Historia Polski

Chrzest Polski w 966 roku to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii kraju. Mieszko I, pierwszy historyczny władca Polski z dynastii Piastów, przyjął chrzest za pośrednictwem Czech. Jego żona Dobrawa (Dubravka) była czeską księżniczką, która odegrała kluczową rolę w chrystianizacji Polski. Dzięki chrztowi Polska weszła do kręgu cywilizacji zachodnioeuropejskiej.

Bolesław I Chrobry (Храбрый) był synem Mieszka I i pierwszym koronowanym królem Polski. Koronacja odbyła się w 1025 roku, zaledwie kilka miesięcy przed jego śmiercią. Za jego panowania Polska znacznie poszerzyła swoje terytoria. Był silnym władcą, który zbudował potężne państwo i zyskał szacunek w całej Europie.

Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) to jedna z największych bitew średniowiecznej Europy. Połączone siły Królestwa Polskiego pod wodzą Władysława II Jagiełły i Wielkiego Księstwa Litewskiego pokonały Zakon Krzyżacki. W bitwie zginął wielki mistrz Ulrich von Jungingen. Zwycięstwo złamało potęgę Krzyżaków.

Chrzest Polski miał miejsce w 966 roku za panowania Mieszka I.

Mieszko I, pierwszy historyczny władca Polski z dynastii Piastów, przyjął chrzest w 966 roku.

Dobrawa (Dubravka) była czeską księżniczką, która odegrała kluczową rolę w chrystianizacji Polski.

Bolesław I Chrobry został pierwszym koronowanym królem Polski w 1025 roku.

Bitwa pod Grunwaldem odbyła się 15 lipca 1410 roku.

Pod Grunwaldem w 1410 roku polsko-litewskie wojska pokonały Zakon Krzyżacki.

Konstytucja 3 Maja została uchwalona w 1791 roku.

Konstytucja 3 Maja (1791) była drugą na świecie po Konstytucji USA (1787).

Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918 roku.

Józef Piłsudski objął funkcję Naczelnika Państwa 11 listopada 1918 roku.

Polska nie istniała na mapie od 1795 roku (III rozbiór) do 1918 roku - czyli 123 lata.

II Wojna Światowa rozpoczęła się 1 września 1939 roku atakiem Niemiec na Polskę.

Polska straciła około 6 milionów obywateli, w tym 3 miliony polskich Żydów.

17 września 1939 roku Związek Radziecki zaatakował Polskę ze wschodu.

11 listopada to Narodowe Święto Niepodległości - rocznica odzyskania niepodległości w 1918 roku.

Mieszko I pochodził z dynastii Piastów - pierwszej polskiej dynastii królewskiej.

Bolesław Chrobry został koronowany na króla Polski w 1025 roku.

Konstytucja 3 Maja 1791 roku była pierwszą nowoczesną konstytucją w Europie i drugą na świecie po Konstytucji Stanów Zjednoczonych (1787). Uchwalił ją Sejm Czteroletni. Wprowadzała trójpodział władzy, znosiła liberum veto i dawała więcej praw mieszczanom. 3 maja to dziś jedno z najważniejszych świąt państwowych w Polsce.

11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość po 123 latach nieistnienia na mapie Europy (od III rozbioru w 1795). Józef Piłsudski objął funkcję Naczelnika Państwa. Data ta związana jest z zakończeniem I wojny światowej. 11 listopada to Narodowe Święto Niepodległości w Polsce.

II Wojna Światowa rozpoczęła się 1 września 1939 roku atakiem Niemiec na Polskę. 17 września Związek Radziecki zaatakował Polskę ze wschodu. Polska straciła około 6 milionów obywateli, w tym 3 miliony polskich Żydów zamordowanych w Holokauście. Warszawa została zniszczona w ponad 80%. Wojna zakończyła się w 1945 roku.

Bitwa pod Grunwaldem odbyła się pod dowództwem króla Władysława II Jagiełły.

3 maja to święto państwowe upamiętniające uchwalenie Konstytucji 3 Maja w 1791 roku.

1 września 1939 roku Niemcy hitlerowskie zaatakowały Polskę, co rozpoczęło II Wojnę Światową.

Chrzest Polski miał miejsce w 966 roku za panowania Mieszka I. Mieszko przyjął chrześcijaństwo z Czech, a jego żoną była czeska księżniczka Dobrawa.

Bolesław Chrobry został koronowany na króla Polski w 1025 roku w katedrze gnieźnieńskiej. Był pierwszym polskim władcą noszącym tytuł króla.

Bitwa pod Grunwaldem odbyła się 15 lipca 1410 roku. Połączone siły polsko-litewskie pokonały Zakon Krzyżacki. To jedno z najważniejszych zwycięstw w historii Polski.

Obroną klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie dowodził ksiądz Augustyn Kordecki w 1655 roku. Obrona ta stała się symbolem polskiego oporu.

Wojskami polskimi w Bitwie pod Wiedniem w 1683 roku dowodził król Jan III Sobieski. Pokonał on armię Imperium Osmańskiego i uratował Wiedeń przed oblężeniem tureckim.

Rozbiorów Polski dokonały Rosja, Prusy i Austria. I rozbiór — 1772, II rozbiór — 1793, III rozbiór — 1795. Po III rozbiorze Polska zniknęła z mapy na 123 lata.

Konstytucja 3 Maja została uchwalona 3 maja 1791 roku. Była to pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie (po amerykańskiej). Zniosła liberum veto i wprowadziła trójpodział władzy.

Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918 roku, po zakończeniu I wojny światowej. Naczelnikiem Państwa został Józef Piłsudski.

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00 (godzina "W") i trwało 63 dni. Było dowodzone przez Armię Krajową pod komendą gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego.

"Solidarność" powstała w sierpniu 1980 roku w Stoczni Gdańskiej. Jej przywódcą był Lech Wałęsa. Był to pierwszy niezależny związek zawodowy w bloku komunistycznym.

W 1989 roku odbyły się Obrady Okrągłego Stołu, które doprowadziły do końca komunizmu w Polsce. Tadeusz Mazowiecki został pierwszym niekomunistycznym premierem.

Polska wstąpiła do NATO (Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego) w 1999 roku, razem z Czechami i Węgrami.

Polska wstąpiła do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku.

Zjazd Gnieźnieński w 1000 roku to spotkanie cesarza Ottona III z Bolesławem Chrobrym przy grobie św. Wojciecha w Gnieźnie. Cesarz nałożył Chrobremu na głowę swoją koronę cesarską i podarował mu kopię Włóczni św. Maurycego. Utworzono arcybiskupstwo w Gnieźnie oraz biskupstwa w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. Zjazd oznaczał uznanie Polski przez cesarstwo.

Książę Konrad I Mazowiecki w 1226 roku zaprosił Zakon Krzyżacki do Polski, by pomagał w walce z pogańskimi plemionami Prusów. Krzyżacy osiedlili się na ziemi chełmińskiej i stworzyli potężne państwo zakonne. Z czasem stali się największym zagrożeniem dla Polski i Litwy. Decyzja Konrada uważana jest za jeden z największych błędów politycznych w historii Polski.

