecie, położony w województwie pomorskim.
Poziom 8Gdzie w Polsce znajduje się Kopalnia Wieliczka wpisana na listę UNESCO?
Odpowiedź: W Wieliczce koło Krakowa
Kopalnia soli w Wieliczce znajduje się niedaleko Krakowa i jest jednym z najstarszych zakładów górniczych na świecie.
Poziom 9Co to jest Park Mużakowski wpisany na listę UNESCO?
Odpowiedź: Transgraniczny park polsko-niemiecki
Park Mużakowski to transgraniczny park polsko-niemiecki wpisany na listę UNESCO.
Poziom 9W którym roku Hala Stulecia we Wrocławiu została zbudowana?
Odpowiedź: 1913
Hala Stulecia (Jahrhunderthalle) we Wrocławiu została zbudowana w 1913 roku. To pionierska konstrukcja żelbetowa, obiekt UNESCO.
Poziom 9Gdzie znajdują się drewniane kościoły w polskich i ukraińskich Karpatach (UNESCO)?
Odpowiedź: W Karpatach, na pograniczu polsko-ukraińskim
Drewniane kościoły w polskich i ukraińskich Karpatach to obiekty UNESCO zlokalizowane w Karpatach, na pograniczu Polski i Ukrainy.
Poziom 9Co to jest Szlak Orlich Gniazd i gdzie się znajduje?
Odpowiedź: Trasa z ruinami zamków na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Szlak Orlich Gniazd to trasa z ruinami zamków rycerskich z XIV w. na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej (Jurze).
Poziom 9Co to jest Kotlina Kłodzka?
Odpowiedź: Uzdrowiskowy region w Sudetach z ciepłymi źródłami
Kotlina Kłodzka to uzdrowiskowy region w Sudetach, znany z ciepłych źródeł i sanatoriów.
Poziom 9Ile wysp ma Wrocław?
Odpowiedź: 12
Wrocław ma 12 wysp i ponad 100 mostów, co czyni go "miastem stu mostów".
Poziom 9Jaka jest stolica województwa podlaskiego?
Odpowiedź: Białystok
Stolicą województwa podlaskiego jest Białystok. Podlasie słynie z wielokulturowości i regionalnej kuchni.
Poziom 9Ile krasnali (brązowych figurek) jest rozmieszczonych po Wrocławiu?
Odpowiedź: Ponad 300
We Wrocławiu jest ponad 300 małych brązowych krasnali rozmieszczonych po całym mieście.
Poziom 10Kto jest autorem ołtarza w Kościele Mariackim w Krakowie i kiedy powstał?
Odpowiedź: Wit Stwosz, 1477-1489
Ołtarz w Kościele Mariackim wykonał Wit Stwosz (Veit Stoss) w latach 1477-1489. Jest to największy gotycki ołtarz w Europie.
Poziom 10Jakie wybitne osoby są pochowane w Katedrze na Wawelu w Krakowie?
Odpowiedź: Królów, Mickiewicza, Słowackiego, Kościuszkę, Piłsudskiego
W Katedrze Wawelskiej pochowani są m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Tadeusz Kościuszko i Józef Piłsudski, a także polscy królowie.
Poziom 10Jaka jest trzecia co do długości rzeka w Polsce i skąd wypływa?
Odpowiedź: Odra, wypływa z Czech
Trzecią co do długości rzeką w Polsce jest Odra, która wypływa z Czech i stanowi granicę z Niemcami.
Poziom 10Jaka jest kolejność stolic Polski w historii?
Odpowiedź: Gniezno → Kraków → Warszawa
Kolejność stolic Polski: Gniezno (pierwsza), Kraków (druga, od 1041), Warszawa (trzecia, od 1596).
Poziom 10Jak nazywa się najkrótsza rzeka w Polsce i jaka jest jej przybliżona długość?
Odpowiedź: Klonowica, ok. 800 m
Najkrótszą rzeką w Polsce jest Klonowica — jej długość wynosi około 800 metrów.
Poziom 10Jaka jest czwarta co do długości rzeka w Polsce i jaką pełni rolę graniczną?
Odpowiedź: Bug — granica wschodnia
Czwartą co do długości rzeką w Polsce jest Bug, który stanowi część granicy wschodniej Polski.
Poziom 10Ile wynosi wysokość najwyższego szczytu Polski Rysy?
Odpowiedź: 2499 m n.p.m.
Rysy mają wysokość 2499 m n.p.m. i znajdują się w Tatrach na granicy polsko-słowackiej.
Poziom 10Województwo lubuskie ma dwie stolice. Jakie to miasta?
Odpowiedź: Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski
Województwo lubuskie ma dwie stolice: Zielona Góra (siedziba sejmiku) i Gorzów Wielkopolski (siedziba wojewody).
Sprawdź się w trenerze
Rozwiązuj testy, śledź postępy i przygotuj się do rozmowy z konsulem krok po kroku.
Rozpocznij naukę za darmo