Znani Polacy

Mikołaj Kopernik (1473-1543) urodził się w Toruniu. Jego dzieło "De revolutionibus orbium coelestium" (O obrotach sfer niebieskich) zapoczątkowało rewolucję naukową. Teoria heliocentryczna obaliła dotychczasowy pogląd, że Ziemia jest centrum wszechświata.

Fryderyk Chopin (1810-1849) to najsłynniejszy polski kompozytor. Tworzył muzykę romantyczną - polonezy, mazurki, walce i nokturny. Jego serce spoczywa w Kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Chopin jest symbolem polskiej kultury muzycznej na całym świecie.

Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) urodziła się w Warszawie. Otrzymała Nagrodę Nobla z fizyki w 1903 roku (wspólnie z mężem Pierre'em Curie) oraz z chemii w 1911 roku. Odkryła dwa pierwiastki: polon (nazwany na cześć Polski) i rad.

Mikołaj Kopernik (1473-1543) był astronomem, który stworzył teorię heliocentryczną - udowodnił, że Ziemia krąży wokół Słońca.

Serce Chopina spoczywa w Kościele Świętego Krzyża w Warszawie - zgodnie z jego ostatnią wolą.

Maria Skłodowska-Curie otrzymała dwie Nagrody Nobla: z fizyki (1903) i z chemii (1911).

Jan Paweł II (Karol Wojtyła) został wybrany papieżem w 1978 roku - był pierwszym polskim papieżem w historii.

Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918 roku po 123 latach zaborów.

"Pan Tadeusz" to epos narodowy napisany przez Adama Mickiewicza - najważniejszego poety polskiego romantyzmu.

Polon (polonium) został nazwany na cześć Polski - ojczyzny Marii Skłodowskiej-Curie.

Chopin tworzył polonezy, mazurki, walce i nokturny - muzykę romantyczną na fortepian.

Karol Wojtyła (1920-2005) urodził się w Wadowicach. W 1978 roku został wybrany papieżem jako Jan Paweł II - pierwszy papież z Polski i pierwszy nie-Włoch od 455 lat. Jego słynne słowa "Nie lękajcie się!" stały się mottem pontyfikatu. Został kanonizowany w 2014 roku.

Józef Piłsudski (1867-1935) był Naczelnikiem Państwa i marszałkiem Polski. 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość po 123 latach zaborów. Piłsudski był też dwukrotnym premierem Polski (1926-1928 i 1930). Jest jednym z najważniejszych polskich bohaterów narodowych.

Adam Mickiewicz (1798-1855) to najważniejszy poeta polskiego romantyzmu. "Pan Tadeusz" to epos narodowy, który zaczyna się słowami "Litwo! Ojczyzno moja!". Napisał też dramat "Dziady", jedno z najważniejszych dzieł literatury polskiej. Urodził się na terenie dzisiejszej Białorusi.

Jan Paweł II (Karol Wojtyła) urodził się w Wadowicach, niedaleko Krakowa.

Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu w 1473 roku.

Mikołaj Kopernik był astronomem z Torunia, autorem teorii heliocentrycznej. Udowodnił, że Ziemia krąży wokół Słońca.

Robert Lewandowski jest piłkarzem, jednym z najsłynniejszych polskich sportowców na świecie.

Jan Paweł II, właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się w Wadowicach w 1920 roku.

Józef Piłsudski był marszałkiem i naczelnikiem państwa polskiego. Odegrał kluczową rolę w odzyskaniu niepodległości w 1918 roku.

Lech Wałęsa z zawodu był elektrykiem. Pracował w Stoczni Gdańskiej, gdzie stał się liderem ruchu Solidarność.

Robert Lewandowski to jeden z najwybitniejszych polskich sportowców. Został najlepszym piłkarzem UEFA i królem strzelców Ligi Mistrzów z Bayernem Monachium. Jest najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Polski i jednym z najlepszych napastników w historii futbolu.

Mieszko I (ok. 922-992) był pierwszym historycznym władcą polskim z dynastii Piastów. W 966 roku wraz z żoną, czeską księżniczką Dobrawą, przyjął chrzest, co oznaczało chrystianizację Polski. Ważne: nie był królem - był księciem (władcą).

Bolesław I Chrobry (967-1025) był synem Mieszka I i pierwszym koronowanym królem Polski. Został koronowany w 1025 roku, ale zmarł w tym samym roku. Był też przez krótki czas (1003-1004) królem Czech. Należał do dynastii Piastów.

Kazimierz III Wielki (1310-1370) panował w latach 1333-1370. O nim mówiono, że "zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną" - czyli przebudował i wzmocnił kraj. W 1364 roku założył Uniwersytet Jagielloński w Krakowie - najstarszą uczelnię w Polsce. Był ostatnim królem z dynastii Piastów.

Mieszko I przyjął chrzest w 966 roku wraz z żoną Dobrawą. Był pierwszym władcą Polski z dynastii Piastów.

Bolesław I Chrobry został koronowany na pierwszego króla Polski w 1025 roku. Był synem Mieszka I.

Kazimierz III Wielki założył Uniwersytet Jagielloński w Krakowie w 1364 roku - najstarszą uczelnię w Polsce.

Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) - połączone wojska polsko-litewskie pod wodzą Władysława Jagiełły pokonały Zakon Krzyżacki.