Akademia Krakowska, założona w 1364 roku przez Kazimierza III Wielkiego, to najstarsza uczelnia w Polsce i jedna z najstarszych w Europie. Kazimierz Wielki był jedynym polskim królem, który otrzymał przydomek 'Wielki'. Mówi się, że 'zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną'. Odnowiona w 1400 roku przez królową Jadwigę, uczelnia przyjęła nazwę Uniwersytet Jagielloński.

Unia w Krewie (1385) to porozumienie, na mocy którego wielki książę litewski Władysław Jagiełło poślubił polską królową Jadwigę i przyjął chrzest. Litwa została schrystianizowana, a Jagiełło został królem Polski. Unia połączyła dwa największe państwa regionu w sojusz skierowany przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu. Zapoczątkowała dynastię Jagiellonów.

Na Zjeździe Gnieźnieńskim w 1000 roku cesarz Otton III spotkał się z Bolesławem Chrobrym, uznając Polskę.

Konrad I Mazowiecki sprowadził Zakon Krzyżacki do Polski w 1226 roku.

Krzyżacy zostali sprowadzeni do walki z pogańskimi plemionami Prusów.

Akademię Krakowską (późniejszy Uniwersytet Jagielloński) założył Kazimierz III Wielki.

Akademia Krakowska nosi dziś nazwę Uniwersytet Jagielloński - najstarsza uczelnia w Polsce.

O Kazimierzu Wielkim mówi się, że 'zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną'.

Unia Krewska (1385) połączyła Polskę i Litwę - Jagiełło poślubił Jadwigę i został królem Polski.

Na mocy Unii Lubelskiej (1569) powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów - Polska i Litwa.

Zygmunt III Waza przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy w 1596 roku.

Stolica została przeniesiona z Krakowa do Warszawy w 1596 roku.

XVI wiek to 'złoty wiek' Polski - okres rozkwitu kultury, nauki i tolerancji religijnej.

Konfederacja Warszawska (1573) gwarantowała wolność wyznania - Polska nazywana była 'państwem bez stosów'.

Unia Lubelska (1569) przekształciła unię personalną w unię realną - powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów.

Akademia Krakowska została odnowiona w 1400 roku przez królową Jadwigę.

Warszawa była bardziej centralnie położona po Unii Lubelskiej - bliżej Litwy.

Kazimierz III Wielki to jedyny polski król z przydomkiem 'Wielki'.

Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) to jedno z największych starć w średniowiecznej Europie, w którym wzięło udział ok. 185 000 żołnierzy. Połączone siły polsko-litewskie pod wodzą Władysława II Jagiełły pokonały armię Zakonu Krzyżackiego. W bitwie zginął wielki mistrz Ulrich von Jungingen.

Konstytucja 3 Maja została uchwalona w 1791 roku przez Sejm Wielki. Była pierwszą konstytucją w Europie i drugą na świecie (po USA). Nadała wolności obywatelskie i potwierdziła polityczną niezależność mieszkańców Rzeczypospolitej. Jej uchwalenie doprowadziło do II rozbioru Polski – Rosja i Prusy uznały ją za zagrożenie.

Św. Wojciech, biskup praski, w 997 roku podjął misję chrystianizacji pogańskich plemion pruskich na północy Polski. Z jego inicjatywy powstał Gdańsk. Zabity podczas misji, został ogłoszony pierwszym polskim świętym. Jego relikwie spoczęły w Gnieźnie, gdzie 3 lata później ustanowiono pierwsze arcybiskupstwo.

Zjazd gnieźnieński w 1000 roku to historyczne spotkanie Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III przy grobie Św. Wojciecha w Gnieźnie. Cesarz uznał suwerenność Polski i ustanowiono metropolię gnieźnieńską — pierwszy ośrodek kościelny w Polsce.

Unia Lubelska (1569) przekształciła dotychczasową unię personalną Polski i Litwy w unię realną. Powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów ze wspólnym sejmem, wspólną polityką zagraniczną i wspólną walutą. Było to jedno z największych i najludniejszych państw ówczesnej Europy. Unia przetrwała do rozbiorów w XVIII wieku.

W 1596 roku król Zygmunt III Waza przeniósł stolicę Polski z Krakowa do Warszawy. Powodem była bardziej centralna lokalizacja Warszawy po Unii Lubelskiej - miasto leżało bliżej Litwy. Kraków pozostał jednak miastem koronacyjnym królów polskich. Kolumna Zygmunta III na placu Zamkowym w Warszawie to najstarszy świecki pomnik w stolicy.

XVI wiek to okres największego rozkwitu Rzeczypospolitej, nazywany 'złotym wiekiem'. Polska była wtedy jednym z największych i najbardziej tolerancyjnych państw w Europie. W 1573 roku uchwalono akt Konfederacji Warszawskiej, gwarantujący wolność wyznania. Rozkwitała literatura (Jan Kochanowski), nauka (Mikołaj Kopernik) i sztuka. Polska była nazywana 'państwem bez stosów'.

Jagiełło przyjął chrzest katolicki - warunkiem Unii Krewskiej było przyjęcie chrześcijaństwa przez Litwę.

Otton III nałożył Chrobremu koronę cesarską i podarował kopię Włóczni św. Maurycego.

Kolumna Zygmunta III Wazy na placu Zamkowym to najstarszy świecki pomnik w Warszawie.

Unia Krewska zapoczątkowała dynastię Jagiellonów na polskim tronie.

Mieszko I przyjął chrześcijaństwo z Czech. Jego żona Dobrawa była czeską księżniczką i odegrała ważną rolę w chrystianizacji Polski.

W roku 1000 odbył się Zjazd Gnieźnieński — spotkanie Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III. Zjazd umocnił pozycję Polski w Europie.

Akademię Krakowską (dzisiejszy Uniwersytet Jagielloński) założył Kazimierz III Wielki w 1364 roku. Jest to najstarszy polski uniwersytet.

Unia Krewska z 1385 roku to porozumienie między Polską a Litwą, skierowane przeciw wspólnemu wrogowi — Krzyżakom. Wielki książę litewski Jagiełło przyjął chrzest i poślubił polską królową Jadwigę.

W wyniku Unii Lubelskiej w 1569 roku powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów — wspólne państwo polsko-litewskie, jedno z największych w ówczesnej Europie.

Słowa hymnu "Mazurek Dąbrowskiego" napisał Józef Wybicki w 1797 roku dla Legionów Polskich we Włoszech, dowodzonych przez generała Jana Henryka Dąbrowskiego.

15 sierpnia 1920 roku odbyła się Bitwa Warszawska, zwana "Cudem nad Wisłą". Polskie wojska pokonały armię bolszewicką, broniąc niepodległości Polski i Europy przed komunizmem.

