Поўны тэкст гімна
Афіцыйны тэкст — з дадатку да закона пра герб, колеры і гімн Польшчы. Пад кожным куплетам — даслоўны пераклад (не для спеваў).
Куплет 1
Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.
Co nam obca przemoc wzięła,
Szablą odbierzemy.
Яшчэ Польшча не загінула,
пакуль мы жывём.
Што ў нас чужая сіла забрала,
шабляй адбяром.
Прыпеў
Marsz, marsz, Dąbrowski,
Z ziemi włoskiej do Polski.
Za twoim przewodem
Złączym się z narodem.
Марш, марш, Дамброўскі,
з італьянскай зямлі ў Польшчу.
Пад тваім кіраўніцтвам
злучымся з народам.
Куплет 2
Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,
Będziem Polakami.
Dał nam przykład Bonaparte,
Jak zwyciężać mamy.
Пяройдзем Віслу, пяройдзем Варту,
будзем палякамі.
Прыклад даў нам Банапарт,
як нам перамагаць.
Куплет 3
Jak Czarniecki do Poznania
Po szwedzkim zaborze,
Dla ojczyzny ratowania
Wrócim się przez morze.
Як Чарнецкі да Познані
пасля шведскага нашэсця,
дзеля ратавання айчыны
вернемся праз мора.
Куплет 4
Już tam ojciec do swej Basi
Mówi zapłakany –
„Słuchaj jeno, pono nasi
Biją w tarabany”.
Вось ужо бацька сваёй Басі
кажа ў слязах:
«Слухай жа, кажуць, нашы
б’юць у барабаны».
Прыпеў спяваюць пасля кожнага куплета. На афіцыйных урачыстасцях выконваюць усе чатыры куплеты; на спартыўных спаборніцтвах і міжнародных сустрэчах можна толькі першы куплет з прыпевам.
Гісторыя стварэння
- Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Польшча знікла з мапы. Шмат польскіх салдат выехала ў Францыю і Італію.
- 9 студзеня 1797 года генерал Ян Генрык Дамброўскі дамовіўся пра стварэнне Польскіх легіёнаў у Італіі — яны ваявалі на баку Напалеона Банапарта ў надзеі вярнуць Польшчы незалежнасць.
- У ліпені 1797 года ў горадзе Рэджа-нэль-Эмілія паэт і палітык Юзаф Выбіцкі (1747–1828) напісаў для легіянераў песню. Яна называлася «Песня Польскіх легіёнаў у Італіі» (Pieśń Legionów Polskich we Włoszech). Дакладная дата напісання і першага выканання невядомая.
- Мелодыя — народная мазурка, аўтар невядомы. Раней яе прыпісвалі Міхалу Клеафасу Агінскаму, але архіўныя матэрыялы гэтага не пацвердзілі.
- Песня хутка стала папулярнай: на пачатку 1798 года яе ведалі ва ўсіх частках падзеленай Польшчы. Упершыню тэкст надрукавалі ў лютым 1799 года ў Мантуі. 3 лістапада 1806 года яе спявалі пры ўездзе Дамброўскага і Выбіцкага ў Познань.
- Яе спявалі ў лістападаўскім (1830) і студзеньскім (1863) паўстаннях, у эміграцыі, у абедзвюх сусветных войнах. Па яе ўзоры напісаны песні іншых народаў — напрыклад, пачатак гімна Украіны «Ще не вмерла України».
- 26 лютага 1927 года «Мазурка Дамброўскага» афіцыйна стала дзяржаўным гімнам Польшчы. Сёння гэта замацавана ў Канстытуцыі 1997 года (арт. 28): «Гімнам Рэспублікі Польшча з’яўляецца Мазурка Дамброўскага».
Пра што спяваецца ў гімне
- Куплет 1 — пра падзелы Польшчы: дзяржавы няма, але народ жывы і адбярэ шабляй тое, што забрала «чужая сіла».