Kościuszko walczył w amerykańskiej wojnie o niepodległość, gdzie projektował fortyfikacje, m.in. w West Point.

Janusz Korczak (1878-1942) był lekarzem, pedagogiem i pisarzem. Autor "Jak kochać dziecko". Nie opuścił dzieci z Domu Sierot i wszedł z nimi do komory gazowej.

O Kazimierzu Wielkim mówiono: "Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną" - przebudował i wzmocnił kraj.

Kazimierz Wielki był ostatnim królem z dynastii Piastów - najstarszej polskiej dynastii królewskiej.

Janusz Korczak napisał "Jak kochać dziecko" - klasyczne dzieło pedagogiki.

Jan Paweł II został kanonizowany 27 kwietnia 2014 roku przez papieża Franciszka.

Józef Piłsudski (1867-1935) to Marszałek Polski, jeden z najważniejszych polskich przywódców. Urodzony 5 grudnia 1867 w Zułowie, w patriotycznej rodzinie zaangażowanej w Powstanie Styczniowe 1863 roku. Był Naczelnikiem Państwa i odegrał kluczową rolę w odzyskaniu niepodległości.

Tadeusz Kościuszko (1746-1817) to bohater narodowy trzech krajów: Polski, Białorusi i Stanów Zjednoczonych. Urodził się na Białorusi. Uczestniczył w wojnie o niepodległość USA, a w 1794 roku stanął na czele powstania przeciw rozbiorom Rzeczpospolitej (powstanie kościuszkowskie).

Janusz Korczak (1878-1942) — wybitny polski lekarz, pedagog, pisarz i działacz społeczny. Autor książki "Jak kochać dziecko". Był dyrektorem "Domu Sierót". Podczas wojny nie porzucił swoich podopiecznych i wszedł razem z nimi do komory gazowej, odmawiając ratowania własnego życia. 2012 rok był rokiem Korczaka w Polsce.

Władysław Jagiełło (ok. 1362-1434) był pierwszym królem z dynastii Jagiellonów. W 1385 roku podpisał unię w Krewie, łączącą Polskę i Litwę. 15 lipca 1410 roku połączone wojska polsko-litewskie pokonały Zakon Krzyżacki w bitwie pod Grunwaldem - jednej z największych bitew średniowiecza.

Tadeusz Kościuszko (1746-1817) dowodził powstaniem narodowym w 1794 roku (insurekcja kościuszkowska) przeciw rozbiorom Polski. Wcześniej walczył w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, gdzie projektował fortyfikacje, m.in. w West Point. Jest bohaterem narodowym obu krajów.

Janusz Korczak (1878-1942) był lekarzem, pedagogiem, pisarzem i działaczem społecznym. Autor książki "Jak kochać dziecko". Był dyrektorem Domu Sierot w Warszawie. Podczas II wojny światowej odmówił ratowania własnego życia i wszedł z dziećmi z Domu Sierot do komory gazowej. 2012 rok w Polsce był rokiem Janusza Korczaka.

Ludwik Zamenhof, polski lekarz okulista z Białegostoku, stworzył język esperanto w 1887 roku jako międzynarodowy język pomocniczy.

Karol Wojtyła został papieżem w 1978 roku, przyjmując imię Jan Paweł II. Był pierwszym papieżem z Polski.

Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 1983 roku za pokojową walkę o prawa pracowników w ramach ruchu Solidarność.

Lech Wałęsa pracował w Stoczni Gdańskiej, gdzie w 1980 roku został liderem strajku i współzałożycielem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność".

Roman Dmowski działał na zachodzie, przekonując mocarstwa o potrzebie niepodległości Polski. Jego starania przyczyniły się do punktu 14 Wilsona, który mówił o niepodległym państwie polskim.

Polacy zdobyli 5 Nagród Nobla w dziedzinie literatury: Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980), Wisława Szymborska (1996), Olga Tokarczuk (2018).

Adam Mickiewicz jest uważany za najwybitniejszego polskiego poetę. Jest autorem "Dziadów", "Pana Tadeusza" i "Grażyny". Urodził się na Białorusi koło Nowogródka.

Andrzej Sapkowski jest autorem serii powieści o Wiedźminie, która stała się podstawą popularnej gry komputerowej i serialu.

Mikołaj Kopernik jest autorem teorii heliocentrycznej (Ziemia krąży wokół Słońca). Urodził się w Toruniu. 19 lutego obchodzony jest Dzień Nauki Polskiej na jego cześć.

Gabriel Narutowicz był pierwszym prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej. Objął urząd 11 grudnia 1922 roku, a już 16 grudnia został zastrzelony przez nacjonalistę Eligiusza Niewiadomskiego. Jego prezydentura trwała zaledwie 5 dni.

Prezydenci III Rzeczypospolitej: Wojciech Jaruzelski (1989-1990), Lech Wałęsa (1990-1995), Aleksander Kwaśniewski (1995-2005, za jego rządów Polska wstąpiła do NATO w 1999 i UE w 2004), Lech Kaczyński (2005-2010, zginął w katastrofie pod Smoleńskiem), Bronisław Komorowski (2010-2015), Andrzej Duda (od 2015).

Mikołaj Rej (1505-1569) jest uważany za ojca literatury polskiej, ponieważ jako pierwszy pisał wyłącznie po polsku (wcześniej pisano po łacinie). Jego słynne słowa: "A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają" znaczą: niech obce narody wiedzą, że Polacy mają własny język.