Pakt Ribbentrop-Mołotow (23 sierpnia 1939) to tajne porozumienie między Niemcami hitlerowskimi a ZSRR o podziale Europy Wschodniej, w tym Polski. Otworzył drogę do wybuchu II wojny światowej.

Karol Wojtyła został papieżem w 1978 roku, przyjmując imię Jan Paweł II. Był pierwszym Polakiem i pierwszym papieżem spoza Włoch od ponad 400 lat.

Stan wojenny w Polsce został wprowadzony 13 grudnia 1981 roku przez generała Wojciecha Jaruzelskiego. Miał na celu zduszenie ruchu "Solidarność".

Pierwsze w pełni demokratyczne wybory prezydenckie odbyły się w 1990 roku. Wygrał je Lech Wałęsa — przywódca "Solidarności".

Konrad Mazowiecki w 1226 roku sprowadził do Polski Zakon Krzyżacki, by pomóc w podbiciu pogańskich Prusów. Z czasem Krzyżacy rośli w siłę i stali się zagrożeniem dla Polski, co doprowadziło do wojny zakończonej bitwą pod Grunwaldem w 1410 roku.

Kazimierz III Wielki (1310-1370) — ostatni król z dynastii Piastów. Znany z powiedzenia "zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną" — rozbudował Wawel i zbudował wiele zamków. W 1364 roku założył Uniwersytet Krakowski (Jagielloński) — pierwszą polską uczelnię wyższą.

12 września 1683 roku król Jan III Sobieski na czele połączonych sił polsko-austriacko-niemieckich pokonał armię Imperium Osmańskiego pod Wiedniem. Była to jedna z największych bitew kawalerii w historii - słynna szarża polskich husarzy. Sobieski napisał do żony Marysieńki słynne słowa: 'Bóg i Pan nasz na wieki pobłogosławiony - dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu'. Bitwa zakończyła ekspansję turecką w Europie.

Konfederacja Barska (1768-1772) to konfederacja szlachty polskiej zawiązana w Barze na Podolu. Była skierowana przeciwko rosnącym wpływom Imperium Rosyjskiego i ingerencji carycy Katarzyny II w wewnętrzne sprawy Polski. Konfederaci walczyli w obronie wiary katolickiej i suwerenności państwa. Klęska konfederacji doprowadziła bezpośrednio do I rozbioru Polski w 1772 roku.

Pierwszy rozbiór Polski nastąpił 5 sierpnia 1772 roku. Rosja, Prusy i Austria zabrały łącznie około 30% terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Rosja otrzymała wschodnie Inflanty i część Białorusi, Prusy - Warmię i Pomorze Gdańskie (bez Gdańska), Austria - południową Małopolskę z Lwowem (Galicja). Rozbiór był szokiem dla polskiego społeczeństwa i doprowadził do reform.

Drugi rozbiór Polski (1793) był przeprowadzony przez Rosję i Prusy (bez udziału Austrii). Rosja zagarnęła centralną Białoruś i Ukrainę prawobrzeżną, a Prusy - Wielkopolskę z Poznaniem i część Mazowsza. Rozbiór nastąpił po przegranej wojnie z Rosją w obronie Konstytucji 3 Maja. Konfederacja Targowicka, złożona z magnatów przeciwnych reformom, wezwała Rosję na pomoc.

Król Jan III Sobieski pokonał armię Imperium Osmańskiego pod Wiedniem 12 września 1683 roku.

I rozbioru Polski dokonały Rosja, Prusy i Austria w 1772 roku.

W I rozbiorze (1772) Rosja, Prusy i Austria zabrały łącznie około 30% terytorium Rzeczypospolitej.

W II rozbiorze uczestniczyły Rosja i Prusy. Austria nie brała udziału.

III rozbiór Polski nastąpił w 1795 roku - Polska zniknęła z mapy na 123 lata.

Powstaniem Kościuszkowskim dowodził Tadeusz Kościuszko, który złożył przysięgę na Rynku w Krakowie.

Kosynierzy to chłopi uzbrojeni w kosy, którzy walczyli w Powstaniu Kościuszkowskim, m.in. pod Racławicami.

Generał Jan Henryk Dąbrowski utworzył Legiony Polskie we Włoszech u boku Napoleona.

Józef Wybicki napisał 'Pieśń Legionów Polskich we Włoszech', znaną jako 'Mazurek Dąbrowskiego'.

Pierwsze słowa hymnu to: 'Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy'.

Konfederacja Barska to zbrojny zryw szlachty przeciwko rosyjskim wpływom i ingerencji Katarzyny II.

Konfederacja Targowicka to zdrada magnatów, którzy sprzeciwili się Konstytucji 3 Maja i wezwali Rosję na pomoc.

Stanisław August Poniatowski (panował 1764-1795) był ostatnim królem Polski.

Poniatowski założył Szkołę Rycerską (Korpus Kadetów) - jedną z najważniejszych uczelni wojskowych.

Sobieski napisał: 'Bóg i Pan nasz na wieki pobłogosławiony - dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu'.

Zwycięska bitwa pod Racławicami (4 kwietnia 1794) - kosynierzy pokonali rosyjską artylerię.

Traktat Wersalski podpisany 28 czerwca 1919 roku potwierdził niepodległość Polski i wyznaczył jej zachodnią granicę. Delegatem Polski na konferencji pokojowej w Paryżu był Roman Dmowski, który współpodpisał traktat. Polska wróciła na mapę Europy po 123 latach niewoli (rozbiorów: 1795–1918).

Bitwa Warszawska (sierpień 1920) to decydujące starcie w wojnie polsko-bolszewickiej. Armia Ochotnicza gen. Józefa Hallera zebrała 30 000 ochotników w Warszawie w ciągu jednego tygodnia. Zwycięstwo Polski uchroniło Europę przed ekspansją komunizmu. Nazywane „Cudem nad Wisłą".

Unia lubelska (1569) połączyła Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie w Rzeczpospolitą Obojga Narodów — największe mocarstwo w Europie w tamtych czasach. W skład weszła także Ukraina. Wspólne państwo miało wspólny Sejm, walutę i politykę zagraniczną.

W 1652 roku wprowadzono zasadę liberum veto — prawo każdego posła do zerwania obrad Sejmu i unieważnienia podjętych uchwał jednym głosem. Ten symbol "złotej wolności" szlacheckiej w praktyce uniemożliwiał sprawne funkcjonowanie Sejmu i przyczyniał się do upadku państwa.

Potop Szwedzki (1655-1660) — Karol X zajął Kraków i Warszawę (zginęło 80% mieszkańców). Punktem zwrotnym była bohaterska obrona Jasnej Góry w Częstochowie — uratowała się dzięki interwencji Matki Boskiej. Madonna Częstochowska została koronowana Królową Polski. Pokój zawarto w Oliwie w 1660 roku.