- Прыпеў звяртаецца да генерала Дамброўскага: легіёны прыйдуць «з італьянскай зямлі ў Польшчу» і злучацца з народам.
- Куплет 2 — Вісла і Варта, польскія рэкі; Банапарт — прыклад таго, як перамагаць.
- Куплет 3 — гетман Стэфан Чарнецкі, герой вайны са шведамі («Патопу») у XVII стагоддзі. «Праз мора» ён пераправіўся, ваюючы са шведамі ў Даніі, на востраў Альс.
- Куплет 4 — бацька кажа дачцэ Басі, што чуваць барабаны: ідзе польскае войска.
- У рукапісе Выбіцкага было шэсць куплетаў. У гімн увайшлі чатыры, а другі і трэці ў рукапісе маюць іншы парадак.
Як паводзіць сябе падчас гімна
- Гімн слухаюць стоячы, спакойна і моўчкі — размаўляць нельга.
- Мужчыны здымаюць галаўны ўбор; людзі ў форме аддаюць чэсць.
- Стаяць тварам да выканаўцаў або, калі адначасова падымаюць сцяг, — да сцяга.
- Мяняць мелодыю ці тэкст гімна пры выкананні забаронена.
Частыя памылкі
- Спяваюць «póki my żyjemy». У афіцыйным тэксце — «kiedy my żyjemy».
- Лічаць, што гімн напісаў Дамброўскі. Словы напісаў Юзаф Выбіцкі, а Дамброўскі — камандзір легіёнаў, да якога звяртаецца прыпеў.
- Называюць гімн «Jeszcze Polska nie zginęła». Гэта першыя словы, а назва — «Мазурка Дамброўскага».
Пытанні пра гімн на субяседаванні (12)
Пытанне і адказ — па-польску, як на субяседаванні; ніжэй пераклад.
Jakie są pierwsze słowa polskiego hymnu?Якія першыя словы польскага гімна?
Адказ: Jeszcze Polska nie zginęła (Jeszcze Polska nie zginęła)
Першыя словы гімна: «Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy.»
Kto napisał słowa polskiego hymnu?Хто напісаў словы польскага гімна?
Адказ: Józef Wybicki (Юзэф Выбіцкі)
Юзэф Выбіцкі напісаў словы гімна «Мазурка Дамброўскага» ў 1797 годзе ў Італіі.
Kiedy napisano hymn Polski "Mazurek Dąbrowskiego"?Калі быў напісаны гімн Польшчы «Мазурка Дамброўскага»?
Адказ: 1797 (1797)
Гімн Польшчы «Мазурка Дамброўскага» быў напісаны ў 1797 годзе.
Gdzie napisano hymn Polski?Дзе напісаны гімн Польшчы?
Адказ: We Włoszech (У Італіі)
Гімн быў напісаны ў Італіі, дзе размяшчаліся Польскія легіёны.
Jaka była pierwotna nazwa hymnu Polski?Якая была першапачатковая назва гімна Польшчы?
Адказ: Pieśń Legionów Polskich we Włoszech (Песня Польскіх легіёнаў у Італіі)
Першапачатковая назва гімна Польшчы — «Песня Польскіх легіёнаў у Італіі».
Do kogo zwraca się refren polskiego hymnu?Да каго звяртаецца прыпеў польскага гімна?
Адказ: Do generała Dąbrowskiego (Да генерала Дамброўскага)
Прыпеў звяртаецца да генерала Дамброўскага: «Marsz, marsz, Dąbrowski, z ziemi włoskiej do Polski.»
Jakie dwie rzeki wymienione są w drugiej zwrotce hymnu?Якія дзве ракі згаданы ў другой страфе гімна?
Адказ: Wisła i Warta (Вісла і Варта)
«Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę» — Вісла і Варта сімвалізуюць польскія землі.
Kto jest wspomniany w drugiej zwrotce hymnu jako przykład do naśladowania?Хто згадваецца ў другой страфе гімна як прыклад для пераймання?