Henryk Sienkiewicz (1846-1916) otrzymał Nobla za całokształt twórczości, szczególnie za "Quo Vadis" - powieść o czasach Nerona. Trylogia ("Ogniem i mieczem", "Potop", "Pan Wołodyjowski") opisuje XVII-wieczne wojny Rzeczypospolitej i jest jedną z najbardziej lubianych lektur w Polsce.

Jan Matejko (1838-1893) malował wielkoformatowe obrazy historyczne. Jego najsłynniejsze dzieła to "Bitwa pod Grunwaldem", "Hołd pruski" i "Konstytucja 3 Maja 1791 roku". Obrazy Matejki kształtowały polską świadomość narodową w czasach zaborów.

Rej jako pierwszy pisał wyłącznie po polsku - wcześniej polscy autorzy pisali po łacinie.

"Quo Vadis" - powieść o czasach Nerona i pierwszych chrześcijanach - pomogła Sienkiewiczowi otrzymać Nobla w 1905 roku.

"Bitwa pod Grunwaldem" to najsłynniejszy obraz Matejki - przedstawia zwycięstwo wojsk polsko-litewskich nad Krzyżakami.

Lech Wałęsa był pierwszym niekomunistycznym prezydentem Polski w latach 1990-1995. Wcześniej był liderem "Solidarności".

Andrzej Duda jest obecnym prezydentem Polski od 2015 roku.

Donald Tusk jest premierem (prezesem Rady Ministrów) Polski od 2023 roku. Zastąpił Mateusza Morawieckiego.

Trylogia: "Ogniem i mieczem", "Potop" i "Pan Wołodyjowski" - opisuje XVII-wieczne wojny Rzeczypospolitej.

Reymont otrzymał Nobla w 1924 roku za powieść "Chłopi" - epos o życiu polskiej wsi w czterech tomach.

Gabriel Narutowicz był pierwszym prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawował urząd tylko 5 dni - został zamordowany 16 grudnia 1922 roku.

Stanisław Wyspiański (1869-1907) był uczniem Matejki. Projektował witraże, m.in. w kościele Franciszkanów w Krakowie. Napisał też dramat "Wesele".

Gabriel Narutowicz został pierwszym prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej w 1922 roku. Niestety, został zamordowany zaledwie 5 dni po zaprzysiężeniu.

19 lutego obchodzi się Dzień Nauki Polskiej na cześć urodzin Mikołaja Kopernika, który urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu.

Roman Dmowski był jednym z ojców polskiej niepodległości. Jako delegat na Konferencji Pokojowej w Paryżu (1919) współpodpisał Traktat Wersalski, który formalnie potwierdził niepodległość Polski. Był liderem endecji (Narodowej Demokracji) i wybitnym politykiem.

Rotmistrz Witold Pilecki to jeden z największych bohaterów II wojny światowej. Dobrowolnie dał się schwytać do obozu Auschwitz, by organizować ruch oporu i zbierać informacje. Po wojnie został stracony przez władze komunistyczne (25 maja 1948). Pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego (2006) i awansowany na pułkownika (2013).

Janusz Korczak (Henryk Goldszmit, 1878-1942) to wybitny pedagog, pisarz i lekarz. Prowadził Dom Sierot w Warszawie. Mimo możliwości ucieczki, nie opuścił swoich podopiecznych i zginął razem z ok. 200 dziećmi i personelem w obozie zagłady Treblinka w sierpniu 1942 roku.

Mikołaj Rej (1505-1569) jest nazywany "ojcem literatury polskiej". Znany z powiedzenia: "A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają" — tworzył jako pierwszy po polsku, nie po łacinie.

Trójca Wieszczów polskiej literatury: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki i Cyprian Kamil Norwid. Słowacki był poetyckim rywalem Mickiewicza. Norwid pisał bardziej filozoficzne wiersze, nie był doceniony za życia, zmarł w biedzie w ośrodku dla ubogich. Jego poezję doceniono dopiero na początku XX wieku.

Janusz Korczak (Henryk Goldszmit) był wybitnym polskim pedagogiem, pisarzem i lekarzem. Prowadził „Dom Sierot" w Warszawie. Podczas II wojny światowej odmówił opuszczenia dzieci z sierocińca i wszedł z nimi do komory gazowej w Treblince. Autor rewolucyjnych prac o prawach dziecka, m.in. „Jak kochać dziecko". 2012 rok w Polsce był Rokiem Janusza Korczaka.

Jan Brzechwa (Jan Wiktor Lesman) był polskim poetą i pisarzem, znanym przede wszystkim z twórczości dla dzieci. Napisał cykl powieści o Panu Kleksie („Akademia Pana Kleksa", „Podróże Pana Kleksa") oraz wierszyki takie jak „Kaczka dziwaczka", „Psie smutki". Jego stih „Chrząszcz" (W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie...) to jeden z najtrudniejszych łamańców językowych w polszczyźnie. Tłumaczył Puszkina i Czechowa na polski.