Westerplatte to półwysep w Gdańsku, gdzie mieściła się polska Wojskowa Składnica Tranzytowa. 1 września 1939 roku niemiecki pancernik Schleswig-Holstein otworzył ogień na Westerplatte, rozpoczynając II wojnę światową. Załoga – ok. 200 żołnierzy pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego – broniła się przez 7 dni przeciwko wielokrotnie liczniejszym siłom niemieckim. Obrona Westerplatte stała się symbolem polskiego bohaterstwa i oporu.

W przeciwieństwie do Rosji i krajów byłego ZSRR, Polska nie świętuje 9 maja. Choć koniec wojny przyniósł wyzwolenie od nazistów, dla Polaków oznaczał też: całkowite zniszczenie stolicy (Warszawa leżała w gruzach), utratę wschodnich terenów (Lwów, Wilno, Grodno), narzucony komunistyczny rząd i kontrolę sowiecką trwającą do 1989 roku. Polska „wyzwolona" straciła suwerenność na 45 lat.

Insurekcja Kościuszkowska (1794) to powstanie narodowe pod wodzą Tadeusza Kościuszki. 24 marca 1794 roku Kościuszko złożył przysięgę na krakowskim Rynku Głównym jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej. Najsłynniejsza bitwa to zwycięska bitwa pod Racławicami (4 kwietnia), gdzie kosynierzy (chłopi uzbrojeni w kosy) pokonali Rosjan. Powstanie upadło po klęsce pod Maciejowicami.

Trzeci rozbiór Polski (1795) oznaczał całkowity koniec istnienia Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Rosja, Prusy i Austria podzieliły między siebie resztę polskich ziem. Ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski abdykował. Polska zniknęła z mapy Europy na 123 lata - aż do odzyskania niepodległości 11 listopada 1918 roku.

W 1797 roku generał Jan Henryk Dąbrowski utworzył we Włoszech Legiony Polskie u boku Napoleona Bonaparte. Legiony walczyły z nadzieją, że Napoleon pomoże odzyskać Polskę. Józef Wybicki napisał wtedy 'Pieśń Legionów Polskich we Włoszech', znaną jako 'Mazurek Dąbrowskiego' - dziś hymn narodowy Polski. Pierwsze słowa to: 'Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy'.

Stanisław August Poniatowski (panował 1764-1795) był ostatnim królem Polski. Został wybrany na króla dzięki poparciu carycy Katarzyny II, z którą łączył go romans. Mimo zależności od Rosji, był mecenasem kultury i nauki. Założył Szkołę Rycerską (Korpus Kadetów) oraz wspierał reformy, w tym Konstytucję 3 Maja. Po III rozbiorze abdykował i zmarł w Petersburgu w 1798 roku.

Poniatowski był kochankiem carycy Katarzyny II, która pomogła mu zostać królem Polski.

Kościuszko złożył przysięgę 24 marca 1794 roku na Rynku Głównym w Krakowie.

Klęska Konfederacji Barskiej doprowadziła bezpośrednio do I rozbioru Polski w 1772 roku.

Poniatowski abdykował po III rozbiorze i zmarł w Petersburgu w 1798 roku.

Konrad Mazowiecki sprowadził Krzyżaków do Polski w 1226 roku, aby walczyć z pogańskimi Prusami. Ta decyzja miała poważne konsekwencje dla przyszłości Polski.

Stolicę Polski z Krakowa do Warszawy przeniósł Zygmunt III Waza w 1596 roku.

XVI wiek (szesnasty) jest nazywany złotym wiekiem Polski. Był to okres rozkwitu kultury, nauki, gospodarki i potęgi politycznej Rzeczypospolitej.

Potop Szwedzki (1655–1660) to najazd Szwecji na Polskę. Symbolem oporu była obrona klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie pod dowództwem księdza Augustyna Kordeckiego. Zakończył się pokojem w Oliwie.

Konstytucja 3 Maja (1791) była pierwszą konstytucją w Europie i drugą na świecie po amerykańskiej. Zniosła liberum veto i wprowadziła trójpodział władzy.

III rozbiór Polski nastąpił w 1795 roku (Austria, Prusy, Rosja). Polska zniknęła z mapy Europy na 123 lata — aż do odzyskania niepodległości w 1918 roku.

Powstanie Kościuszkowskie (1794) dowodził Tadeusz Kościuszko. Złożył przysięgę w Krakowie i odniósł zwycięstwo w Bitwie pod Racławicami. Powstanie było próbą obrony niepodległości po II rozbiorze.

Powstanie Listopadowe trwało w latach 1830–1831 i było skierowane przeciwko Rosji. Po jego upadku nastąpiła Wielka Emigracja polskiej inteligencji i artystów. Jedną z bohaterek powstania była Emilia Plater.

Powstanie Styczniowe trwało w latach 1863–1864 i było skierowane przeciw Rosji. Było to ostatnie wielkie polskie powstanie w XIX wieku.

Zbrodnia Katyńska (wiosna 1940) to masowy mord dokonany przez NKWD na około 22 tysiącach polskich oficerów, policjantów i inteligencji. Przez dziesięciolecia ZSRR ukrywał prawdę o tej zbrodni.

Powstanie w getcie warszawskim wybuchło 19 kwietnia 1943 roku. Było to zbrojne wystąpienie Żydów przeciwko niemieckiemu planowi likwidacji getta.

Po III rozbiorze w 1795 roku Polska zniknęła z mapy Europy na 123 lata — aż do odzyskania niepodległości 11 listopada 1918 roku.

W 1683 roku Turcy najechali na Europę i dotarli do Wiednia. Papież zwrócił się o pomoc do Polski jako najbardziej katolickiego kraju. Jan III Sobieski z wojskiem pojechał z odsiecz wiedeńską i pomógł pokonać Turków. Bitwa ta zahamowała ekspansję Imperium Osmańskiego w Europie.

Konstytucja 3 maja 1791 roku, uchwalona za króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, to pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie (po Stanach Zjednoczonych). Ustanowiła dziedziczność tronu i zniosła liberum veto. Niestety, nie uratowała Polski od rozbiorów.

Trzy rozbiory Polski: I rozbiór (1772), II rozbiór (1793), III rozbiór (1795) — Rosja, Prusy i Austria podzieliły między siebie terytorium Polski. Po III rozbiorze Polska zniknęła z mapy świata na 123 lata. W zaborach prowadzono aktywną politykę depolonizacji, ale Polacy pisali najwspanialsze dzieła literackie.

Liberum veto było symbolem nieograniczonej wolności szlacheckiej. W praktyce uniemożliwiało sprawne funkcjonowanie Sejmu, bo jeden poseł mógł zablokować wszystkie uchwały. Zasada ta była jedną z głównych przyczyn osłabienia państwa polskiego i doprowadziła do rozbiorów. Konstytucja 3 Maja 1791 roku zniosła liberum veto.

