Як атрымаць Карту Паляка: дакументы і крокі

Хто можа атрымаць Карту

Карту выдаюць чалавеку, які заяўляе пра прыналежнасць да польскага народа і выконвае ўсе ўмовы (арт. 2 закона аб Карце Паляка):

• ведае польскую мову хаця б на базавым узроўні і лічыць яе роднай, ведае і захоўвае польскія традыцыі і звычаі;
• падпісвае дэкларацыю прыналежнасці да польскага народа ў прысутнасці консула або супрацоўніка ваяводы;
• даказвае, што сам паляк па нацыянальнасці або што палякам быў хаця б адзін з бацькоў, бабуль ці дзядуляў або двое прадзедаў, — альбо падае даведку польскай ці паланійнай арганізацыі пра актыўную працу на карысць польскай мовы і культуры не менш за тры апошнія гады;
• заяўляе, што ні ён, ні яго продкі не рэпатрыяваліся з Польшчы ў СССР, БССР, УССР ці ЛССР па дагаворах 1944–1957 гадоў.

Карту не выдаюць таму, хто ўжо мае польскае грамадзянства або дазвол на сталае пражыванне ў Польшчы (арт. 19).

Куды падаваць заяву

• Консулу Польшчы па месцы жыхарства (арт. 12 п. 2).
• Грамадзяне Украіны, Беларусі і Расіі, а таксама асобы без грамадзянства з гэтых краін могуць падаць заяву любому з 16 ваявод у Польшчы, гэта значыць у ваяводскі ўжонд (пастанова Рады міністраў, Dz.U. 2022 poz. 2522). Спосаб запісу ў кожнага ўжонда свой — глядзіце на яго сайце.

Дакументы

• Заява па афіцыйным узоры.
• Копія дзейнага дакумента, які сведчыць асобу (арт. 14).
• Дакументы пра сувязь з польскасцю (арт. 13 п. 3), напрыклад: польскія дакументы, акты грамадзянскага стану, метрыкі хросту, школьныя атэстаты; дакументы пра службу ў польскіх вайсковых фарміраваннях; дакументы пра дэпартацыю, зняволенне ці рэабілітацыю з запісам пра польскае паходжанне; замежныя дакументы з пазначэннем польскай нацыянальнасці; Карта Паляка аднаго з бацькоў, бабулі ці дзядулі; даведка польскай або паланійнай арганізацыі.
• Па жаданні — дакумент пра веданне польскай: сертыфікат дзяржаўнага экзамену, атэстат ці дыплом польскай школы або ВНУ, атэстат замежнай школы з польскай мовай навучання. Без яго мову праверяць на субяседаванні (арт. 13 п. 7–8).

Консульствы ўдакладняюць, якія патрэбныя копіі і арыгіналы, — праверце спіс на старонцы свайго консульства ці ўжонда.

Крокі

1. Збярыце дакументы пра польскае паходжанне або даведку арганізацыі.
2. Запішыцеся на прыём да консула або ў ваяводскі ўжонд.
3. Падайце заяву, падпішыце дэкларацыю і прайдзіце субяседаванне па-польску — як да яго рыхтавацца.
4. Дачакайцеся рашэння. Агенцтва ўнутранай бяспекі (ABW) дае інфармацыю пра заяўніка на працягу 30 дзён, рашэнне прымаюць не пазней чым праз 30 дзён пасля гэтага (арт. 19a).
5. Атрымайце Карту ў консула або ваяводы (арт. 18).

Кошт і тэрмін дзеяння

• Падача заявы і рашэнне бясплатныя, консульскія зборы таксама не бяруць (арт. 12 п. 3).
• Карта дзейнічае 10 гадоў. Людзям старэйшым за 65 гадоў яе выдаюць бестэрмінова. Дзецям — на 10 гадоў, але не даўжэй за год пасля паўналецця (арт. 17).
• Падоўжыць Карту можна не раней чым за 6 месяцаў да заканчэння тэрміну — яшчэ на 10 гадоў (арт. 17 п. 2).

Калі адмовілі

Рашэнне можна абскардзіць у Раду па справах палякаў за мяжой (Rada do Spraw Polaków poza Granicami Kraju) на працягу 30 дзён з дня атрымання рашэння. Скаргу падаюць праз таго консула або ваяводу, які прыняў рашэнне (арт. 21).

Для грамадзян Беларусі

Паводле аб’яў пасольства Польшчы ў Мінску на gov.pl (праверана 27 кастрычніка 2026 года):

• Консульскі аддзел пасольства ў Мінску запісвае праз сістэму e-konsulat, месцы адкрываюцца па пятніцах, і іх няшмат. Парадак запісу па падаўжэнні, дублікаце і змене даных у 2026 годзе мяняўся — правярайце свежыя аб’явы.
• З 1 жніўня па 14 верасня 2026 года пасольства ў Мінску прыпыняла прыём заяў па Карце Паляка.
• Генеральнае консульства ў Брэсце не прымае першасныя заявы на Карту з-за недахопу супрацоўнікаў. Такія заявы можна падаць у ваяводскім ужондзе ў Польшчы.
• У Гродне запіс па тэлефоне — нумар і гадзіны пазначаныя на старонцы пасольства.
• Грамадзяне Беларусі могуць падаць заяву ў любым з 16 ваяводскіх ужондаў у Польшчы.
• Пасольства ў Мінску з 20 ліпеня 2026 года зноў прымае заявы на візу на падставе Карты Паляка ад яе ўладальнікаў, якія не менш за 6 месяцаў жывуць у Мінскай консульскай акрузе. Консульскі збор за нацыянальную візу з уладальнікаў Карты не бяруць (арт. 5).

Сітуацыя хутка змяняецца. Перад запісам праверце аб’явы пасольства і старонку пра падачу заявы.

Частыя пытанні

Колькі каштуе Карта Паляка?

Нічога. Заява, рашэнне і консульскія зборы бясплатныя (арт. 12 п. 3 закона аб Карце Паляка).

Ці можна падаць заяву на Карту Паляка ў Польшчы?

Так. Грамадзяне Украіны, Беларусі і Расіі, а таксама асобы без грамадзянства з гэтых краін могуць падаць яе ў любым з 16 ваяводскіх ужондаў.

Колькі дзейнічае Карта Паляка?

10 гадоў з магчымасцю падаўжэння яшчэ на 10 гадоў. Людзям старэйшым за 65 гадоў яе выдаюць бестэрмінова.

Колькі чакаць рашэння?

Агенцтва ўнутранай бяспекі дае інфармацыю на працягу 30 дзён, рашэнне прымаюць не пазней чым праз 30 дзён пасля гэтага. Атрыманне Карты залежыць яшчэ і ад запісу і дастаўкі ў консульства.

Падрыхтоўка да Карты Паляка