Kazimierz Górski jest uważany za najwybitniejszego polskiego trenera piłki nożnej w historii. Pod jego kierownictwem reprezentacja Polski zdobyła złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w 1972 roku (Monachium) oraz brązowy medal na Mistrzostwach Świata w 1974 roku (RFN), pokonując w meczu o trzecie miejsce Brazylię 1:0. Drużyna Górskiego grała piękny, ofensywny futbol. Do jego gwiazd należeli: Kazimierz Deyna, Robert Gadocha, Grzegorz Lato (król strzelców MŚ 1974).

Lech Wałęsa (ur. 1943) był elektrykiem w Stoczni Gdańskiej. W 1980 roku stanął na czele strajku i współtworzył "Solidarność" - pierwszy niezależny związek zawodowy w bloku sowieckim. Otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 1983 roku. Był pierwszym niekomunistycznym prezydentem Polski (1990-1995).

Andrzej Duda (ur. 1972) jest obecnym prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej, sprawującym urząd od 2015 roku. Został wybrany na drugą kadencję w 2020 roku. Premier Polski od 2023 roku to Donald Tusk, który zastąpił Mateusza Morawieckiego.

Władysław Reymont (1867-1925) otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za powieść "Chłopi". Dzieło opisuje życie polskiej wsi przez cztery pory roku (Jesień, Zima, Wiosna, Lato). "Chłopi" to jedno z najważniejszych dzieł polskiego realizmu.

Jan Paweł II został kanonizowany (ogłoszony świętym) w 2014 roku przez papieża Franciszka.

Lech Wałęsa pełnił urząd prezydenta Polski w latach 1990-1995. Był pierwszym demokratycznie wybranym prezydentem po upadku komunizmu.

Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nobla z fizyki w 1903 roku (za badania nad promieniotwórczością) i z chemii w 1911 roku (za odkrycie radu i polonu). Jest jedyną kobietą, która otrzymała dwa Noble.

Henryk Sienkiewicz jest autorem Trylogii: "Ogniem i mieczem", "Potop", "Pan Wołodyjowski", a także "Krzyżaków" i "Quo Vadis", za które otrzymał Nobla w 1905 roku.

Adam Mickiewicz urodził się na Białorusi, koło Nowogródka, w 1798 roku. W tamtych czasach tereny te należały do Rzeczypospolitej.

Mikołaj Rej jest nazywany ojcem literatury polskiej, ponieważ jako pierwszy pisał w języku ojczystym (polskim), a nie po łacinie.

Stanisław Lem był najsłynniejszym polskim pisarzem science fiction. Jego najbardziej znane dzieło to "Solaris". Jego książki przetłumaczono na 41 języków.

Najsłynniejszym obrazem Jana Matejki jest "Bitwa pod Grunwaldem". Matejko namalował również "Unię Lubelską" i inne wielkie obrazy historyczne.

Serce Fryderyka Chopina znajduje się w kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Po śmierci kompozytora w Paryżu, jego serce zostało przewiezione do Polski.

Film "Pianista" (2002) o życiu polskiego pianisty Władysława Szpilmana w czasie II wojny światowej wyreżyserował Roman Polański. Film zdobył Złotą Palmę w Cannes.

Bolesław Prus jest autorem powieści "Lalka" i "Faraon", które należą do klasyki polskiej literatury.

Stanisław Lem (1921-2006) to najczęściej tłumaczony polski pisarz w historii — na 41 języków. Tworzył w gatunku science-fiction. Najważniejsze dzieła: "Solaris", "Powrót z gwiazd". Był nominowany do Nagrody Nobla, ale przegrał na rzecz Czesława Miłosza.

Bolesław Prus (1847-1912) to wybitny prozaik epoki pozytywizmu. Jego najbardziej monumentalne dzieło to powieść "Lalka" — jedna z najważniejszych polskich powieści realistycznych. Pisał także nowele i opowiadania.

Stanisław Lem był jednym z najwybitniejszych światowych pisarzy science fiction. Jego najsłynniejsze dzieło „Solaris" (1961) zostało dwukrotnie zekranizowane – przez Andrieja Tarkowskiego (1972) i Stevena Soderbergha (2002). Inne ważne utwory to „Powrót z gwiazd", „Cyberiada", „Opowieści o pilocie Pirxie". Jego dzieła przetłumaczono na 41 języków, a łączny nakład przekroczył 30 milionów egzemplarzy.

Andrzej Sapkowski to polski pisarz fantasy, znany na całym świecie dzięki sadze o Wiedźminie (Geralt z Rivii). Na podstawie książek powstała popularna seria gier komputerowych CD Projekt Red oraz serial Netflixa (2019). Sapkowski jest jednym z pięciu najbardziej wydawanych autorów w Polsce. Pod względem tłumaczeń ustępuje tylko Stanisławowi Lemowi.

Daniel Olbrychski to jeden z najwybitniejszych polskich aktorów. Jest jedynym aktorem, który wystąpił we wszystkich trzech filmach Trylogii Sienkiewicza w reżyserii Jerzego Hoffmana: „Pan Wołodyjowski" (1969), „Potop" (1974, rola Andrzeja Kmicica – jedna z najsłynniejszych ról w polskim kinie) i „Ogniem i mieczem" (1999). Grał również w filmach Andrzeja Wajdy i na scenach teatralnych na całym świecie.