Leszek Balcerowicz, minister finansów w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, opracował radykalny program reform zwany „terapią szokową". Reformy obejmowały liberalizację cen, prywatyzację przedsiębiorstw państwowych i stabilizację złotego. Choć początkowo spowodowały wzrost bezrobocia, w dłuższej perspektywie umożliwiły szybki rozwój gospodarczy Polski.

Wstąpienie do NATO (1999) i Unii Europejskiej (2004) to jedne z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski. NATO zapewniło Polsce bezpieczeństwo militarne, a członkostwo w UE otworzyło dostęp do wspólnego rynku europejskiego i funduszy strukturalnych. Polska stała się jednym z największych beneficjentów funduszy unijnych.

Jadwiga Andegaweńska została koronowana na „króla" (nie królową!) Polski w 1384 roku, mając zaledwie 10-11 lat. Jej małżeństwo z litewskim wielkim księciem Jagiełłą w 1386 roku było częścią Unii Krewskiej (1385), dzięki której Litwa przyjęła chrzest. Jadwiga zapisała swoje klejnoty na odnowienie Uniwersytetu Krakowskiego (Akademii Krakowskiej, dzisiejszy UJ). Zmarła młodo, w wieku ok. 25 lat. W 1997 roku została kanonizowana przez papieża Jana Pawła II.

Po porozumieniach Okrągłego Stołu (1989) i częściowo wolnych wyborach 4 czerwca 1989 roku, Tadeusz Mazowiecki został wybrany na premiera przez Sejm 24 sierpnia 1989 roku. Był to przełomowy moment w historii Europy – pierwszy niekomunistyczny szef rządu w bloku wschodnim. W jego rządzie Leszek Balcerowicz przeprowadził „terapię szokową" transformacji gospodarczej. Mazowiecki był działaczem „Solidarności", doradcą Lecha Wałęsy i redaktorem „Tygodnika Solidarność".

Po upadku powstania listopadowego (1830-1831) ok. 10 000 Polaków wyemigrowało, głównie do Francji. Wśród emigrantów byli najwybitniejsi twórcy polskiej kultury: Adam Mickiewicz (napisał „Pana Tadeusza" i „Dziady" w Paryżu), Juliusz Słowacki, Fryderyk Chopin (osiadł w Paryżu, gdzie stworzył większość swoich dzieł), Cyprian Kamil Norwid. Wielka Emigracja stała się centrum polskiego życia intelektualnego i politycznego. Emigranci wierzyli, że Polska zmartwychwstanie – stąd mesjanizm polski.

Powstanie Listopadowe wybuchło 29 listopada 1830 roku atakiem podchorążych na Belweder - rezydencję wielkiego księcia Konstantego w Warszawie. Powstanie trwało do października 1831 roku i zakończyło się klęską. Po upadku powstania nastąpiła Wielka Emigracja - tysiące Polaków (w tym Chopin, Mickiewicz) wyemigrowało głównie do Francji. Rosja zlikwidowała polską autonomię i zamknęła Uniwersytet Warszawski.

Emilia Plater (1806-1831) to hrabianka litewska polskiego pochodzenia, bohaterka Powstania Listopadowego. Jako jedna z nielicznych kobiet walczyła z bronią w ręku, dowodząc oddziałem. Nazywana jest 'polską Joanną d'Arc'. Zmarła w trakcie odwrotu po upadku powstania. Adam Mickiewicz uwiecznił ją w poemacie 'Śmierć pułkownika', jednym z najsłynniejszych wierszy polskiego romantyzmu.

Powstanie Styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863 roku i trwało do jesieni 1864 roku - było najdłuższym polskim powstaniem. Miało charakter partyzancki - stoczono ponad 1200 potyczek. Nie miało jednego wielkiego dowódcy, ale symbolem jest Romuald Traugutt - ostatni dyktator powstania, powieszony przez Rosjan na stokach Cytadeli Warszawskiej. Po powstaniu nastąpiły represje: konfiskaty majątków, zsyłki na Syberię i rusyfikacja.

Podchorążowie zaatakowali Belweder - rezydencję wielkiego księcia Konstantego w Warszawie.

Wielka Emigracja to masowa emigracja Polaków (m.in. Chopina, Mickiewicza) po klęsce Powstania Listopadowego.

Emilia Plater to hrabianka, bohaterka Powstania Listopadowego, nazywana 'polską Joanną d'Arc'.

Adam Mickiewicz uwiecznił Emilię Plater w poemacie 'Śmierć pułkownika'.

Romuald Traugutt był ostatnim dyktatorem Powstania Styczniowego, powieszonym na Cytadeli.

Bitwa Warszawska (1920) jest nazywana 'Cudem nad Wisłą'.

15 sierpnia to Święto Wojska Polskiego, upamiętniające Bitwę Warszawską 1920 roku.

Dowódcą Powstania w Getcie Warszawskim był Mordechaj Anielewicz.

Godzina 'W' (17:00, 1 sierpnia 1944) to moment rozpoczęcia Powstania Warszawskiego. 'W' od 'Wolność'.

Powstanie Warszawskie trwało 63 dni (1 sierpnia - 2 października 1944).

Dowódcą Powstania Warszawskiego był generał Tadeusz Bór-Komorowski, komendant główny AK.

Zbrodnia katyńska to masowy mord dokonany wiosną 1940 roku przez NKWD na polskich jeńcach wojennych – oficerach, policjantach, urzędnikach i inteligencji. Łącznie zamordowano ok. 22 000 osób w Katyniu, Charkowie, Twerze i innych miejscach. ZSRR przez dziesięciolecia ukrywał prawdę, obwiniając Niemców. Prawda ujawniona w 1990 roku.

Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku. Hasłem rozpoczynającym zryw było „nie należy dłużej czekać". Dowodził Stanisław Taczak, a potem gen. Józef Dowbor-Muśnicki. Ochotnicy wyzwolili region do połowy stycznia. Jest to jedyne w pełni zwycięskie polskie powstanie – dzięki niemu Wielkopolska wróciła do Polski.

Powstanie Listopadowe rozpoczęło się 29 listopada 1830 roku w Warszawie jako zryw przeciwko panowaniu rosyjskiemu. Choć zostało stłumione w ciągu roku, wywołało wielką emigrację polską do Francji i Wielkiej Brytanii (Wielka Emigracja). Obraz Horace'a Verneta „Prometeusz Polski" alegorycznie przedstawia upadek powstania.

PRL (Polska Rzeczpospolita Ludowa) — państwo polskie po II wojnie światowej pod kontrolą komunistów z ZSRR. Pierwsi sekretarze partii: Bolesław Bierut, Władysław Gomułka, Edward Gierek, Wojciech Jaruzelski. Ważne wydarzenia: Poznań 1956, Marzec 1968, Grudzień 1970, Sierpień 1980.

13 grudnia 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski wprowadził stan wojenny w Polsce. Przestały działać telefony, nie wychodziły gazety, wprowadzono godzinę policyjną. Wielu działaczy opozycji (w tym Lech Wałęsa) zostało aresztowanych. Stan wojenny trwał formalnie do 1983 roku.