Адказ: Napoleon Bonaparte (Напалеон Банапарт)
«Dał nam przykład Bonaparte, jak zwyciężać mamy» — Напалеон Банапарт як сімвал надзеі.
O kim mówi trzecia zwrotka hymnu?Пра каго гаворыцца ў трэцяй страфе гімна?
Адказ: O Stefanie Czarnieckim (Пра Стэфана Чарнецкага)
Трэцяя страфа апавядае пра Стэфана Чарнецкага, які вярнуўся «праз мора» з Даніі ў Польшчу.
Kim jest "Basia" w czwartej zwrotce hymnu?Хто такая «Бася» ў чацвёртай страфе гімна?
Адказ: Córka, do której mówi ojciec (Дачка, да якой звяртаецца бацька)
Бася — дачка, якой бацька праз слёзы кажа: «Słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany.»
Kto napisał muzykę do polskiego hymnu?Хто напісаў музыку да польскага гімна?
Адказ: Muzyka jest ludowa (brak jednego autora) (Музыка народная (няма аднаго аўтара))
Музыка польскага гімна народная — аднаго кампазітара няма.
W którym roku "Mazurek Dąbrowskiego" oficjalnie stał się hymnem państwowym?У якім годзе «Мазурка Дамброўскага» афіцыйна стала дзяржаўным гімнам?
Адказ: 1927 (1927)
«Мазурка Дамброўскага» афіцыйна стала дзяржаўным гімнам 26 лютага 1927 года.
Праверце сябе ў бясплатным тэсце
Іншыя пытанні пра сцяг, герб і гімн — у раздзеле «Сімвалы Польшчы».
Частыя пытанні
Як называецца гімн Польшчы?
«Мазурка Дамброўскага» (Mazurek Dąbrowskiego). Першыя словы — «Jeszcze Polska nie zginęła» («Яшчэ Польшча не загінула»).
Хто напісаў гімн Польшчы?
Словы — Юзаф Выбіцкі, у ліпені 1797 года ў Рэджа-нэль-Эмілія (Італія). Мелодыя — народная мазурка, аўтар невядомы.
Колькі куплетаў у гімне Польшчы?
Чатыры куплеты і прыпеў. У рукапісе Выбіцкага было шэсць куплетаў.
З якога года «Мазурка Дамброўскага» — гімн Польшчы?
З 26 лютага 1927 года. Сёння гэта запісана ў артыкуле 28 Канстытуцыі Польшчы.
Хто такі Дамброўскі з гімна?
Генерал Ян Генрык Дамброўскі, заснавальнік Польскіх легіёнаў у Італіі (1797). Да яго звяртаецца прыпеў.
Крыніцы
- Mazurek Dąbrowskiego – Wikipedia
- Józef Wybicki – Wikipedia
- Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U. 1980 nr 7 poz. 18) – tekst hymnu w załączniku nr 3
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 28 ust. 3
Праверана па афіцыйных крыніцах: . Матэрыялы і адказы абапіраюцца на агульнадаступныя крыніцы. Знайшлі памылку? Напішыце нам: kontakt@mojakartapolaka.pl
Правер сябе ў трэнажоры
Праходзьце тэсты, сачыце за прагрэсам і рыхтуйцеся да субяседавання на Карту Паляка крок за крокам.
Пачаць падрыхтоўку бясплатнаПадрыхтоўка да Карты Паляка
Чытаць → Як атрымаць Карту ПалякаХто можа атрымаць Карту Паляка, куды падаваць заяву (консул або ваяводскі ўжонд), якія патрэбныя дакументы, тэрміны і што зараз дзейнічае для грамадзян Беларусі.
Чытаць → Пасля Карты: сталае пражыванне і грамадзянстваШто дае Карта Паляка, як па ёй атрымаць дазвол на сталае пражыванне і грашовую дапамогу на ўладкаванне, і калі можна стаць грамадзянінам Польшчы.
Чытаць →