Zbigniew Cybulski to ikona polskiego kina lat 50. i 60. Jego najsłynniejsza rola to Maciek Chełmicki w filmie Andrzeja Wajdy „Popiół i diament" (1958). Cybulski był buntownikiem – zawsze nosił ciemne okulary (cierpiał na jaskrę), co stało się jego znakiem rozpoznawczym. Zginął tragicznie w 1967 roku, wskakując do odjeżdżającego pociągu we Wrocławiu. Miał zaledwie 39 lat. Nazywany „polskim Jamesem Deanem" ze względu na charyzmatyczną osobowość i przedwczesną śmierć.

Krystyna Janda jest uważana za jedną z najwybitniejszych polskich aktorek. Jej przełomową rolą była Tonia Dziwisz w filmie Ryszarda Bugajskiego „Przesłuchanie" (1982) – dramacie o kobiecie aresztowanej i torturowanej przez Urząd Bezpieczeństwa w stalinowskiej Polsce. Film był zakazany przez cenzurę do 1989 roku. Janda pracowała z najwybitniejszymi reżyserami: Andrzejem Wajdą, Krzysztofem Kieślowskim, Ryszardem Bugajskim. Założyła Teatr Polonia w Warszawie.

Zbigniew Boniek, przezywany „Zibi", to jeden z najwybitniejszych polskich piłkarzy w historii. Grał w najlepszych klubach włoskich: Juventusie Turyn (1982-1985, zdobył Puchar Europy) i AS Roma. Z reprezentacją Polski zdobył brązowy medal na Mistrzostwach Świata 1982 w Hiszpanii. W 2012-2021 pełnił funkcję prezesa Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). Jest jednym z niewielu Polaków, który odniósł wielki sukces w piłce europejskiej.

Alfred Szklarski napisał 8 powieści o przygodach Tomka Wilmowskiego – chłopca podróżującego po świecie z ojcem i przyjaciółmi. Seria zaczyna się od „Tomka w krainie kangurów" (1957). Książki łączą przygodę z wiedzą geograficzną i przyrodniczą. Po śmierci Szklarskiego serię kontynuował inny autor. Tomek Wilmowski to jeden z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej literatury młodzieżowej, obok Akademii Pana Kleksa Jana Brzechwy.

Stanisław Moniuszko (1819-1872) jest uważany za ojca polskiej opery. Pochodził z Białorusi i uczył się w Mińsku. Stworzył również pierwszą białoruską operę "Sielanka". Jest jednym z najważniejszych polskich kompozytorów obok Chopina.

Karol Szymanowski (1882-1937) był polskim kompozytorem, pianistą i pedagogiem. Obok Fryderyka Chopina jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów. Tworzył muzykę pod wpływem impresjonizmu i folklorystyki podhalańskiej.

Andrzej Wajda (1926-2016) to najważniejszy polski reżyser filmowy. Otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości w 2000 roku. Jego najsłynniejsze filmy to "Popiół i diament" (1958), "Człowiek z marmuru" (1977) i "Katyń" (2007) - o masakrze polskich oficerów przez NKWD.

Roman Polański (ur. 1933) to polsko-francuski reżyser o światowej sławie. Otrzymał Oscara za reżyserię filmu "Pianista" (2002) - opartego na wspomnieniach Władysława Szpilmana z getta warszawskiego. Inne znane filmy to "Nóż w wodzie" (1962) - jego debiut fabularny.

Wajda otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości w 2000 roku - nie za konkretny film.

Roman Polański otrzymał Oscara za reżyserię filmu "Pianista" (2002) - opartego na wspomnieniach Władysława Szpilmana.

Lewandowski ustanowił rekord Bundesligi (41 goli) grając w Bayernie Monachium, bijąc rekord Gerda Müllera z 1972 roku.

Adam Małysz to najwybitniejszy polski skoczek narciarski - czterokrotny mistrz świata i czterokrotny medalista olimpijski.

Zygmunt III Waza przeniósł stolicę Polski z Krakowa do Warszawy w 1596 roku.

Jan III Sobieski odniósł zwycięstwo w bitwie pod Wiedniem 12 września 1683 roku, kończąc agresję Imperium Osmańskiego na Europę.

Zygmunt II August podpisał unię lubelską w 1569 roku, łączącą Koronę Polską i Wielkie Księstwo Litewskie w Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Był ostatnim królem z dynastii Jagiellonów.

Zbigniew Boniek to jeden z najwybitniejszych polskich piłkarzy w historii.

Stefan Batory (1576-1586) bardzo skutecznie walczył przeciw rosyjskiemu carowi Iwanowi IV Groźnemu. Był królem pochodzenia węgierskiego.

Generał Władysław Sikorski był instruktorem Piłsudskiego, dowódcą Legionów Polskich w 1914 roku i założycielem szkoły oficerskiej w Krakowie. Od 7 listopada 1939 pełnił funkcję Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych i premiera rządu na emigracji. Zginął w katastrofie lotniczej w Gibraltarze (1943).

Stefan Żeromski (1864-1925) to wybitny pisarz, nazywany "sumieniem narodu" za społeczne zaangażowanie swoich utworów. Czterokrotnie nominowany do Literackiej Nagrody Nobla. Najważniejsze dzieła: "Syzyfowe prace", "Przedwiośnie", "Ludzie bezdomni", "Popioły".

Maria Dąbrowska (1889-1965) — jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku. Pięciokrotnie nominowana do Literackiej Nagrody Nobla. Najważniejsze dzieła: "Noce i dnie", "Marcin Kozera".