Król Popiel rządził w Kruszwicy nad jeziorem Gopło. Jego żona Gerda namówiła go do otrucia stryjów podczas uczty. Z ciał otrutych wyłoniły się tysiące myszy, które ścigały Popiela. Schronił się w wieży na wyspie, ale myszy przepłynęły jezioro i zjadły króla. Tak zakończyła się legendarna dynastia przedpiastowska. „Mysia Wieża" w Kruszwicy istnieje do dziś jako symbol tej legendy.

Piast był ubogim kołodziejem, który z żoną Rzepichą żył w Kruszwicy. Podczas postrzyżyn syna zaprosił do domu dwóch tajemniczych wędrowców i podzielił się z nimi jedzeniem mimo biedy. Wędrowcy ochrzcili jego syna, nadając mu imię Ziemowit. Cudownie jedzenie w spiżarni nie ubywało. Kiedy mieszkańcy szukali nowego władcy po Popielu, wybrali Piasta za jego hojność i uczciwość. Tak powstała dynastia Piastów.

Wiosna Ludów to seria rewolucji, które ogarnęły Europę w 1848 roku. Na ziemiach polskich najbardziej odczuwalny był wpływ w zaborze austriackim, gdzie zniesiono pańszczyznę (przymusową pracę chłopów na polu pana). W tym samym roku otwarto pierwsze połączenie kolejowe między Warszawą a Wiedniem. Polacy uczestniczyli też w powstaniach w Wielkopolsce, ale zostały one stłumione.

W listopadzie 1655 roku, gdy niemal cała Polska była okupowana przez Szwedów (Potop Szwedzki), klasztor paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie pod dowództwem przeora Augustyna Kordeckiego obronił się przed przeważającymi siłami szwedzkimi. Obrona trwała od 18 listopada do 27 grudnia 1655 roku. Sukces przypisano wstawiennictwu Matki Boskiej Częstochowskiej. To wydarzenie stało się punktem zwrotnym – Polacy zaczęli masowo walczyć ze Szwedami. W 1656 roku Jan Kazimierz złożył śluby lwowskie, ogłaszając Matkę Boską Królową Polski.

Wojna polsko-bolszewicka (1919-1921) to konflikt między odrodzoną Polską a Rosją Sowiecką. Bolszewicy chcieli przenieść rewolucję na zachód Europy przez Polskę. Kluczowym momentem była Bitwa Warszawska w sierpniu 1920 roku. Wojna zakończyła się pokojem w Rydze (1921), który ustalił wschodnią granicę Polski. Polska obroniła swoją niepodległość i zatrzymała ekspansję komunizmu.

Bitwa Warszawska (13-25 sierpnia 1920) jest uważana za jedną z najważniejszych bitew w historii świata. Nazywana 'Cudem nad Wisłą', powstrzymała marsz Armii Czerwonej na zachód Europy. Plan kontrataku opracował Józef Piłsudski. 15 sierpnia - dzień rozpoczęcia kontrataku - jest obchodzony jako Święto Wojska Polskiego. Lord Edgar D'Abernon nazwał ją '18. decydującą bitwą w historii świata'.

Powstanie w Getcie Warszawskim wybuchło 19 kwietnia 1943 roku. Było to największe zbrojne wystąpienie Żydów przeciwko niemieckim okupantom w czasie II Wojny Światowej. Dowódcą był Mordechaj Anielewicz. Powstanie trwało prawie miesiąc - do 16 maja. Niemcy zrównali getto z ziemią, wysadzając m.in. Wielką Synagogę. Większość powstańców zginęła lub została deportowana do obozów zagłady.

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00 (Godzina 'W' od 'Wolność'). Dowódcą był generał Tadeusz Bór-Komorowski, komendant główny Armii Krajowej. Powstanie trwało 63 dni i zakończyło się kapitulacją 2 października. Zginęło około 200 tysięcy cywilów. Niemcy systematycznie niszczyli Warszawę, a Armia Czerwona stała po drugiej stronie Wisły i nie pomogła powstańcom.

Wojna polsko-bolszewicka zakończyła się pokojem w Rydze w 1921 roku.

W Powstaniu Warszawskim zginęło około 200 tysięcy cywilów.

Stanisław August Poniatowski (od 1764 r.) był ostatnim królem Polski. Został wybrany przy wsparciu Katarzyny II, której był kochankiem. Za jego panowania doszło do rozbiorów Polski.

Konfederacja Barska (1768) to zbrojne powstanie polskiej szlachty skierowane przeciwko dominacji Rosji i królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu.

Konfederacja Targowicka (1792) została zawiązana przez polskich magnatów przeciw Konstytucji 3 Maja. Stała się synonimem zdrady narodowej i posłużyła jako pretekst do II rozbioru Polski.

Powstaniem Warszawskim dowodził gen. Tadeusz Bór-Komorowski, a prowadziła je Armia Krajowa (AK) — największa podziemna organizacja wojskowa w okupowanej Europie.

W latach 1025–1370 w Polsce panowała dynastia Piastów. Jej legendarnym protoplastą był Piast Kołodziej. Ostatnim królem z tej dynastii był Kazimierz Wielki.

Piast Kołodziej to legendarny protoplasta dynastii Piastów — pierwszej polskiej dynastii królewskiej. Według legendy był ubogim rolnikiem, który gościł aniołów.

Traktat Wersalski (1919) zakończył I wojnę światową. Dzięki 14. punktowi Wilsona Polska odzyskała niepodległość i uzyskała międzynarodowe uznanie swoich granic.

Katastrofa smoleńska miała miejsce 10 kwietnia 2010 roku. Samolot z prezydentem Lechem Kaczyńskim i 95 innymi osobami rozbił się pod Smoleńskiem w Rosji. Wszystkie osoby na pokładzie zginęły.

Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00, zwanej godziną "W" (od "Wybuch" lub "Wolność").

Wielka Emigracja to masowa emigracja polskiej elity intelektualnej i politycznej po upadku Powstania Listopadowego (1830–1831). Emigranci osiedlili się głównie we Francji. Wśród nich byli Adam Mickiewicz i Fryderyk Chopin.

Ignacy Matuszewski, minister skarbu, zorganizował ewakuację ok. 80 ton polskiego złota we wrześniu 1939 roku podczas inwazji nazistowskiej. Złoto przewieziono przez Rumunię, Turcję, Francję i ostatecznie do Anglii. Jego żona, Halina Konopacka, była medalistką olimpijską.

Korpus Ochrony Pogranicza (KOP) został utworzony 12 września 1924 roku przez Władysława Sikorskiego. Formacja chroniła ponad dwa tysiące kilometrów trudnego terenu wschodniej granicy Polski.