Julian Tuwim (1894-1953) to wybitny polski poeta XX wieku. Najważniejszy zbiór wierszy: "Kwiaty polskie". Był fenomenalnym tłumaczem literatury rosyjskiej na język polski. Jego żona Irena Tuwimowa przetłumaczyła na polski "Kubusia Puchatka".

Eliza Orzeszkowa była wybitną polską pisarką, która większość życia spędziła w Grodnie (dziś Białoruś), gdzie znajduje się jej dom-muzeum. Pisała po polsku, ale jej tematem byli głównie miejscowi mieszkańcy wsi (Białorusini). Najważniejsze dzieła: „Nad Niemnem" (powieść o powstaniu styczniowym), „Cham" (grana w Teatrze Kupałowskim), „Dziurdziowie".

Bolesław Prus (właściwie Aleksander Głowacki) był jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy epoki pozytywizmu. Jego najsłynniejsze dzieła to „Lalka" – powieść o miłości warszawskiego kupca Wokulskiego do arystokratki Izabeli, uznawana za jeden z najlepszych polskich romansów – oraz „Faraon" – powieść o starożytnym Egipcie, poruszająca temat władzy i konfliktu z kapłanami.

Jerzy Hoffman jest twórcą filmowych adaptacji Trylogii Henryka Sienkiewicza. Co ciekawe, kręcił je w odwrotnej kolejności niż napisał je Sienkiewicz: najpierw „Pana Wołodyjowskiego" (1969), potem „Potop" (1974) – z Danielem Olbrychskim jako Kmicicem, i na końcu „Ogniem i mieczem" (1999). Powodem tej kolejności były względy polityczne – „Ogniem i mieczem" przedstawia konflikt z Kozakami i przez długi czas nie mógł być nakręcony w PRL ze względu na stosunki z ZSRR.

Karol Szymanowski jest uważany – obok Fryderyka Chopina – za najwybitniejszego polskiego kompozytora. Stworzył balet „Harnasie" inspirowany folklorem góralskim (podhalańskim) z Tatr, a także „Stabat Mater", koncerty skrzypcowe i opery (np. „Król Roger"). Szymanowski łączył nowoczesne techniki muzyczne z polską tradycją ludową. Był dyrektorem konserwatorium w Warszawie. Wiele lat mieszkał w Zakopanem, gdzie czerpał inspirację z kultury góralskiej.

Paweł Pawlikowski urodził się w Warszawie, ale większość życia spędził za granicą (Wielka Brytania). Jego film „Ida" (2015) zdobył Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny – był to pierwszy Oscar w historii polskiego kina. „Ida" opowiada o młodej nowicjuszce, która przed złożeniem ślubów zakonnych odkrywa swoje żydowskie pochodzenie. Jego następny film „Zimna Wojna" (2018, ang. „Cold War") zdobył nagrodę za reżyserię w Cannes i był nominowany do Oscara.

Robert Lewandowski (ur. 1988) jest najlepszym polskim piłkarzem w historii. Grał w Bayernie Monachium (2014-2022), gdzie ustanowił rekord Bundesligi - 41 goli w sezonie, bijąc rekord Gerda Müllera z 1972 roku. Od 2022 gra w FC Barcelona. Jest kapitanem reprezentacji Polski.

Adam Małysz (ur. 1977) to najsłynniejszy polski sportowiec i jeden z najlepszych skoczków narciarskich w historii. Czterokrotny mistrz świata, czterokrotny zdobywca Pucharu Świata i czterokrotny medalista Igrzysk Olimpijskich.

Zygmunt III Waza (1566-1632) panował w latach 1587-1632. Był również królem Szwecji. W 1596 roku przeniósł stolicę Polski z Krakowa do Warszawy. Czas jego panowania uważany jest za okres największego rozkwitu Rzeczypospolitej, choć pojawiły się też pierwsze oznaki upadku.

Jan III Sobieski (1629-1696) panował w latach 1674-1696. Odniósł zwycięstwo w bitwie pod Wiedniem 12 września 1683 roku, kończąc agresję Imperium Osmańskiego na Europę. Znany jest też z "Listów do Marysieńki" - pięknych listów do żony Marii.

Lech Kaczyński, prezydent RP, zginął 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem. Leciał na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.

Polacy wierzą, że ruch Solidarność był możliwy dzięki duchowemu wsparciu Jana Pawła II. Jego pierwsza pielgrzymka do Polski w 1979 roku dodała Polakom odwagi.

Maria Skłodowska-Curie została pochowana w ołowianej trumnie, ponieważ jej ciało i rzeczy osobiste były silnie skażone promieniowaniem po wieloletnich badaniach nad pierwiastkami promieniotwórczymi.

Olga Tokarczuk otrzymała Nobla w dziedzinie literatury w 2018 roku. Jej najważniejsze dzieła to "Bieguni" i "Księgi Jakubowe". Używała pseudonimu Natasha Borodina.

Stanisław Moniuszko jest nazywany ojcem zarówno białoruskiej, jak i polskiej opery. Jego najsłynniejsze opery to "Halka" i "Straszny dwór".

Andrzej Wajda wyreżyserował m.in. filmy "Katyń" i "Człowiek z marmuru". W 2000 roku otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości.

Jerzy Hoffman wyreżyserował ekranizacje dzieł Sienkiewicza: "Potop" i "Pan Wołodyjowski", które są klasyką polskiego kina.

Ludwik Zamenhof, polski lekarz okulista i lingwista, stworzył język esperanto w 1887 roku jako międzynarodowy język pomocniczy.

Wojciech Kossak był polskim malarzem znanym z obrazów przedstawiających wojny napoleońskie i konie. Był synem Juliusza Kossaka, również słynnego malarza.

Jacek Malczewski był polskim malarzem symbolistą, znanym przede wszystkim z obrazów religijnych i alegorycznych.

Eliza Orzeszkowa pochodziła z Grodna. Jej najważniejsze dzieła to "Nad Niemnem" i "Cham".

Generał Tadeusz Jordan Rozwadowski pochodził z rodziny wojskowej. Służył w armii austriackiej, a potem polskiej. Odegrał kluczową rolę w Bitwie Warszawskiej 1920 roku. Był również wynalazcą i inżynierem wojskowym.

Stanisław Marusarz to czterokrotny olimpijczyk i wicemistrz świata w skokach narciarskich. Podczas II wojny światowej wykorzystywał swoją znajomość Tatr jako kurier Armii Krajowej. Dwukrotnie uciekł z niewoli, w tym z więzienia Montelupich w Krakowie.

Wincenty Witos (1874-1945) był trzykrotnym premierem II Rzeczypospolitej. Rozpoczął karierę polityczną jako wójt, stając się przykładem awansu „od zera do bohatera" w polskiej polityce. Był liderem ruchu ludowego.

Halina Konopacka (1900-1989) to pierwsza polska medalistka olimpijska – zdobyła złoty medal w rzucie dyskiem na Igrzyskach w Amsterdamie w 1928 roku. Była żoną Ignacego Matuszewskiego, ministra skarbu, który ewakuował polskie złoto w 1939 roku.

Eliza Orzeszkowa (1841-1910) to wybitna pisarka, autorka wielu utworów prozaicznych. Najważniejszy utwór to powieść "Nad Niemnem", za którą była nominowana do Nagrody Nobla, ale przegrała z Henrykiem Sienkiewiczem.

Witold Gombrowicz (1904-1969) — powieściopisarz, nowelista, dramaturg. Pisał specyficzną prozę, pełną poczucia absurdu, często krytykującą rzeczywistość. Najważniejsze dzieła: "Ferdydurke", "Trans-Atlantyk".

Julian Tuwim był jednym z najpopularniejszych polskich poetów okresu dwudziestolecia międzywojennego. Znany z wierszy dla dzieci: „Lokomotywa", „Ptasie radio", „Abecadło". Był tłumaczem poezji rosyjskiej (Puszkin, Majakowski, Pasternak), francuskiej i niemieckiej. Znany ze specyficznego humoru i gry słów. W Polsce jest uważany za jednego z klasyków literatury dziecięcej.

Stefan Batory był księciem Siedmiogrodu (dzisiejsza Rumunia), który został wybrany na króla Polski w 1576 roku. Ożenił się z Anną Jagiellonką (siostrą Zygmunta Augusta). Jako wybitny wódz prowadził trzy kampanie wojenne przeciwko Iwanowi IV Groźnemu (carowi Rosji), odzyskując Połock i inne utracone ziemie. Utworzył piechoty typu węgierskiego i zreformował armię. Założył Trybunał Koronny jako najwyższy sąd szlachecki.

Zygmunt II August był ostatnim władcą z dynastii Jagiellonów. Jego najważniejszym osiągnięciem było podpisanie Unii Lubelskiej w 1569 roku, która połączyła Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie w jedno państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Był to jeden z największych krajów w ówczesnej Europie. Po śmierci Zygmunta II Augusta (1572) rozpoczął się okres wolnej elekcji – królów wybierała szlachta.

Ludwik Zamenhof (1859-1917) urodził się w Białymstoku - wielokulturowym mieście. Konflikty między narodowościami zainspirowały go do stworzenia esperanto (1887) - języka, który miał łączyć narody. Z zawodu był lekarzem-okulistą.

Krzysztof Penderecki (1933-2020) to jeden z najważniejszych kompozytorów XX-XXI wieku. Jego "Tren ofiarom Hiroshimy" (1960) zrewolucjonizował muzykę klasyczną. Muzyka Pendereckiego była wykorzystywana w filmach "Lśnienie" Kubricka i "Egzorcysta". Otrzymał cztery nagrody Grammy.

Andrzej Sapkowski (ur. 1948) stworzył postać Geralta z Rivii - wiedźmina. Seria książek przetłumaczona na ponad 37 języków. Gra "Wiedźmin 3" CD Projekt Red to jedna z najlepiej ocenianych gier w historii. Na podstawie książek powstał też serial Netflix.

Stanisław Lem (1921-2006) to jeden z najsłynniejszych pisarzy science-fiction na świecie. Napisał "Solaris" i "Powrót z gwiazd". Jego książki przetłumaczono na 41 języków. Na podstawie "Solaris" powstały dwa filmy - Andrieja Tarkowskiego (1972) i Stevena Soderbergha (2002).