Stanisław August Poniatowski był ostatnim monarchą Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Zmarł 12 lutego 1798 roku w Petersburgu. Jego szczątki zostały przeniesione do katedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

1 września 1939 roku Niemcy napadły na Polskę bez wypowiedzenia wojny. Najbardziej bohaterska obrona toczyła się na Westerplatte, gdzie ok. 200 polskich żołnierzy przez tydzień broniło się przed 4000 Niemców. 17 września ZSRR napadł na Polskę zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow.

Wiosna 1940 roku — z rozkazu Stalina 10 tysięcy polskich oficerów, wziętych do niewoli w 1939 roku, zostało rozstrzelanych w lesie katyńskim pod Smoleńskiem. W 2010 roku Prezydent Rosji przekazał Polsce oficjalne dokumenty z podpisem Stalina. Katyń jest jednym z najtragiczniejszych wydarzeń w polskiej historii.

Auschwitz to nazwa nazistowskiego obozu koncentracyjnego, a Oświęcim to nazwa polskiego miasta, w którym naziści zbudowali ten obóz. W Polsce mocno się te dwie nazwy rozgranicza i nie należy ich mylić! Auschwitz = obóz, Oświęcim = wolne miasto we współczesnej Polsce.

Przed śmiercią w 1138 roku Bolesław Krzywousty wydał testament dzielący Polskę między synów. Najstarszy syn (princeps) otrzymywał dzielnicę senioralną z Krakowem. Każdy z synów rządził swoją dzielnicą. To rozbicie dzielnicowe trwało prawie 200 lat i osłabiło Polskę. Władysław otrzymał Śląsk, Bolesław Kędzierzawy – Mazowsze, Mieszko Stary – Wielkopolskę.

Bitwa pod Płowcami (27 września 1331) – starcie wojsk króla Władysława Łokietka z Zakonem Krzyżackim. Wojska zwierały się trzykrotnie. W decydującym momencie strzała trafiła konia krzyżackiego chorążego, a wielka chorągiew z czarnym krzyżem upadła. Zniknięcie chorągwi wywołało panikę. Choć bitwa była strategicznie nierozstrzygnięta, wzmocniła morale wojsk polskich. Łokietek wycofał z bitwy syna Kazimierza (przyszłego Kazimierza Wielkiego).

Unia Brzeska z 1596 roku polegała na tym, że część biskupów prawosławnych Rzeczypospolitej uznała zwierzchnictwo papieża, zachowując jednocześnie obrządek bizantyjski (liturgię wschodnią). Powstał w ten sposób Kościół greckokatolicki (unicki). Unia miała na celu zjednoczenie chrześcijan w Rzeczypospolitej, ale w praktyce wywołała konflikty religijne, szczególnie na Ukrainie. Kościół greckokatolicki istnieje do dziś i jest silny szczególnie na zachodniej Ukrainie.

Obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej została uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku i przyjęta w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 roku. Składa się z preambuły i 13 rozdziałów, w tym m.in.: I – Rzeczpospolita, II – Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela, IV – Sejm i Senat, V – Prezydent RP, VI – Rada Ministrów. Konstytucja gwarantuje trójpodział władzy (ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza).

Historia polskiej państwowości dzieli się na trzy Rzeczypospolite. I Rzeczpospolita (1569-1795) - Rzeczpospolita Obojga Narodów, od Unii Lubelskiej do III rozbioru. II Rzeczpospolita (1918-1939) - odrodzone państwo polskie po I wojnie światowej, do wybuchu II wojny. III Rzeczpospolita (od 1989) - demokratyczna Polska po upadku komunizmu. Każda z nich symbolizuje odrodzenie polskiej państwowości.

Księstwo Warszawskie (1807-1815) zostało utworzone przez Napoleona Bonaparte na mocy traktatu w Tylży. Było to namiastka polskiej państwowości w okresie rozbiorów. Napoleon wprowadził Kodeks Napoleona jako prawo obowiązujące. Księstwo istniało pod protekcją Francji, a jego królem był Fryderyk August I Saski. Po klęsce Napoleona w 1815 roku, na Kongresie Wiedeńskim, Księstwo zostało zlikwidowane i podzielone.

16 października 1978 roku kardynał Karol Wojtyła z Krakowa został wybrany na papieża i przyjął imię Jan Paweł II. Był pierwszym papieżem spoza Włoch od 455 lat i pierwszym Polakiem na tronie Piotrowym. Jego pontyfikat (1978-2005) miał ogromny wpływ na upadek komunizmu w Europie Środkowej. Słynne słowa z inauguracji: 'Nie lękajcie się!' Jego pierwsza pielgrzymka do Polski w 1979 roku rozbudziła ducha wolności.

W sierpniu 1980 roku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk pod przewodnictwem Lecha Wałęsy. Strajki rozlały się na całą Polskę. 31 sierpnia podpisano Porozumienia Sierpniowe, które dały prawo do tworzenia niezależnych związków zawodowych. Powstał NSZZ 'Solidarność' - pierwszy niezależny związek zawodowy w bloku wschodnim, który w szczytowym momencie liczył 10 milionów członków. Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 1983 roku.

I RP (1569-1795), II RP (1918-1939), III RP (od 1989).

Księstwo Warszawskie powstało na mocy traktatu w Tylży (1807) zawartego przez Napoleona.

Królem Księstwa Warszawskiego był Fryderyk August I Saski.

Karol Wojtyła został wybrany na papieża 16 października 1978 roku.

Jan Paweł II powiedział: 'Nie lękajcie się!' ('Non abbiate paura!').

NSZZ Solidarność w szczytowym momencie liczył 10 milionów członków.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 roku.

Tadeusz Mazowiecki został pierwszym niekomunistycznym premierem 24 sierpnia 1989 roku.

Obrady Okrągłego Stołu trwały od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku.

Polska przystąpiła do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku.

Obecna Konstytucja RP została uchwalona 2 kwietnia 1997 roku.

Strajki w sierpniu 1980 rozpoczęły się w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.

Obława augustowska (lipiec 1945) to największa zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Wojska sowieckie i NKWD aresztowały ponad 7 000 osób na Suwalszczyźnie. 592 osoby zaginęły bezpowrotnie – ich losy i miejsce pochówku nie są znane do dziś. Nazywana „małą Katynią".

16 grudnia 1981 roku, podczas stanu wojennego, doszło do pacyfikacji kopalni Wujek – najbardziej krwawego zdarzenia tego okresu. Zginęło 9 górników, a ponad 20 zostało rannych. Wcześniej, w grudniu 1970 roku, robotnicy na Wybrzeżu protestowali przeciwko podwyżkom cen – władze komunistyczne brutalnie stłumiły demonstracje.

10 lutego 1940 roku rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja Polaków na Syberię przez NKWD. Deportowano ok. 140 000 polskich obywateli – rodziny wojskowych, urzędników i kolejarzy z wschodnich terenów Polski. Wielu zmarło w drodze, tysiące nigdy nie powróciły.

Akcja pod Arsenałem (26 marca 1943) to jedna z najważniejszych akcji zbrojnych polskiego podziemia w okupowanej Warszawie. Oddział pod dowództwem Stanisława Brolewskiego „Orszy" odbił więźniów w biały dzień. Akcja trwała ok. 10 minut i stała się legendą polskiego ruchu oporu.

Wiosna 1943 — powstanie w getcie warszawskim: Żydzi z pomocą Armii Krajowej powstali przeciw Niemcom. Getto zostało spalone. Sierpień 1944 — Powstanie Warszawskie: cała Warszawa powstała przeciwko Niemcom, spodziewając się pomocy Armii Czerwonej. ZSRR nie pomogło. Powstanie trwało 2 miesiące, Warszawa została zbombardowana.

W Polsce nie świętuje się 9 maja, bowiem Polacy traktują koniec II wojny światowej jako swoją klęskę, a nie zwycięstwo: z kompletnie zniszczoną stolicą, mocno okrojonym terytorium na wschodzie i pod pełną kontrolą Związku Radzieckiego.

W 1610 roku hetman Stanisław Żółkiewski pokonał wojska rosyjskie w bitwie pod Kłuszynem. Car rosyjski został zdetronizowany, a bojarzy wybrali na cara królewicza polskiego Władysława IV. Był to szczyt potęgi Rzeczypospolitej. Jednak wkrótce Polska poniosła olbrzymie wydatki na wojny z Kozakami, Szwedami i Turkami, które zrujnowały wielkie połacie kraju.

Wielka Wojna Północna (1700–1721) to konflikt, w którym Rzeczpospolita stanęła po stronie Rosji i Saksonii przeciwko Szwecji. Wojna spustoszyła ziemie polskie i doprowadziła do znacznego osłabienia państwa. W rezultacie Imperium Rosyjskie stało się dominującą siłą w regionie, co ostatecznie przyczyniło się do rozbiorów Polski. Sejm Niemy (1717) ograniczył liczebność armii polskiej do 24 tysięcy.

Konstytucja marcowa z 1921 roku ustanowiła Polskę republiką demokratyczną. Pierwszym prezydentem został Gabriel Narutowicz, wybrany 11 grudnia 1922 roku. Niestety, jego prezydentura trwała zaledwie 5 dni – 16 grudnia został zastrzelony przez nacjonalistę Eligiusza Niewiadomskiego. Jego następcą został Stanisław Wojciechowski, obalony w 1926 roku przez zamach majowy Józefa Piłsudskiego.

13 grudnia 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski ogłosił wprowadzenie stanu wojennego w Polsce. Delegalizowano Solidarność, internowano tysiące działaczy opozycji (w tym Lecha Wałęsę), wprowadzono godzinę milicyjną i cenzurę. Na ulicach pojawiły się czołgi. Stan wojenny formalnie trwał do 22 lipca 1983 roku. Okres ten jest uważany za jeden z najtragiczniejszych w powojennej historii Polski.

Obrady Okrągłego Stołu (6 lutego - 5 kwietnia 1989) to negocjacje między stroną rządową a opozycją (Solidarność). Uzgodniono m.in. częściowo wolne wybory do Sejmu i w pełni wolne do Senatu. Wybory 4 czerwca 1989 roku zakończyły się druzgocącym zwycięstwem Solidarności. 24 sierpnia Tadeusz Mazowiecki został pierwszym niekomunistycznym premierem w bloku wschodnim. Rozpoczęło to upadek komunizmu w całej Europie Środkowej.

1 maja 2004 roku Polska oficjalnie przystąpiła do Unii Europejskiej wraz z 9 innymi państwami (tzw. wielkie rozszerzenie). Referendum akcesyjne odbyło się 7-8 czerwca 2003 roku - 77,45% głosujących opowiedziało się za wstąpieniem. Członkostwo w UE przyniosło Polsce ogromne korzyści ekonomiczne, fundusze strukturalne i swobodę podróżowania w strefie Schengen. Jest to uważane za jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku jest najwyższym prawem w Polsce. Składa się z preambuły i 13 rozdziałów. Najważniejsze rozdziały to: I - Rzeczpospolita (zasady ustroju), II - Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela, III - Źródła prawa, IV - Sejm i Senat (władza ustawodawcza), V - Prezydent RP, VI - Rada Ministrów (władza wykonawcza). Konstytucja gwarantuje trójpodział władzy.

Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 1983 roku.

W referendum akcesyjnym (2003) 77,45% głosujących opowiedziało się za wstąpieniem do UE.

Rozdział IV Konstytucji RP dotyczy Sejmu i Senatu (władza ustawodawcza).

Bolesław Krzywousty w 1138 roku wydał testament, dzieląc Polskę między swoich synów. Spowodowało to rozbicie dzielnicowe, które trwało około 200 lat — do koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku.

Rozbicie dzielnicowe zakończył Władysław Łokietek, który koronował się na króla Polski w 1320 roku w Krakowie, po prawie 200 latach podziału kraju.

I Rzeczpospolita (1569–1795) — od Unii Lubelskiej do III rozbioru. II Rzeczpospolita (1918–1939) — od odzyskania niepodległości do II WŚ. III Rzeczpospolita — od 1989 roku (upadek komunizmu) do dziś.

W latach 1386–1572 w Polsce panowała dynastia Jagiellonów, rozpoczynając od Władysława Jagiełły. Ostatnim Jagiellonem na tronie polskim był Zygmunt II August.

ZSRR zaatakował Polskę 17 września 1939 roku, 16 dni po ataku Niemiec. Zgodnie z tajnym protokołem paktu Ribbentrop-Mołotow Polska została podzielona między Niemcy i ZSRR.

Dynastia Wazów panowała w Polsce w latach 1587–1668. Najbardziej znanym królem z tej dynastii był Zygmunt III Waza, który przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy.

Prezydenci III RP: Wojciech Jaruzelski (1989–1990), Lech Wałęsa (1990–1995), Aleksander Kwaśniewski (1995–2005), Lech Kaczyński (2005–2010), Bronisław Komorowski (2010–2015), Andrzej Duda (od 2015).

Dynastia Wettynów (saskich) panowała w Polsce w latach 1697–1763. Najważniejsi królowie z tej dynastii to August II Mocny i August III Sas.

Powstanie w getcie warszawskim wybuchło 19 kwietnia 1943 roku. Był to heroiczny, lecz skazany na niepowodzenie zryw polskich Żydów przeciw niemieckim okupantom. W getcie pierwotnie zamknięto 450 000 osób, stopniowo wywożonych do obozów Treblinki i Oświęcimia. Powstanie przeżyło zaledwie ok. 300 osób, a getto zostało zrównane z ziemią. Nie mylić z Powstaniem Warszawskim (1 sierpnia 1944).

Lech Kaczyński, prezydent Polski w latach 2005–2010, zginął w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem 10 kwietnia 2010 roku. Wraz z nim zginęło 95 osób, w tym wielu wysokich rangą polityków i wojskowych. Delegacja leciała na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, w której w 1940 roku Sowieci rozstrzelali tysiące polskich oficerów.