Pierwszy prezydent RP to Gabriel Narutowicz (1922) - zamordowany po 5 dniach. Prezydenci III RP: Jaruzelski (1989-1990), Wałęsa (1990-1995), Kwaśniewski (1995-2005, za jego rządów Polska wstąpiła do NATO i UE), Kaczyński (2005-2010, zginął w katastrofie smoleńskiej), Komorowski (2010-2015), Duda (od 2015).

Ludwik Zamenhof urodził się w Białymstoku - wielokulturowym mieście, co zainspirowało go do stworzenia esperanto w 1887 roku.

"Tren ofiarom Hiroshimy" (1960) na 52 instrumenty smyczkowe to przełomowe dzieło Pendereckiego.

Geralt z Rivii to wiedźmin - łowca potworów, główny bohater sagi "Wiedźmin" Sapkowskiego.

Stanisław Lem (1921-2006) napisał "Solaris" - jeden z najsłynniejszych utworów science-fiction na świecie. Jego książki przetłumaczono na 41 języków.

Lech Kaczyński zginął w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 roku. Leciał na rocznicę zbrodni katyńskiej.

Za prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego (1995-2005) Polska wstąpiła do NATO (1999) i Unii Europejskiej (2004).

Anna German (1936-1982) to legendarna polska piosenkarka, znana w Polsce i ZSRR. Była pierwszą Polką, która wystąpiła na festiwalu w San Remo.

Stanisław August Poniatowski (1764-1795) był ostatnim królem Rzeczypospolitej. Otrzymał tron dzięki carycy Katarzynie II, ale nie zdołał uratować państwa przed rozbiorami.

Czesław Niemen to pseudonim - jego prawdziwe nazwisko to Czesław Juliusz Wydrzycki. Urodził się na Białorusi i był jednym z najważniejszych polskich muzyków.

Agnieszka Radwańska to najlepsza polska tenisistka w historii.

Korneli Morawiecki (1941-2019) był założycielem „Solidarności Walczącej" – antykomunistycznej organizacji podziemnej. Walczył o wolność i demokrację w Polsce w okresie PRL. Był jednym z najważniejszych działaczy opozycji.

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944) to jeden z najwybitniejszych polskich poetów „Pokolenia Kolumbów". Urodzony 22 stycznia 1921 roku, zginął jako powstaniec w Powstaniu Warszawskim w wieku zaledwie 23 lat.

Prezydenci III Rzeczypospolitej: Wojciech Jaruzelski (1989–1990, ostatni prezydent PRL), Lech Wałęsa (1990–1995, pierwszy niekomunistyczny prezydent, Noblistka pokojowy), Aleksander Kwaśniewski (1995–2005, dwie kadencje, wstąpienie do NATO i UE), Lech Kaczyński (2005–2010, zginął pod Smoleńskiem), Bronisław Komorowski (2010–2015), Andrzej Duda (od 2015).

Anna German (1936-1982) to polska piosenkarka, kompozytorka i aktorka. Gwiazda estrady lat 60-80, znana z piosenek w wielu językach - polskim i rosyjskim przede wszystkim. Urodziła się w Uzbekistanie, była etniczną Niemką. Była pierwszą Polką, która wystąpiła na festiwalu w San Remo.

Czesław Niemen (1939-2004), właściwie Czesław Wydrzycki, to jeden z najważniejszych twórców muzyki w Polsce. Urodził się na Białorusi. Był kompozytorem, piosenkarzem rockowym i przedstawicielem progressive rocka.

Agnieszka Radwańska (ur. 1989) to najlepsza i najbardziej utytułowana tenisistka w historii polskiego tenisa. Ma młodszą siostrę Urszulę, która też grała w tenisa zawodowo.

Stanisław August Poniatowski (1732-1798) był ostatnim królem Rzeczypospolitej. Otrzymał tron dzięki rosyjskiej carycy Katarzynie II. Był człowiekiem wykształconym i mecenasem kultury, ale nie zdołał uratować państwa przed rozbiorami. Po trzecim rozbiorze (1795) abdykował i został zesłany do Petersburga.

Muzyka Pendereckiego została wykorzystana w filmie "Lśnienie" (The Shining, 1980) Stanleya Kubricka.

CD Projekt Red - polska firma, która stworzyła serię gier "Wiedźmin", w tym "Wiedźmin 3: Dziki Gon" - jedną z najlepiej ocenianych gier w historii.

Robert Kubica był pierwszym polskim kierowcą wyścigowym w Formule 1.

Marcin Gortat to jeden z najwybitniejszych polskich koszykarzy - jedyny Polak, który doszedł do finału NBA. Jego pseudonim to "Polish Machine".

"Czerwone Gitary" (Красные гитары) - polska grupa rockowa założona w Gdańsku w 1965 roku, jedna z najważniejszych w historii polskiej muzyki.

Ignacy Mościcki był ostatnim prezydentem II Rzeczypospolitej. Sprawował urząd od 1926 do 1939 roku, kiedy to po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Rumunii.

Robert Kubica jest polskim kierowcą wyścigowym Formuły 1. W 2008 roku wygrał Grand Prix Kanady, stając się pierwszym Polakiem, który wygrał wyścig F1.

Olga Tokarczuk używała pseudonimu literackiego Natasha Borodina.

Wizerunek Władysława Reymonta znajdował się na banknocie o nominale 1 milion złotych (przed denominacją w 1995 roku).

Czesław Miłosz pochowany jest w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie, obok innych wybitnych Polaków.